వాయుపురాణమ్

బృహద్రథ వంశానికి చెందిన అరింజయుడు యాభై సంవత్సరాలు భూమిని పాలించాడు. మొత్తం ముప్పై రెండు మంది రాజులు ఈ బృహద్రథ వంశానికి చెందారు. వారి పరిపాలన సమస్తంగా వెయ్యి సంవత్సరాలు కొనసాగింది. ఆ తరువాత బృహద్రథులు ముగిసిపోయి, వీతహోత్ర వంశస్థులు రాజ్యాన్ని స్థాపించారు. మునికుడు తన ప్రభువును సంహరించి, తన కుమారుడిని అభిషేకించాడు. క్షత్రియుల సమక్షంలో మునికుని కుమారుడు ప్రద్యోతుడు బలవంతంగా అధికారాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. అతడు అన్యాయపాలకుడిగా, రాజ్యాధికారులను వశపరిచుకున్న రాజుగా ఇరవై మూడు సంవత్సరాలు పాలించాడు. అతని తరువాత పాళకుడు ఇరవై నాలుగు సంవత్సరాలు రాజ్యాన్ని పరిపాలించాడు. ఆ తరువాత విశాఖయూపుడు యాభై సంవత్సరాలు రాజ్యాన్ని నిర్వహించాడు. అజకుడు ముప్పై ఒక సంవత్సరాలు పాలించాడు; అతని కుమారుడు వర్త్తివర్ధనుడు ఇరవై సంవత్సరాలు పాలించాడు. ప్రద్యోతుని అయిదు మంది కుమారులు మొత్తం మూడువందల ఎనభై సంవత్సరాలు పాలించారు. వారు తమ కీర్తిని నాశనం చేసిన తరువాత శిశునకుడు రాజ్యాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. వారణాసిలో అతని కుమారుడు గిరివ్రజాన్ని పొందాడు. శిశునకుడు నలభై సంవత్సరాలు పాలించాడు. అతని కుమారుడు శకవర్ణుడు ముప్పై ఆరు సంవత్సరాలు పాలించాడు. తరువాత క్షేమవర్మన్ అనే రాజు ఇరవై సంవత్సరాలు పాలించాడు. అజాతశత్రువు ఇరవై ఐదు సంవత్సరాలు రాజ్యాన్ని నిర్వహించాడు. ఆ తరువాత క్షత్రౌజుడు నలభై సంవత్సరాలు పాలించాడు. వివసారుడు ఇరవై ఎనిమిది సంవత్సరాలు రాజు అయ్యాడు. దర్షకుడు ఇరవై ఐదు సంవత్సరాలు పాలించాడు. అతని తరువాత ఉదాయిన్ ముప్పై మూడు సంవత్సరాలు రాజ్యాన్ని నిర్వహించాడు. ఉదాయిన్ తన పాలన నాలుగవ సంవత్సరంలో గంగా నది దక్షిణ తీరంలో కుసుమపురం అనే గొప్ప పట్టణాన్ని స్థాపించాడు. నందివర్ధనుడు నలభై రెండు సంవత్సరాలు పాలించాడు; మాహానంది నలభై మూడు సంవత్సరాలు రాజ్యాన్ని నిర్వహించాడు. ఇలా, ఈ పది మంది రాజులు శిశునక వంశానికి చెందినవారు. వారి పాలనా కాలం మొత్తం అరవై రెండు సంవత్సరాలు, మరో మూడు సంవత్సరాలు కలిపి. శిశునక రాజులు ఈ కాలం పాటు పాలించగా, వారి తోడుగా ఇతర రాజవంశీయులు కూడా రాజ్యాధికారులు అయ్యారు. ఇక్ష్వాకులు ఇరవై నలుగురు, పాంచాళులు ఇరవై ఐదుగురు, కాలకులు ఇరవై నలుగురు, హైహయులు ఇరవై నలుగురు, కాలింగులు ముప్పై రెండుగురు, శకులు ఇరవై ఐదుగురు, కురువులు ఇరవై ఆరుగురు, మైథిలులు ఇరవై ఎనిమిది మంది, శూరసేనులు ఇరవై ముగ్గురు, వీతహోత్రులు ఇరవై మంది — వీరందరూ ఒకే కాలంలో రాజ్యాధికారులు. ఈ సమయంలో, మాహానంది కుమారుడైన మహాపద్ముడు, ఒక శూద్ర స్త్రీ నుండి జన్మించి, నియత కాలంలో రాజుగా అవతరించి, సమస్త