వాయుపురాణమ్

దీర్ఘతమసుడు, సుదర్శనమైన సుదేష్ణా గర్భాన్ని తాకుతూ, “విసర్జన లేకపోతే, ఆయన ఎలాగో ఒక విధంగా అనర్హుడవుతాడు” అని భావించి, ఆమెకు ఇలా అన్నాడు: “నీవు నేడు నా చేతిలో నుండి తీసుకున్న పెరుగు నీ గర్భాన్ని నిండి పరిపూర్ణతను తెచ్చింది. అది పూర్ణచంద్రుని సమయంలో సముద్రం నిండినట్లు. నీకు ఐదుగురు కుమారులు జన్మిస్తారు. వారు దేవసమానులు—విద్వాంసులు, పరాక్రమవంతులు, యజ్ఞకారులు, ధార్మికులు.” ఈ విధంగా సుదేష్ణకు మొదటి కుమారుడిగా అంగుడు జన్మించాడు; అతని వంశంలో వంగుడు, కలింగుడు, పుండ్రుడు, బ్రహ్మ కూడా జన్మించారు. ఆ కాలంలో, ఈ అయిదు వంశస్థులు బలిచక్రవర్తి వంశంలో జన్మించారు; ఈ కుమారులను బలి, దీర్ఘతమసునికి అప్పగించాడు. కానీ, దీర్ఘతమసుని సంతానం కొన్ని కారణాల వల్ల బ్రహ్మవల్ల నిషేధించబడింది—అతను తన భార్యలతో సంతానం కలిగి ఉండకూడదని. అతడు మానవ స్త్రీలలో సంతానం పొందాడు. అప్పుడే సురభి దేవతా, సంతోషంతో దీర్ఘతమసునితో ఇలా చెప్పింది: “నీవు గోవుల ధర్మాన్ని పాటించావు, ఆ ధర్మాన్ని గుర్తించి నీవు న్యాయంగా ప్రవర్తించావు. అందుకే నేను సంతుష్టురాలిని; అదే ధర్మబలంతో నీకు విముక్తిని ప్రసాదిస్తున్నాను. ఈ రోజు నీ లోపలి లోతైన చీకటిని తొలగిస్తున్నాను—ఇప్పుడు చూడు! బార్హస్పత్యునికి మిగిలిన పాపమూ నీ శరీరంలో ఉన్నదీ తొలగిపోతుంది. నేను నీకు వృద్ధాప్యాన్ని, మరణాన్ని పీల్చుకొని తొలగించిపోతున్నాను.” అలా సురభి ఆ చీకటిని పీల్చగానే, దీర్ఘతమసుడు వెంటనే కళ్ళతో చూడగలిగాడు, చీకటి నశించింది. అప్పటినుండి అతను యౌవనుడై, దీర్ఘాయువు పొందాడు, కళ్ళతో చూడగలిగాడు; గోవుల ద్వారా అతనికి 'గౌతముడు' అనే పేరు కలిగింది. తర్వాత కక్షీవాన్ తన తండ్రితో కలిసి పర్వత ప్రాంతాలకు వెళ్లి, తండ్రి కోసం మహా తపస్సు చేశాడు. కాలక్రమంలో, చీకటి తొలగిపోయిన ఆ మహాత్ముడు, తన లోపాలను విడిచిపెట్టి బ్రహ్మనిష్ఠను పొందాడు. అప్పుడు ఆయన తండ్రి ఇలా అన్నాడు: “ఓ ప్రభూ! నాకు నీవు కుమారుడివి; నీవు నాకు సత్యమైన కుమారుడవు, నీ వల్ల నేను సంతృప్తుడనయ్యాను.” తదుపరి, కక్షీవాన్ స్వయాన్ని జయించి, బ్రహ్మలోకాన్ని పొందాడు; బ్రహ్మనిష్ఠను పొందినవాడు, వెయ్యి మంది కుమారులను పొందాడు. ఆ కక్షీవాన్ కుమారులు ‘గౌతములు’గా ప్రసిద్ధికెక్కారు; వారు నల్లని వర్ణంతో ఉండేవారు. ఇదే బలి కుమారుడైన వీరోచనుని కుమారుడు దీర్ఘతమసుని కథ. ఈ రెండు వంశాల కలయికను వివరించాను; బలిచక్రవర్తి ఆ అయిదుగురు పాపరహిత కుమారులను ఇక్కడ ప్రతిష్ఠించాడు. అతడు కూడా యోగసిద్ధుడై, యోగబలంతో అందరికీ కనిపించకుండా సంచరిస్తూ, యోగానుసారం సమయం కోసం వేచి ఉన్నాడు. అంగ మహారాజు వంశంలో, రాజర్షి అంగుని వంశస్థుడుగా దధివాహనుడు జన్మించాడు. సుదేష్ణా చేసిన తప్పు వలన, అనపానుడు రాజుగా జన్మించాడు. అనపానుని కుమారుడు దివిరథుడు; దివిరథుని కుమారుడు ధర్మరథుడు. ఆ మహాత్ముడైన ధర్మరథుడు, విష్ణుపద పర్వతంపై జరిగిన యజ్ఞంలో ఇంద్రుడితో కలిసి సోమరసాన్ని సేవించాడు. ధర్మరథుని కుమారుడు చిత్రరథుడు; చిత్రరథుని కుమారుడు దశరథుడు, ఇతడే లోమపాదుడు, ఇతని కుమార్తె శాంతా. దశరథుని వీర కుమారుడు, మహామతిశాలి, నాలుగు దళాల సేనతో, ఋశ్యశృంగుని అనుగ్రహంతో జన్మించాడు. అతడు తన వంశాన్ని అభివృద్ధిపరిచాడు. అతని కుమారుడు చతురంగుడు, ఇంకొక కుమారుడు పృథులాశుడు. పృథులాశుని కుమారుడు చంపుడు. చంపావతీ అనే నగరాన్ని నిర్మించాడు, అందులో నాలుగు వర్ణాలవారు నివసించేవారు. ఆ నగరంలో అరువెయ్యి సంవత్సరాలు నివసించాడు. బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు, వైశ్యులు తమ తమ కర్తవ్యాలను నిర్వర్తించేవారు. అందరూ ధర్మపరులు, తపస్సులో నిమగ్నులు, విష్ణుభక్తులు. తండికరఠుని కుమారుడు వారణుడు, ఇతడిని శక్రవారణుడని పిలిచేవారు; అతడు భూమికి మంధోర వాహనాన్ని తెచ్చాడు. హర్య్యంగుని వారసుడిగా భద్రరథుడు రాజయ్యాడు. భద్రరథుని కుమారుడు బృహత్కర్మా, ప్రజల పాలకుడు. అతని కుమారుడు బృహద్రథుడు; అతని కుమారుడు బృహన్మనా. బృహన్మనా కుమారుడు జయద్రథుడు; అతని కుమారుడు ఋఢరథుడు; ఋఢరథుని కుమారుడు విశ్వజిత్ జనమేజయుడు. ఆయన వారసుడే అంగులలో ఒకరు, అతని వంశంలో కర్ణుడు రాజయ్యాడు. కర్ణుని కుమారుడు శూరసేనుడు, ద్విజుడిగా పేరు పొందాడు. “కర్ణుడు రథసారథి కుమారుడే అయినా అంగవంశస్థుడిగా ఎలా పరిగణించబడ్డాడు?” అని ప్రశ్నించగా, వివరంగా ఇలా చెప్పారు: బృహద్భానువు కుమారుడు బృహన్మనా; అతనికి చైద్యుని ఇద్దరు కుమార్తెలు భార్యలుగా ఉండేవారు. ఇద్దరికీ ఒక్కొక్క కుమారుడు. యశోదేవి, సత్యా—ఈ ఇద్దరి ద్వారా వంశం విభజించబడింది. యశోదేవికి జయద్రథుడు జన్మించాడు. బ్రాహ్మణ-క్షత్రియుల మధ్య సత్యాకు విజయుడు జన్మించాడు. విజయుని కుమారుడు ధృతి, అతని కుమారుడు ధృతవ్రతుడు. ధృతవ్రతుని కుమారుడు సత్యకర్మ, మహా కర్మశీలుడు. సత్యకర్మ కుమారుడు రథసారథి అధిరథుడు. అతడు కర్ణుని దత్తత తీసుకున్నాడు; అందువల్ల కర్ణుడు రథసారథి కుమారుడిగా ప్రసిద్ధి పొందాడు. ఇంతవరకు అంగవంశీయుల రాజులను వివరించాను. ఇప్పుడు పూరువంశీయుల వివరాలను విను: పూరువు కుమారుడు బలవంతుడు జనమేజయుడు; అతని కుమారుడు అవిద్ధుడు, తూర్పుదిక్కును జయించినవాడు. అవిద్ధుని కుమారుడు ప్రవీరుడు; అతని కుమారుడు మనస్యుడు; మనస్యునికి కుమారుడిగా జయదుడు జన్మించాడు. అతని వారసుడు ధుంధు మహారాజు; ధుంధుని కుమారుడు బహుగవి; అతని కుమారుడు సంజాతి. సంజాతి కుమారుడు రౌద్రాశ్వుడు. రౌద్రాశ్వునికి ఘృతాచీ అప్సరసతో పది మంది కుమారులు జన్మించారు: రాజేయు, కృతేయు, వక్షేయు, స్థండిలేయు, ఘృతేయు, జలేయు, స్థలేయు—ఇదే ఏడుగురు. ధర్మేయు, సన్నతేయు, వనేయు—మరిన్ని ముగ్గురు. రుద్ర, శూద్ర, మద్ర, శుభా, జామలజా కూడా ఈ వంశంలో ఉన్నారు. ఇదే ఈ వంశాల మహోన్నత గాథ.