వాయుపురాణమ్

దైవ కృపతో, ఒక రోజు సత్యవతీ తల్లి తన స్వంత చారును తన కుమార్తెకు ఇచ్చింది. ఆమెకు తెలియకుండా, సత్యవతీ తల్లి చారు తాను తినాల్సినదాన్ని కుమార్తెకు ఇచ్చింది, సత్యవతీ తల్లి చారును తినేసింది. ఆ తరువాత, సత్యవతీ గర్భవతి అయి, ప్రకాశవంతమైన మరియు భయంకరమైన కుమారుడిని కలిగింది; అతను క్షత్రియులను నాశనం చేయడానికి నియమించబడ్డాడు. ఇది యోగబలంతో గ్రహించిన ఋచీకుడు, బ్రాహ్మణులలో అత్యుత్తముడు, తన అందమైన భార్య సత్యవతీతో ఇలా అన్నాడు: ‘‘ఓ మృదువైనవాడా! నీ తల్లి చారును మార్పు చేసినందున, నీ కుమారుడు క్రూరమైన కార్యాలు చేయడంలో, అత్యంత భయంకరంగా జన్మిస్తాడు. కానీ, నీ తల్లి తపస్సు శక్తితో కూడిన కుమారుడిని ప్రసవిస్తుంది; నేను నా తపస్సు అంతా ఆ ప్రయోజనానికి అర్పించాను.’’ భర్త ఇలా చెప్పిన తరువాత, సత్యవతీ అతన్ని శాంతింపజేయడానికి ప్రయత్నించింది: ‘‘నా కుమారుడు అలా ఉండకూడదు; బ్రాహ్మణ వంశానికి చెందినవాడు కాకపోయిన వేరొకరు అలాంటి క్రూరత కలిగి ఉండాలి’’ అని అంది. ఋషి ఇలా సమాధానమిచ్చాడు: ‘‘ఇది నా ఉద్దేశం కాదు, నీది కూడా కాదు; కానీ తండ్రి, తల్లి ఇద్దరి చర్యల వల్ల, నీ కుమారుడు క్రూరమైన కార్యాలు చేయడంలో భయంకరంగా ఉంటాడు.’’ మళ్లీ, సత్యవతీ ‘‘ఓ ఋషీ! మీరు కోరుకుంటే, లోకాలను సృష్టించగలరు – మరి కుమారుడిని ఎందుకు సృష్టించలేరు?’’ అని అడిగింది. ‘‘ఓ భర్తా, నన్ను శాంతమైన, ధర్మబద్ధమైన కుమారుడిని ప్రసాదించాలి; మీరు కోరుకుంటే అలాంటి కుమారుడు నాకు కలగాలి’’ అని కోరింది. ఋచీకుడు, ‘‘ఓ బ్రాహ్మణులలో ఉత్తముడా, నీ విషయంలో నేను దీన్ని మార్చడం సాధ్యపడదు; అయినా, నా తపస్సు శక్తితో, నేను నీకు వరమిచ్చాను’’ అని చెప్పాడు. ‘‘ఓ అందమైనవాడా, నేను కుమారుడు, మనవడు మధ్య తేడా చేయను; నీవు చెప్పినట్లే జరుగుతుంది, ఓ మృదువైనవాడా’’ అని అన్నాడు. అందుచేత, సత్యవతీ తపస్సు, ఆత్మనిగ్రహం, శాంత స్వభావం కలిగిన భార్గవుడు జమదగ్ని అనే కుమారుడిని ప్రసవించింది. పురాతన కాలంలో భృగు వంశంలో చారుల మార్పు వల్ల, భయంకరుడు మరియు వైష్ణవుడు – జమదగ్ని వైష్ణవ అగ్నిలో జన్మించాడు. కుశికుని కుమారుడు గాధి, విశ్వామిత్రుడిని తన వారసుడిగా పొందాడు; బ్రహ్మర్షులతో, బ్రాహ్మణులతో కూడి, గాధి ప్రయాణం చేశాడు. సత్యవతీ, సత్య నిష్ఠ, ధర్మ నిష్ఠతో, కౌశికీగా ప్రసిద్ధి చెందింది; అలా ఆ మహానది ప్రారంభమైంది. ప్రఖ్యాత, మహోన్నత కౌశికీ నది విస్తృతంగా ప్రసరించింది. ఇక్ష్వాకు వంశంలో సువేణు అనే రాజు ఉండేవాడు. అతని కుమార్తె రేణుక, కామలి అని కూడా పిలవబడింది; కామలి తపస్సు, స్థిరత కలిగి ఉండగా, ఋచీకుడు జమదగ్ని అనే శక్తివంతుడిని జన్మించించాడు. అతడు, అన్ని విద్యలు తెలిసినవాడు, ధనుర్విద్యలో ప్రావీణ్యం కలిగినవాడు, రాముడు – క్షత్రియులను నాశనం చేసినవాడు, అగ్నిలా ప్రకాశించాడు. అలా, ఔర్వుని కుమారుడు ఋచీకుడు మరియు సత్యవతీ నుంచి, మహాత్ముడు జమదగ్ని, బ్రహ్మజ్ఞానంలో ప్రథముడు జన్మించాడు; షునఃషేపుడు మధ్య కుమారుడు, షునశ్పుచ్ఛుడు