క్షత్రియ వంశాలను అంతం చేస్తాడు. అప్పటి నుండి రాజులు శూద్ర వంశాల నుండి ఉద్భవిస్తారు; మహాపద్ముడు ఒక్కడే ఏకఛత్రాధిపతి అవుతాడు. అతడు యాభై ఎనిమిది సంవత్సరాలు భూమిని పాలించి, భవిష్యత్తు ధనప్రాప్తికోసం క్షత్రియులను పూర్తిగా నిర్మూలించాడు. అతని ఎనిమిది మంది కుమారులు కలసి పన్నెండు సంవత్సరాలు రాజ్యాన్ని నిర్వహించారు. కౌటిల్యుడు పదహారు మంది సహాయంతో వారందరినీ తొలగించాడు. నంద వంశం వంద సంవత్సరాలు భూమిని అనుభవించి అంతమైంది. కౌటిల్యుడు చంద్రగుప్తుని రాజుగా అభిషేకించాడు. చంద్రగుప్తుడు ఇరవై నాలుగు సంవత్సరాలు పాలించాడు. ఆ తరువాత భద్రసారుడు ఇరవై ఐదు సంవత్సరాలు పాలించాడు; అతని తరువాత అశోకుడు మానవుల్లో ఇరవై ఆరు సంవత్సరాలు రాజ్యాన్ని నిర్వహించాడు. అశోకుని కుమారుడు కునాలుడు ఎనిమిది సంవత్సరాలు పాలించాడు; కునాలుని కుమారుడు బంధుపాలితుడు కూడా ఎనిమిది సంవత్సరాలు పాలించాడు. బంధుపాలితుని వారసుడైన ఇంద్రపాలితుడు పది సంవత్సరాలు పాలించాడు; దేవవర్ముడు ఏడు సంవత్సరాలు పాలించాడు. శతధరుడు ఎనిమిది సంవత్సరాలు రాజ్యాన్ని నిర్వహించాడు; అతని కుమారుడు బృహదశ్వుడు ఏడేళ్లు పాలించాడు. ఇలా, ఈ తొమ్మిది మంది రాజులు భూమిని అనుభవించారు. వారి పాలన ముగిసిన తరువాత, మొత్తం మూడువందల ముప్పై ఏడు సంవత్సరాలకు వంశం అంతమైంది. బృహద్రథుని తొలగించిన పుష్యమిత్రుడు సేనాధిపతిగా తన స్వంత పాలనను అరవై సంవత్సరాలు స్థాపించాడు. పుష్యమిత్రుని ఎనిమిది మంది కుమారులు తరతరాలుగా రాజులు అయ్యారు; వారిలో పెద్దవాడు ఏడేళ్లు పాలించాడు. అతని కుమారుడు వసుమిత్రుడు పది సంవత్సరాలు పాలించాడు; తరువాత ధ్రుకుడు రెండేళ్లు పాలించాడు. ఆ తరువాత ముగ్గురు పులిందక రాజులు మూడు సంవత్సరాలు పాలించారు; ఘోషుని కుమారుడు మూడు సంవత్సరాలు పాలించాడు. తదుపరి విక్రమిత్రుడు రాజయ్యాడు; అతని తరువాత భాగవతుడు ముప్పై రెండు సంవత్సరాలు పాలించాడు. అతని కుమారుడు క్షేమభూమి పది సంవత్సరాలు పాలించాడు. ఈ పదిమంది తుంగ రాజులు భూమిని అనుభవించారు. మొత్తం నూరందల పన్నెండు సంవత్సరాలు గడిచిన తరువాత, అపార్థివసుదేవుడు అనే రాజు, బాల్యదోషాలకు లోనై, రాజ్యాన్ని చేపట్టాడు. దేవతల భూమి తరువాత, శృంగ ప్రాంతంలో మరొక రాజు జన్మించి, తొమ్మిది సంవత్సరాలు పాలించాడు; అతని పేరు కంఠాయనుడు. అతని కుమారుడు భూతిమిత్రుడు ఇరవై నాలుగు సంవత్సరాలు పాలించాడు; తరువాత నారాయణుడు పన్నెండు సంవత్సరాలు పాలించాడు. అతని కుమారుడు సుశర్మన్ పది సంవత్సరాలు పాలించాడు. నాలుగు మంది కంఠాయన బ్రాహ్మణ రాజులు గొప్ప కార్యాలు సాధించారు. వారికి నలభై ఐదు మంది సామంతులు భక్తిగా సేవ చేశారు. వారి కాలం ముగిసిన తరువాత, తరంధా అనే రాజు రాజ్యాన్ని చేపట్టాడు.