ప్రతి యుగానికి అనుగుణంగా, మూడు లోకాలను క్రమంగా సృష్టించినవాడు, కాలాన్ని కూడా — క్షణాలు, నిమిషాలు, కాష్ఠలు, కలాలు, మూడు విధాలుగా కాలాన్ని — ఏర్పరచాడు. ముహూర్తాలు, తిథులు, నెలలు, దినాలు, సంవత్సరాలు, ఋతువులు, సమయ సంయోగాలు, మూడు విధాల పరిమాణాన్ని కూడా అతనే సృష్టించాడు. జీవన కాలాన్ని, భూమిని, పెరుగుదలను, లక్షణాలను, రూప సౌందర్యాన్ని, బుద్ధిని, సంపదను, వీరత్వాన్ని, శాస్త్రాధిపత్యాన్ని అతనే స్థాపించాడు. మూడు వర్ణాలు, మూడు లోకాలు, మూడు విధాల జ్ఞానం, మూడు అగ్నులు, మూడు కాలాలు, మూడు క్రియలు, మూడు మాయలు, మూడు గుణాలు — ఇవన్నీ అతని చేతనే సృష్టించబడ్డాయి. అతని పరమ కార్యంతో లోకాలు, దేవతలు, మరియు సమస్త జీవరాశులు అవతరించాయి; అతనే సమస్త జీవుల ఆత్మ. అతను ఇంద్రియ యోగంతో మానవుల్లో ఆనందాన్ని కలిగించేవాడు; సమస్త వస్తు, వస్తువుల మార్పు-మార్పిడికి నాయకుడు; అన్ని వైవిధ్యాలకు అధిపతి. ధర్మాన్ని అనుసరించేవారికి మార్గమవుతాడు, దుష్కార్యాలు చేసే వారికి మార్గం లేని వాడవుతాడు; నాలుగు వర్ణాల ఉత్పత్తి, రక్షణ కూడా అతనే. అతను నాలుగు వేదాలు తెలిసినవాడు, నాలుగు ఆశ్రమాలకు ఆశ్రయం; దిక్కులు, ఆకాశం, భూమి, నీరు, వాయువు, అగ్ని — ఇవన్నీ అతని సృష్టి. రెండు వెలుగులు — చంద్రుడు, సూర్యుడు; యుగాలకు అధిపతి, రాత్రి సంచారి; అతనే పరమేశ్వరుడు, అతనే పరమ తపస్సు. అతనే అత్యున్నత తపస్వి, పరమ స్వయం-నియంత్రితుడు; ఆదిత్యులలో మొదలైన దేవుడు, దైత్యులను సంహరించేవాడు. యుగాంతంలో అంతాన్ని కలిగించేవాడు, లోకాలను నాశనం చేసే నాశనకర్తలను నాశనంచేసేవాడు; లోకాలకు బ్రిడ్జ్, శుద్ధకర్మలకు శుద్ధుడు. వేదజ్ఞులు తెలుసుకోవాల్సినవాడు, సృష్టి శక్తి కలవారికి అధిపతి; జీవరాశుల్లో సోమరూపంలో, అగ్నిస్వరూపంలో వెలిగే వారిలో అగ్నిరూపంలో అవతరించేవాడు. మనుషుల్లో మనస్సుగా, తపస్వుల్లో తపస్సుగా, నియమాన్ని పాటించే వారిలో వినయంగా, ప్రతిభావంతుల్లో ప్రతిభగా అవతరించాడు. రూపాల్లో రూపం, లక్ష్యాలున్నవారికి లక్ష్యం, ఆకాశంలో పుట్టిన వాయువు, ప్రాణవాయువు, హోమాగ్నిగా అవతరించాడు. పగలున హోమాగ్నీ ప్రాణవాయువు; అగ్నికి ప్రాణవాయువు మధుసూదనుడు; రసం రక్తమైంది, రక్తం నుండి మాంసం ఉద్భవించింది. మాంసం నుండి కొవ్వు, కొవ్వు నుండి ఎముక, ఎముక నుండి మజ్జ, మజ్జ నుండి వీర్యం ఉద్భవించింది. వీర్యం నుండి రసం ఆధారంగా గర్భం ఏర్పడుతుంది; వీటిలో మొదటగా నీరు, చంద్రబింబంగా పిలవబడుతుంది. గర్భం వేడితో రెండవ బింబంగా ఏర్పడుతుంది; వీర్యం చంద్రస్వభావం, రజస్రావం