చిన్నవాడు. బృగు కృపతో, కౌశిక వంశాన్ని పెంపొందించిన విశ్వామిత్రుడు, విశ్వరథ అని ప్రసిద్ధి చెందినవాడు. విశ్వామిత్రుని కుమారుడు షునఃషేపుడు; అతను హరిశ్చంద్రుని యజ్ఞంలో బలి పదార్థంగా నియమించబడ్డాడు; దేవతలు ఇచ్చినందున, అతను దేవరతుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. విశ్వామిత్రుని కుమారుల్లో షునఃషేపుడు పెద్దవాడిగా పరిగణించబడతాడు; మధుచ్ఛంద, నయ, కృతదేవ, ధ్రువాష్టక కూడా ప్రసిద్ధి కలవారు. కచ్ఛప, పురాణ కూడా విశ్వామిత్రుని కుమారులు; వీరి నుంచి మహాత్మ కౌశికుల అనేక వంశాలు పుట్టాయి. వీరిలో, పార్థివులు, దేవరతులు, యజ్ఞవాల్క్యులు, సమర్షనులు, ఉడుంబరులు, ఉడుంబలనులు, తారకులు, యమునుండి విముక్తులైనవారు ఉన్నాయి. లోహిన్యులు, రేనవులు, కరిషవులు, బభ్రవులు, పాణినులు, ధ్యానం, జపంలో నిష్ట కలిగినవారు కూడా గుర్తించబడతారు. శాలవతీ నుంచి, హిరణ్యాక్షులు, శ్యంకృతులు, గాలవులు, దేవళులు, యమదూతలు, శాలంకాయనులు, బాష్కలులు జన్మించారు. దాదతి, బదరులు మరియు ఇతరులు కూడా విశ్వామిత్రుని సంతానమే; ఇతర ఋషుల నుంచి పుట్టినవారు శౌషికులుగా ప్రసిద్ధి. కౌశికులు, ఓష్రుములు, సైదవయనులు – వీరందరూ కౌశిక మహర్షి సంతానమే. దృష్టద్వతి కుమారుడు, అలాగే విశ్వామిత్రుని ఆశ్టకుడు; ఆశ్టకుని కుమారుడు జాహ్ను వంశానికి చెందినవాడు. ఋషులు అడిగారు: ‘‘ఏ లక్షణం, ఏ ధర్మం, ఏ తపస్సు, ఏ విద్య వల్ల విశ్వామిత్రుడి వంటి రాజులు బ్రాహ్మణత్వాన్ని పొందారు? క్షత్రియులు ఏ మార్గం, ఏ వంశం ద్వారా బ్రాహ్మణత్వాన్ని పొందారు? తపస్సు లేదా దానంతో తేడా ఏమిటి తెలుసుకోవాలనుకుంటున్నాము.’’ ఇలా అడిగినపుడు, ఆయన ఇలా చెప్పాడు: ‘‘ధర్మాన్ని కోరుకుంటూ, అన్యాయంగా సంపాదించిన ధనంతో యజ్ఞం చేసే వాడు, ధర్మఫలాన్ని పొందడు. ఈ ధర్మాన్ని వివరించిన తరువాత, పాపాత్ముడు, నీచ స్వభావం కలిగినవాడు, బ్రాహ్మణులకు ప్రజలలో పేరుకావాలనే ఉద్దేశంతో దానం చేస్తాడు. అతడు, ధనమంటే అపారంగా ఆశతో, వేదపఠనం చేసి, కామం, మోహంతో, శుద్ధి కోసం చివరికి దానం చేస్తాడు. అటువంటి వాడు, ధర్మంలో నిమగ్నమైనా, క్రూరత, దుష్టత్వం కలిగినవాడు, అతని దానాలు ఫలితం ఇవ్వవు. మోహంతో సంపాదించిన ధనాన్ని, అపవిత్ర చర్యలతో దానం చేస్తే, దుష్టుని దానం నిలబడదు. కానీ, ధర్మబద్ధంగా సంపాదించిన ధనాన్ని, పవిత్ర స్థలాల్లో, స్వప్రయోజనం కోసం కాకుండా, యజ్ఞం, దానం చేస్తే – అలాంటి వాడు దానఫలాన్ని పొందుతాడు; దానంతో ఆనందాన్ని పొందుతాడు, సత్యంతో స్వర్గాన్ని చేరుతాడు. తపస్సు బాగా చేసినవాడు లోకాలను నిలబెడతాడు; స్థిరంగా ఉండి, ప్రకాశవంతుడు, లోకాలలో అనంతత్వాన్ని పొందుతాడు. యజ్ఞం దానానికి మించినది; తపస్సు యజ్ఞానికి మించినది; త్యాగం తపస్సుకు మించినది; జ్ఞానం త్యాగానికి మించినదని జ్ఞానులు పేర్కొంటారు.’’ ఇలా, ఈ వంశ పరంపర, తపస్సు, ధర్మం, దానం, జ్ఞానం – వీటి ద్వారా బ్రాహ్మణత్వం, లోకానికి మేలు, వంశాల ప్రబలత, మహానదులు, మహర్షులు, ధర్మబద్ధ రాజులు, వీరి కథలు ప్రసిద్ధి అయ్యాయి.