వాయుపురాణమ్

ఒక రోజు, మహర్షులు సూతుని ప్రశ్నించారు: "దైత్యులు, దానవులు, గంధర్వులు, సర్పాలు, రాక్షసులు, అన్ని జీవరాశులు, భూతాలు, పశువులు, పక్షులు, మొక్కలు — వీరి ఉద్భవం, నాశనం గురించి వివరంగా చెప్పండి." అప్పుడు సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: "మహర్షులారా! మేము విన్న ప్రకారం, కశ్యపుడు దితి నుండి ఇద్దరు కుమారులను పొందాడు. ఆ ఇద్దరూ సమస్తులలో అగ్రస్థానంలో నిలిచారు. వారు కశ్యపుడు దీర్ఘకాలంగా నిర్వహించిన అశ్వమేధయాగ సమాప్తి రోజున జన్మించారు. మొదటివాడు హిరణ్యకశిపుడు. అతను దితి గర్భం నుండి బయలువెళ్లిన వెంటనే మహాసభలో హోతృపురోహితుని సింహాసనంపై కూర్చున్నాడు. అందువల్ల అతనికి 'హిరణ్యకశిపుడు' అనే పేరు ప్రసిద్ధి చెందింది. "మహర్షులారా! మీరు అడిగిన హిరణ్యకశిపుని జన్మ, మహిమలను ఇప్పుడు నేను వివరంగా చెబుతాను. ప్రాచీనకాలంలో పుష్కరక్షేత్రంలో కశ్యపుడు అశ్వమేధయాగాన్ని నిర్వహించాడు. ఆ యాగానికి ఋషులు, దేవతలు, గంధర్వులు హాజరయ్యారు. యాగ ప్రారంభంలో, అత్యున్నత విధానాన్ని అనుసరించి, ఐదు బంగారు ఆసనాలను సిద్ధం చేశారు. వాటిలో మూడు కుశగ్రాసంతో పవిత్రం చేయబడ్డాయి, ఒకటి కుర్చా అనే ఉపకరణానికి. ప్రధాన పురోహితులకు ఆ నాలుగు ఆసనాలు కేటాయించారు. హోతృపురోహితుని కోసం సిద్ధం చేసిన ఆసనం బంగారుతో తయారై, దివ్యమైన వస్త్రాలతో అలంకరించబడింది. "ఆ సమయాన, దితి గర్భవతిగా, యజ్ఞపత్నిగా వ్యవహరించింది. ఆమె గర్భధారణ పది వేల సంవత్సరాలు కొనసాగింది. ఆ తరువాత, దితి గర్భంలో ఉన్న హిరణ్యకశిపుడు తానే స్వయంగా హోతృపురోహితుని బంగారు ఆసనంపై కూర్చున్నాడు. అప్పుడు అక్కడే ఉన్న ఋషులు, వేదాల్లో చెప్పినట్టు, కశ్యపుని కూడా పంచవిధ నారాయణ రూపంగా దర్శించారు. "దానివల్ల హిరణ్యకశిపుడు ఆ ఘనమైన కీర్తిని పొందాడు. అతని తమ్ముడు హిరణ్యాక్షుడు. వీరికి సింహిక అనే చెల్లెలు కూడా ఉంది. ఆమె విప్రచిత్తిని వరించి రాహువుకు తల్లి అయింది. "హిరణ్యకశిపుడు మహత్తరమైన తపస్సు చేశాడు. లక్ష సంవత్సరాలు తినకుండా, తలకిందులుగా నిలబడి, తీవ్రమైన కఠోర వ్రతాలు ఆచరించాడు. బ్రహ్మా దేవుడు సంతోషించి, అతనికి వరమిచ్చాడు. బ్రాహ్మణులు, ఇతర సమస్త ప్రాణికోటికి అతను అమరుడైనాడు. యోగబలంతో దేవతలను జయించి, ఆయన అందరికీ అధిపతిగా మారాడు. హిరణ్యకశిపుడు బ్రహ్మను కోరాడు: 'దానవులు, అసురులు, దేవతలు అందరూ సమానంగా ఉండాలి. గాలి దేవుడి మహాశక్తిని నాకు వరంగా దయచేయండి.' బ్రహ్మా అతని కోరికను మన్నించి, దివ్యమైన వరాలను ప్రసాదించి, అక్కడ నుండే అంతర్ధానమయ్యాడు. అప్పటి నుండి హిరణ్యకశిపుడు ప్రాచీన శ్లోకాలలో ప్రసిద్ధుడయ్యాడు. "హిరణ్యకశిపుడు ఎక్కడ ఉన్నా, ఆ ప్రాంతపు దేవతలు, మహర్షులు అతనికి నమస్కరిస్తుండేవారు. ఇంతటి ప్రభావాన్ని కలిగి ఉన్న హిరణ్యకశిపుని చివరికి శ్రీహరి నరసింహరూపంలో అవతరించి, తన గోరింతలతో చీల్చి చంపాడు. అందుకే