వాయుపురాణమ్

ఒకసారి, ఒక మహాత్ముని కోసం పక్వమైన అన్నం రోజూ ఒక్కసారి వండితే, అది సూర్యోదయం నుండి లక్షల మందికి దానం చేసినా, ఎప్పటికీ తగ్గేది కాదు. మిత్రాజ్యోతి అనే కన్యక మరియు జ్ఞానవంతుడు అయిన మరుత్ యోగమునుంచి, ధర్మజ్ఞులు, మోక్షసాధకులు, అపార బలశాలులు జన్మించారు. వారు గృహస్థ ధర్మాలను వదిలిపెట్టి, విరక్తతలో స్థిరపడి, ఈ లోకంలో తపస్సు ఆచరించి, బ్రహ్మనిష్ఠను పొందారు. వారి నుండి అనాపాయుడు జన్మించాడు. అతడు ధర్మదాత. అతనివల్ల క్షత్రియ ధర్మం ఏర్పడింది. ఆ ధర్మం నుండి ప్రతిపక్ష అనే మహాతపస్వి జన్మించాడు. ప్రతిపక్షుని కుమారుడు సంజయుడు, సంజయుని కుమారుడు జయుడు, జయుని కుమారుడు విజయుడు. విజయుని కుమారుడు మళ్ళీ జయుడు, అతని కుమారుడు హర్యంద్వుడు. హర్యంద్వుని నుండి మహాప్రతాపశాలి సహదేవుడు జన్మించాడు. సహదేవుని ధర్మనిష్ఠుడు అయిన కుమారుడు ప్రసిద్ధి చెందిన అదీనుడు. అదీనుని కుమారుడు జయసేనుడు, అతని కుమారుడు సంకృతి. సంకృతికి ధర్మపరుడు, మహాకీర్తిశాలి కృతధర్ముడు కుమారుడయ్యాడు. ఈ విధంగా, నహుషుని క్షత్రియ వంశావళి ఈ విధంగా సాగింది. నహుషునికి విరజా అనే తన తండ్రి కుమార్తె ద్వారా ఇంద్రునికి సమానమైన ఆరు కుమారులు జన్మించారు. వారు యతి, యయాతి, సంయాతి, ఆయాతి, ఇద్దరు తుద్వయలు. వారిలో యతి పెద్దవాడు, యయాతి తరువాతవాడు. ఆ సమయంలో ఒక ఋషి, కకుత్స్థుని కుమార్తె అయిన గ అనే కన్యను వివాహమాడాడు. అతడు క్షమ, విరక్తి స్వీకరించి, బ్రహ్మనిష్ఠుడయ్యాడు. ఆ ఐదుగురిలో యయాతి భూమిపతి, ఉశనస్ కుమార్తె దేవయానిని పెండ్లి చేసుకున్నాడు. దేవయానికి యదు, తుర్వసు జన్మించారు. వృషపర్వనుని కుమార్తె శర్మిష్ఠకు ద్రుహ్యు, అను, పురు అనే మహాప్రతాపశాలులు జన్మించారు. వారు దేవపుత్రులవలె బలవంతులు. ఆ తరువాత, యయాతికి రుద్రుడు సంతోషించి, అతిశుభ్రమైన, దివ్యమైన, బంగారు, అపరాజేయమైన, అక్షయమైన, శస్త్రసంపన్నమైన రథాన్ని ప్రసాదించాడు. ఆ రథానికి మనస్సుకు సమానమైన వేగమున్న గుర్రాలు జోడించబడ్డాయి. ఆ రథంపై యయాతి తన భార్యను ఎక్కించుకుని, భూమిని జయించాడు. యయాతి దేవతలు, దానవులు, మానవులతో యుద్ధంలో అపరాజేయుడై, పౌరవరాజులందరికీ రథస్వామిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. ఆ రథం తరువాత కౌరవుడు జనమేజయుని వద్దకు వచ్చింది. జనమేజయుడు, కురు కుమారుడు, పరిక్షిత్ మనవడు, వత్సదేశంలో జన్మించాడు. కానీ, ఆ రథం గార్గ్య ముని శాపం వల్ల నాశనం అయ్యింది. ఆ సమయంలో, బాల్యస్థితిలో ఉన్న రాజు జనమేజయుడు, లోహగంధ అనే రాజర్షిని బాధించాడు. లోహగంధుడు గార్గ్యుని కుమారుడు. లోహగంధుడు పట్టణాలూ, గ్రామాలవారి చేత తిరస్కరింపబడి, ఎక్కడా శాంతిని పొందలేక, దిక్కుతోచక తిరిగాడు. దుఃఖంతో బాధపడుతూ, ఆశ్రయదాత అయిన హేతుక మునిని శపించాడు. ఆ సమయంలో, ఋషిశ్రేష్ఠుడైన