వాయుపురాణమ్

చంద్రుడు శీతాకాలంలో ఆభరణంగా ధరించిన, మూడు స్వరూపాలతో అలంకరించబడిన, త్రిశంకు నక్షత్రంతో ముస్తాబైన అందమైన, శక్తిలేని వాడు నెమ్మదిగా సాగిపోతున్నాడు. ఆయన భార్య సత్యరత అనే ఆమె, కేకయ వంశంలో జన్మించింది. ఆమెకు పాపరహితుడైన హరిశ్చంద్రుడు పుట్టాడు. హరిశ్చంద్రుడు త్రిశంకు కుమారుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. రాజసూయ యాగాన్ని నిర్వహించినవాడిగా, సమస్త భూమండలాన్ని పాలించిన సామ్రాట్‌గా పేరు గడించాడు. హరిశ్చంద్రునికి రోహితుడు అనే శక్తివంతుడైన కుమారుడు జన్మించాడు. రోహితునికి హరితుడు, హరితునికి చంచు హారితుడు వంశ పరంపరగా పుట్టారు. చంచు కుమారులుగా విజయుడు, సుదేవుడు జన్మించారు. విజయుడు సమస్త క్షత్రియ వంశాలను జయించి, అందువల్ల విజయుడిగా ప్రసిద్ధి చెందాడు. విజయుని కుమారుడిగా ధర్మ, అర్థ నిపుణుడైన రురుకుడు రాజుగా ఏర్పడ్డాడు. రురుకుని కుమారుడు హృతకుడు, హృతకుని కుమారుడిగా బాహువు పుట్టాడు. ఒకప్పుడు హైహయులు, తాళజఙ్ఘులు, శకులు, యవనులు, కాంబోజులు, పారదులు, పహ్లవులు కలిసి బాహువు రాజ్యాన్ని దండించారు. ఆయన ధర్మాత్ముడిగా ఉండకపోయినా, సత్యయుగంలోనూ అతను పూర్తిగా నీతిమంతుడిగా లేను. బాహువుకు సగరుడు అనే కుమారుడు పుట్టాడు. సగరుడు విషంతో కలసి జన్మించాడు. ఆపదలో ఉన్న అతడిని భృగుమహర్షి ఆశ్రమానికి తీసుకెళ్లగా, తుర్వ అనే ఋషి అతణ్ని రక్షించాడు. భార్గవుని దగ్గర నుంచి అగ్నాస్త్రాన్ని పొందిన సగరుడు, భూమిని జయించి, హైహయులు, తాళజఙ్ఘులను సంహరించాడు. అతడు శకులు, పహ్లవులను ధర్మ మార్గం నుంచి వెలివేశాడు. అలాగే క్షత్రియులు, పారదులను కూడా వారి కర్తవ్యాల నుండి తొలగించాడు. ఇక్కడ ఋషులు ప్రశ్నించారు: "సగరుడు విషంతో కలసి ఎలా జన్మించాడు? శకులు తదితర శక్తివంత క్షత్రియులను వారి వంశధర్మాల నుండి ఎందుకు తొలగించాడో చెప్పండి." సూతుడు సమాధానమిచ్చాడు: "ఒకసారి బాహువుకు హైహయులు, తాళజఙ్ఘులు, శకులు కలిసి రాజ్యాన్ని దక్కించుకున్నారు. యవనులు, పారదులు, కాంబోజులు, పహ్లవులు కూడా హైహయుల కోసం వచ్చి, ఈ ఐదు వర్గాల క్షత్రియులు బాహువు రాజ్యాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నారు. రాజ్యాన్ని కోల్పోయిన బాహువు తన భార్యతో కలిసి అడవికి వెళ్లి, తపస్సు చేసాడు. కొంతకాలం తర్వాత, బాహువు నీళ్లు తెచ్చేందుకు బయలుదేరాడు. వృద్ధాప్యం, బలహీనత వల్ల మార్గమధ్యంలో మరణించాడు. అతని యాదవ వంశీయురాలైన గర్భిణి భార్య వెనకనుండి వెళ్ళింది. ఆమె సహపత్నీ, ఆమె గర్భాన్ని నాశనం చేయాలని, విషం ఇచ్చింది. ఆమె భర్తకు చితి సిద్ధం చేసి, మంటలో పెట్టింది. అప్పుడు భృగువంశీయుడు ఔర్వుడు ఆమెను చూసి, దయతో అడ్డుకున్నాడు. ఔర్వుని ఆశ్రమంలో ఆమె విషంతో కలసి ఒక