గోరింతలు పవిత్రమైనవిగా భావించబడతాయి. "హిరణ్యాక్షుడికి ఐదుగురు బలశాలులు, వీరపుత్రులు జన్మించారు — ఉత్కురుడు, శకుని, కలనాభుడు, మహానాభుడు, భూతసంతాపనుడు. వీరు దేవతలకు కూడా భయంకరులు. వీరిపుత్రులు, మనవులు, బడేయ వంశీయులు, వారి అనుచరులు — లక్షలాది మంది తరకామయ యుద్ధంలో హతమయ్యారు. "హిరణ్యకశిపునికి నాలుగు ప్రభావశాలులు కుమారులు ఉన్నారు: పెద్దవాడు ప్రహ్లాదుడు, అనుహ్లాదుడు, సంహ్రాదుడు, హ్రాదుడు. ఇప్పుడు హ్రాదుని సంతానం గురించి వినండి. హ్రాదునికి ఇద్దరు కుమారులు — హ్రాదుడు, నిసుందుడు. నిసుందుడికి ఇద్దరు వీరపుత్రులు — సుందుడు, ఉపసుందుడు. హ్రాదునికి బ్రహ్మఘ్నుడు, ముఖుడు అనే కుమారులు. సుందునికి తడక అనే భార్య ద్వారా మరీచుడు జన్మించాడు. "ఆ తడకను రాఘవుడు సంహరించాడు. ముఖుడిని కిరాతులలో ధనుర్విద్యలో ప్రావీణ్యుడైన వాడు సంహరించాడు. ఘనమైన తపస్సుతో, ఆత్మ నియమంతో మణివర్త ప్రాంతంలో ముప్పది లక్షల మంది అసురులు జన్మించారు. వారు దేవతలకు అజేయులు అయినా, ఎడమ చేతి ధనుర్విద్యలో నిపుణుడైన వాడిచేత సంహరించబడ్డారు. "అనుహ్లాదుని కుమారుడు వాయువు, కుమార్తె శినీవళి. వీరి వంశాన్ని 'హాలాహల' అని పిలుస్తారు; వీరికి లక్షమంది సోదరులు ఉన్నారు. "ప్రహ్లాదునికి విరోచనుడు పుత్రుడు. విరోచనునికి ఐదుగురు కుమారులు: గవేష్ఠి, కలనేమి, జంభుడు, బష్కలుడు, శంభుడు. వీరే ప్రహ్లాద వంశీయులు. ఇప్పుడు వీరి సంతానాన్ని వరుసగా చెబుతాను. గవేష్ఠికి శుంభుడు, నిశుంభుడు, విశ్వక్షేను జన్మించారు. జంభునికి శతదుండుభి, దక్షుడు, ఖండుడు అనే ముగ్గురు కుమారులు. బష్కలునికి విరోధుడు, మనువు, వృక్షాయుడు, కుశలిముఖుడు జన్మించారు. ఇప్పుడు కలనేమి కుమారులను వినండి: బ్రహ్మజిత్, క్షత్రజిత్, దేవాంతకుడు, నరాంతకుడు; వీరే కలనేమి కుమారులు. శంభుని సంతానం: ధనుకుడు, అసిలోముడు, నబలుడు, సగోముఖుడు, గవాక్షుడు, గోమానుడు. "విరోచనునికి బలిరాజు పుత్రుడు. బలి శక్తిశాలి, పరాక్రమవంతుడు. బలికి వంద మంది కుమారులు — వీరందరూ రాజులు. వారిలో నలుగురు అగ్రగణ్యులు: సహస్రబాహుడు (పెద్దవాడు), బాణుడు (ద్రావిడులకు ప్రియుడు), కుమ్భనాభుడు, గర్డభాక్షుడు, కుశి. వీరే ముఖ్యులు. బలి కుమార్తెలు శకుని, పూతన. బలి వంశంలో వందల, వేల మంది కుమారులు, మనవలు జన్మించారు. బలి మహాప్రతాపశాలి. బాణుడి సంతానంగా చంద్రుడు, మనసు జన్మించారు. వీరి వంశమే లౌహిత్య వంశం. "దితి తన కుమారులను కోల్పోయి, కశ్యపుని ప్రసన్నం చేసుకోవడానికి తపస్సు చేసి, సేవచేసి, అతని మనస్సును శాంతింపజేసింది. కశ్యపుడు సంతోషించి, ఆమెను ఆశీర్వదించడానికి సిద్ధమయ్యాడు. 'నీకు కావాల్సిన వరాన్ని కోరుకో,' అని మునివరుడు మారీచుడు ఆమెను అనుగ్రహించాడు." ఇలా సూతుడు మహర్షులకు దైత్య వంశోత్పత్తి, వారి మహిమ, వారసత్వం, నాశనం, తదితర విషయాలను క్రమంగా వివరంగా వివరిస్తూ, పరమ పవిత్రమైన పురాణకథను వినిపించాడు.