అగ్నిస్వభావం. ఈ రెండు స్థితులు రసాన్ని అనుసరిస్తాయి; శక్తిలో చంద్రుడు, అగ్ని; కఫ సమూహంలో వీర్యం, పిత్త సమూహంలో రక్తం. హృదయం కఫానికి స్థానం, నాభి పిత్తానికి స్థానం; హృదయం శరీర మధ్యలో మనస్సుకు స్థానం. నాభి అంతర్గత ప్రాంతంలో అగ్నిదేవుడు నివసిస్తాడు; మనస్సు ప్రజాపతిగా, కఫం సోమగా పరిగణించబడుతుంది. పిత్తం అగ్ని; ఈ రెండు — అగ్ని, సోమ — లోకానికి సారంగా చెప్పబడతాయి; ఇలా గర్భం నీటి బింబంలా పెరుగుతుంది. వాయువు పరమాత్మతో కలసి, శరీరంలో ఐదు రూపాల్లో ప్రవేశించి, మళ్ళీ పెరుగుదలకు కారణమవుతుంది. ప్రాణ, అపాన, సమాన, ఉదాన, వ్యాన — ప్రాణ పరమాత్మను పెంచుతూ లోపల సంచరిస్తుంది. అపాన శరీరంలో క్రింద భాగంలో, ఉదాన పైకి ఎగసి, వ్యాన అన్నిచోట్ల వ్యాపించి, సమాన శరీర సంధుల్లో ఉంటుంది. అలా పంచభూతాల గ్రహణం ఇంద్రియాలకు అందుతుంది — భూమి, వాయువు, ఆకాశం, నీరు, ఐదవది అగ్ని. ఇంద్రియాలు అక్కడ స్థాపించబడ్డాయి, ప్రతి ఒక్కటి తన పనిని నిర్వహిస్తుంది; ఇది భౌతిక శరీరం, ప్రాణాత్మ వాయువు. ఖం నుండి ద్వారాలు, రస ప్రవాహం, అగ్ని దృష్టిగా, దాని ప్రకాశం వెలుగుగా; ఇంద్రియాలు, వాటి విషయాలు దాని శక్తి ద్వారా ఉద్భవించాయి. ఇలా, నిత్య పురుషుడు ఈ లోకాలను సృష్టించాడు. మరి, ఈ మానవ లోకంలో విష్ణువు ఎలా మానవ రూపం దాల్చాడు? ఇది మాకు సందేహం, ఓ మునిశ్రేష్ఠ! చలించే వారిలో చలించే వాడు, మానవ శరీరం ఎలా పొందాడు? విష్ణువు యొక్క కార్యాలు, వేదాలు, మునులు చెప్పిన అద్భుత గుణాలు, వాటిని క్రమంగా వినాలని మేము కోరుతున్నాము. ఓ మహామతివంతుడా! విష్ణువు యొక్క అద్భుత జననం, ఆనందాన్ని కలిగించే ఆ కథను మాకు చెప్పు. విష్ణువు యొక్క పరాక్రమం, వీరత్వం, అవతారాలు, అద్భుత కార్యాలు — ఇవన్నీ వివరించబడాలి. ఇప్పుడు ఆ మహాత్ముడు, మహా తపస్సుతో, మానవుల్లో జన్మించిన విధానాన్ని నేను వివరించబోతున్నాను. భృగు శాప ఫలితంగా, యుగాంతంలో దేవతల ప్రయోజనార్థం, విష్ణువు ఏడవడెబ్బది జన్మలు పొందాడు. యుగధర్మం క్షీణించినప్పుడు, సమయం బలహీనమయ్యప్పుడు, ప్రభువు అవతరించాడు. ధర్మాన్ని స్థాపించేందుకు, భృగు శాపం, దేవతలు-అసురుల కార్యాల వలన, మానవుల్లో జన్మించాడు. దేవతలు-అసురుల కార్యాల వలన ఆయన మరొక జన్మ ఎలా పొందాడు? దేవతలు-అసురుల మధ్య సంఘర్షణ ఎలా జరిగింది అని తెలుసుకోవాలని మేము కోరుతున్నాము. ఇప్పుడు నేను దేవతలు-అసురుల కథను వివరించబోతున్నాను. హిరణ్యకశిపు మూడు లోకాలకు రాజుగా మారాడు. తరువాత, బాలి మూడు లోకాలను పరిపాలించాడు; అప్పట్లో దేవతలు-అసురుల మధ్య గొప్ప స్నేహం ఉండేది.