వాయుపురాణమ్

శమీ, గదవర్మా, నిదాత, శక్రశక్రజిత్—ఇవారు యదువంశంలో ప్రసిద్ధులు. శమీ కుమారుడు ప్రతిక్షిప్త, అతని కుమారుడు స్వయంభోజ. స్వయంభోజ నుండి హృదికుడు జన్మించాడు. హృదికుడికి పది మంది పరాక్రమశాలులు కుమారులుగా పుట్టారు. వారిలో కృతవర్ముడు పెద్దవాడు, తరువాత కృత, మధ్యలో శతధన్వుడు, అలాగే దేవార్హ, వనార్హ, భిషక్, ద్వైతరథ, సుదాంత, ధియాంత, నకవాన్, కనకోద్భవ—ఇలా పది మంది. దేవార్హునికి పండితుడైన కుమారుడు కంబలబర్హిషుడు జన్మించాడు. అతనికి అసమౌజ అనే మహాపరాక్రమశాలి కుమారుడు పుట్టాడు. కానీ అసమౌజకు సంతానం లేకపోవడంతో, సుదంష్ట్ర, సురూప అనే ఇద్దరు, అంధకులుగా ప్రసిద్ధిచెందినవారు, అలాగే కృష్ణుడు కూడా అతనికి దత్తతగా ఇచ్చారు. ఈ అంధకుల వంశాన్ని ఎవరైనా నిత్యం పఠిస్తే, వారి వంశం కూడా అభివృద్ధి చెందుతుందని సందేహం లేదు. శూరుడు అస్మకి ద్వారా ఒక దివ్యమానవ కుమారుడిని, మాష్య ద్వారా మరొక మహాతేజస్వి కుమారుడిని పొందాడు. భాష్య ద్వారా శూరునికి భోజవంశంలో పది మంది కుమారులు పుట్టారు. వారిలో వాసుదేవుడు, అనకదుండు అని పూర్వం పిలవబడ్డాడు, బాహుబలుడు. వాసుదేవుని జనన సమయంలో ఆకాశంలో మృదంగాలు మోగాయి, గొప్ప శబ్దంతో డమరుకులు మోగాయి. శూరుని ఇంటిలో పుష్పవర్షం కురిసింది. భూమిపై అతని అందానికి సమానం మరొకరు లేరు. అతని కీర్తి చంద్రునిలా ప్రకాశించింది. వాసుదేవుని నుండి దేవభాగుడు, దేవశ్రవా, అనంతరం అనాదృష్టికడ, నందన, భృంజిన, శ్యామ, శమీక, గండూష, అలాగే నాలుగు గొప్ప స్త్రీలు జన్మించారు. పృథా, శ్రుతవేదా, శ్రుతకీర్తి, శ్రుతశ్రవా, రాజాధిదేవి—ఈ ఐదుగురు వీరమాతలు. కుంతిభోజుడు పృథను తన కుమార్తెగా స్వీకరించాడు. పాండువు ఆమెను భార్యగా చేసుకున్నాడు. కుంతిభోజుడు వృద్ధుడై, సంతానం లేకపోవడంతో ఆమెను పాండువుకు ఇచ్చాడు. అందువల్ల పృథ, కుంతిభోజుని కుమార్తె, కుంతీగా ప్రసిద్ధికెక్కింది. ఆమె ద్వారా కురు వంశాధిపతి పాండువు తన భార్యను పొందాడు. కుంతీ నుండి అగ్నికి సమానమైన తేజస్సుతో, యుద్ధంలో అపరాజితులైన, ఇంద్రసమాన పరాక్రములైన ముగ్గురు కుమారులు జన్మించారు. ధర్మదేవుని ద్వారా యుధిష్టిరుడు, వాయుదేవుని ద్వారా వృకోదరుడు (భీముడు), ఇంద్రుని ద్వారా ధనంజయుడు (అర్జునుడు) పుట్టారు. మాద్రవతీ నుండి అశ్వినీద్వయులు, నకులుడు, సహదేవుడు పుట్టారు. వీరికి అందం, బలము, గుణాలు సమృద్ధిగా ఉన్నాయి. శ్రుతదేవకు