ఇంద్రోతుడు, జనమేజయుని పవిత్రత కోసం ఆశ్వమేధ యాగాన్ని చేయించాడు. లోహగంధుడు తన నివాసానికి చేరుకున్న తరువాత, ఆ దివ్య రథం చెది రాజు వసువుని వద్దకు వెళ్ళింది. తర్వాత ఇంద్రుడు సంతోషించి, బృహద్రథునికి ఆ రథాన్ని ఇచ్చాడు. అనంతరం, భీముడు జరాసంధుని సంహరించిన తర్వాత, కౌరవ కుమారుడు ఆ రథాన్ని వాసుదేవునికి ప్రీతితో సమర్పించాడు. ఇంతలో, నహుషుని కుమారుడైన యయాతికి వృద్ధాప్యం వచ్చేసింది. అప్పుడతడు తన పెద్ద కుమారుడు యదుని పిలిచి ఇలా అన్నాడు: “మగవాడా! నాకు వృద్ధాప్యం, తెల్లని జుట్టు వచ్చాయి. కావ్య ఉశనస్ శాపం వల్ల నేను యవ్వనంలో తృప్తిగా లేను. నీవు నా వృద్ధాప్యాన్ని తీసుకో.” అప్పుడు యదు ఇలా సమాధానం ఇచ్చాడు: “ఒక బ్రాహ్మణునికి దానం ఇవ్వాలని ప్రతిజ్ఞ చేశాను. దానిని పొందడానికి శ్రమించాలి. అందువల్ల నేను మీ వృద్ధాప్యాన్ని తీసుకోలేను. వృద్ధాప్యానికి అనేక దోషాలున్నాయి, ముఖ్యంగా మద్యపానం, భోజనంలో ఆసక్తి ఉన్నవారికి. కావున రాజా, నేను మీ వృద్ధాప్యాన్ని తీసుకోలేను.” “వృద్ధాప్యంలో తెల్లటి జుట్టు, గడ్డం, శరీర బలహీనత, ఒకప్పుడు బలవంతుడిగా ఉండి, ఇప్పుడు కనికరించదగ్గ స్థితి, పనులు చేయలేకపోవడం, యువతలో నిర్లక్ష్యం, భయాలతో బాధపడటం—ఇలాంటి వృద్ధాప్యం నాకిష్టం లేదు. మీకు నన్ను కన్నా ప్రియమైన మరెన్నో కుమారులు ఉన్నారు. వారు ధర్మజ్ఞులు, వారిలో ఎవరో ఒకరు మీ వృద్ధాప్యాన్ని స్వీకరించనివ్వండి.” యదు ఇలా చెప్పగానే, యయాతి కోపంతో, తన కుమారుడిని గద్దించాడు: “నీకు వేరే ఆశ్రమమా, వేరే ధర్మమా? నన్ను ఈ విధంగా నిర్లక్ష్యం చేయడం ఎందుకు? కొత్త ఉపాధ్యాయుడిలా మాట్లాడుతున్నావు!” అనంతరం కోపంతో యయాతి యదుని శపించాడు: “నీవు నా మనసులో జన్మించినవాడివి, కానీ నాకు నీ యవ్వనాన్ని ఇవ్వడాన్ని నిరాకరించావు. అందువల్ల నీకు రాజ్యంలో భాగం ఉండదు, నీ వంశం కొనసాగదు. వృద్ధాప్య పాపాన్ని తుర్వసు స్వీకరించాలి.” తుర్వసుని దగ్గరకి వెళ్లి యయాతి అదే ప్రతిపాదించగా, తుర్వసు కూడా అంగీకరించలేదు: “నానా, ఆనందాలను నాశనం చేసే వృద్ధాప్యం నాకు వద్దు. మద్యపానం, భోజన వ్యసనులకు ఇది మరింత దోషకరం. అందుకే నేను మీ వృద్ధాప్యాన్ని తీసుకోలేను.” అప్పుడు యయాతి తుర్వసుని కూడా శపించాడు: “నీవు నా మనసులో జన్మించినవాడివి, నీ యవ్వనాన్ని ఇవ్వడాన్ని నిరాకరించావు. అందువల్ల నీ వంశం నశించిపోతుంది. నీ ధర్మంలో కలయిక ఉండదు, వివాహ నియమాన్ని అతిక్రమించి పెళ్లిళ్లు చేస్తావు, మాంసాహారానికి అలవాటు పడతావు, పెద్దవారి భార్యలంటే ఆకర్షణ, జంతు జన్మలకు అలవాటు, విదేశీయులతో కలవడం—ఇవి అన్నీ నీలో ఉంటాయి. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.” ఈ విధంగా యయాతి తన కుమారులతో సంభాషిస్తూ, వారి ప్రతిస్పందనలు, శాపాలు, వంశపరంపరలు ఇలా కొనసాగాయి.