కుమారుణ్ణి ప్రసవించింది. అతడు బలవంతుడూ, ధర్మాత్ముడూ అయిన సగరుడు. ఔర్వుడు ఆ బాలకుని జాతకకర్మలు నిర్వహించాడు. వేదాలు, శాస్త్రాలు బోధించాడు. ఆ తరువాత ఆయుధాన్ని ప్రసాదించాడు. జామదగ్న్యుని నుండి అగ్నాస్త్రాన్ని పొందిన సగరుడు, తన శక్తితో, ఆ క్షత్రియులను కోపంతో సంహరించాడు. రుద్రుడు పశుసంహారం చేసినట్లు, హైహయులను సంహరించాడు. తర్వాత సగరుడు శకులు, యవనులు, కాంబోజులు, పారదులు, పహ్లవులను పూర్తిగా నాశనం చేయాలని సంకల్పించాడు. అతని చేతిలో నాశనం చెందుతున్న వారు, రక్షణ కోసం వసిష్ఠుని ఆశ్రయించారు. మహర్షి వసిష్ఠుడు వారి ప్రార్థనను అంగీకరించి, సగరుడిని నియంత్రించాడు. వారికి భరోసా ఇచ్చాడు. సగరుడు తన గురువు వాక్కు విని, వారి కోసం ధర్మాన్ని అనుసరించి, వారి రూపాలను మార్చాడు. శకులకు అర్ధ తల ముండ చేయించాడు. యవనులు, కాంబోజులకు తల మొత్తం ముండ చేయించాడు. పారదులు జుట్టు విడిచిపెట్టాలి, పహ్లవులు గడ్డం పెంచుకోవాలి అన్నాడు. వీరందరినీ వేదపఠన, మంత్రోచ్ఛారణల నుండి వంచించాడు. శకులు, యవనులు, కాంబోజులు, పహ్లవులు, పారదులు, అలాగే కేలిస్పర్శ, మాహిషిక, దార్వ, చోళ, ఖస వగైరా క్షత్రియ వర్గాలందరికీ, వసిష్ఠుని ఆదేశంతో, సగరుడు ధర్మాన్ని నిరాకరించాడు. ధర్మ విజేత అయిన సగరుడు భూమిని జయించి, అశ్వమేధయాగానికి అశ్వాన్ని విడిచాడు. ఆ గుర్రం తూర్పు, దక్షిణ సముద్ర తీరాలకు చేరి, భూమిలోకి మాయమైంది. రాజు తన కుమారులతో ఆ ప్రాంతాన్ని తవ్వించాడు. వారు మహాసముద్రానికి చివర చేరుకున్నారు. అక్కడ ఆదిదేవుడైన హరి, కృష్ణుడు, ప్రజాపతి, విష్ణువు, కపిల స్వరూపంలో, హంస, నారాయణునిగా దర్శనమిచ్చాడు. వారు ఆయన దృష్టిని పొందగానే, ఆయన తేజంతో రాజు కుమారులందరూ దగ్ధమయ్యారు. కేవలం నలుగురు మాత్రమే మిగిలారు: బర్హికేతు, సకేతు, ధర్మనిష్ఠులైన శూరుడు, పంచవణుడు—ఇవే ఆయన వంశాన్ని కొనసాగించారు. ధన్యుడైన హరి, నారాయణుడు, సగరుడికి వరాలు ప్రసాదించాడు: అక్షయ వంశం, వంద అశ్వమేధయాగాలు, శక్తివంతమైన కుమారుడు, సముద్రాన్ని పొందడం, స్వర్గంలో శాశ్వత స్థానం. సముద్రం గుర్రాన్ని తీసుకుని, నదుల అధిపతికి నమస్కరించి, 'సాగరుడు' అనే ప్రతిష్ఠను పొందింది. రాజు సముద్రం నుంచి గుర్రాన్ని తిరిగి పొందాడు. వంద అశ్వమేధయాగాలు మరలా మరలా నిర్వహించాడు. గుర్రాన్ని అనుసరించిన అరవై వేల మంది కుమారులు కాలిపోయారు. వారి తేజస్సు నారాయణునిలో లయమైంది. సగరుని కుమారులు అరవై వేల మంది అని విన్నాము. ఋషులు మళ్లీ ప్రశ్నించారు: "సగరుని వీర కుమారులు ఎలా జన్మించారు? అరవై వేల మంది బలవంతులు ఎలా పుట్టారు?" సూతుడు సమాధానమిచ్చాడు: "సగరుడికి తపస్సుతో పవిత్రులైన ఇద్దరు భార్యలు ఉన్నారు. పెద్దవారు విదర్భ రాజుని కుమార్తె, ఆమె పేరు కేశినీ.