వృద్ధశర్ముడు కుమారుడిగా దంతవక్రుడు జన్మించాడు. శ్రుతకీర్తికి శాంతర్దనుడు పుట్టాడు, అలాగే చెకితానుడు, బృహత్క్షత్రుడు, ఇంకా ఇద్దరు మహాబలులు—విందానువింద, అవంతివంశానికి చెందిన ఇద్దరు బలవంతులు. శ్రుతశ్రవా నుండి చైద్యునిగా శిశుపాలుడు పుట్టాడు. రాజర్షి దమఘోషునికి శత్రువులను సంహరించిన, పూర్వం దశగ్రీవుడైన, పరాక్రమశాలి కుమారుడు పుట్టాడు. అతని తమ్ముడు యదుశ్రవా, చెల్లెలు రుజా కుమార్తె. వాసుదేవునికి పదమూడు ప్రసిద్ధ భార్యలు ఉన్నారు—పౌరవీ, రోహిణీ, మదిరా, భద్రా, వైశాఖీ, ఏడవది దేవకీ, అలాగే సుగంధి, వనరాజీ, ఇంకా ఇద్దరు పరిచారికలు. వాసుదేవునికి ప్రియమైన, అదృష్టవంతురాలైన పెద్ద భార్య రోహిణీ, రాముడిని (బలరాముడు), సరణ, నిశను ప్రసవించింది. రోహిణీ నుండి ఎనిమిది మంది పుట్టారు—దుర్దమ, దమన, శుభ్ర, పిండారక, కుశీతక, కుమార్తె చిత్రా. రామునికి ఇద్దరు మనవళ్లు—నిశిత, ఉత్సుక; అలాగే పార్శ్వీ, పార్శ్వనంది, సత్యధృతి. మండబాహ్య, రామాణ, గిరిక, గిర, శుక్లగుల్మ, గుల్మ, దరిద్రాంతక—ఇవారు కూడా ఈ వంశంలో ప్రసిద్ధులు. మొదటి ఐదు కుమార్తెల పేర్లు: అర్చిష్మతీ, సునందా, సురసా, సువచా. సరణ కుమార్తెలు: శతబలా, భద్రాశ్వ, భద్రగుప్తి, భద్రవిఘ్న. భద్రబాహు, భద్రరథ, భద్రకల్ప, సుపార్శ్వక, కీర్తిమాన్, రోహితాశ్వ, భద్రజ కూడా ప్రసిద్ధులు. దుర్మద, అభిభూత అనే ఇద్దరు రోహిణీ వంశానికి చెందినవారు. నంద, ఉపనంద, మిత్ర, కుక్షిమిత్ర, అచల కూడా ఈ వంశంలో కలిసినవారు. చిత్రోప, చిత్ర, పుష్టి—మదిరా కుమారులు. సుదేవుడు కూడా పుట్టాడు. ఉపబింబ, బింబ, సత్వదంత, మహౌజస్—ఈ నలుగురు భద్రా కుమారులు. వైశాఖీ ద్వారా సమదుడు, శౌరి ద్వారా కౌశికుడు పుట్టారు. దేవకీ ద్వారా శౌరి సుశేణుడిని ప్రసవించాడు. తదయ, భద్రసేన, యజుదాయ, భద్రవిదేక—ఈ ఆరుగురిని కంసుడు సంహరించాడు. ఆ సమయంలో, చిరంజీవి శ్రీహరి, పూర్వకృష్ణుడు, జగత్కర్తా మళ్లీ జన్మించాడు. అతని చెల్లెలుగా కృష్ణా, ఉపనామంగా సుభద్రా, భద్రభాషిణిగా పుట్టింది. కృష్ణా, సుభద్రగా, వృష్ణివంశానికి ఆనందంగా ప్రసిద్ధికెక్కింది. సుభద్ర ద్వారా పార్థుడు (అర్జునుడు) అభిమన్యునిని పొందాడు. వాసుదేవుని ఏడుగురు ప్రసిద్ధ భార్యల నుండి జన్మించిన వీరపుత్రుల పేర్లు వినండి. ఈ విధంగా యదువంశపు అంధకుల వంశవృత్తాంతం, కురువంశపు గొప్ప పుణ్యకథలు, వంశవృక్షం పరంపరగా విరాజిల్లింది.