వాయుపురాణమ్

రాజు ఇచ్చిన ఆదేశాలను పాటిస్తూ వశిష్ఠుడు యాగానికి మాంసాన్ని సిద్ధం చేశాడు. కానీ, అది అపవిత్రమైందని గమనించి, ఆయన కోపంగా రాజును ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు: "ఓ రాజా, మీ కుమారుడు వికుక్షి — శూద్రుడు — అడవిలో ముళ్ళపురుగు తిని, ఈ మాంసాన్ని అపవిత్రం చేశాడు. మీ మాంసం, ఓ మహోన్నతుడు, పితృయజ్ఞానికి అనర్హంగా మారింది." "అడవిలో ముళ్ళపురుగు తినడం వల్ల, ఈ మాంసం పితృదేవతలకు అపవిత్రమైంది, ఓ పాపరహితుడా," అని వశిష్ఠుడు వివరించాడు. ఈ మాటలు విని, ఇక్ష్వాకుడు కోపంతో వికుక్షిని ఉద్దేశించి అన్నాడు: "నేను నిన్ను పితృయజ్ఞానికి నియమించాను, కానీ నీవు వేటకు వెళ్ళి, యజ్ఞానికి ముందు అడవిలో ముళ్ళపురుగు తిన్నావు. నీవు నిర్దయుడివి." "అందుకే, నేను నిన్ను త్యజిస్తున్నాను; నీవు నీ మార్గాన్ని అనుసరించు," అని ఇక్ష్వాకుడు వశిష్ఠుని మాటను గౌరవించి తన కుమారుడిని వదిలిపెట్టాడు. ఇక్ష్వాకుడు రాజ్యాన్ని విడిచిన తర్వాత, శశి ఈ భూమిని అధికరించి, అత్యున్నత ధర్మాన్ని పాటిస్తూ, అయోధ్యను పాలించాడు. వశిష్ఠుని ప్రోత్సాహంతో, శశి రాజ్యాన్ని సక్రమంగా పరిపాలించాడు; అతని పాలనలో రాజ్యంలో శుభసంపదలు వెల్లివిరిశాయి. కాలక్రమంలో, శశి రాజ్యాన్ని విడిచి, తక్కువ స్థితిని పొందాడు. ఈ కథను తెలుసుకున్నవారు యజ్ఞంలో మాంసం తినకూడదని గ్రహించాలి. "ఇక్కడ ఎవరు మాంసం తింటే, అక్కడ నేను వారి మాంసాన్ని తింటాను," అని జ్ఞానులు మాంస స్వభావాన్ని వివరించారు. శశి కుమారుడు కకుత్థుడు, శౌర్యంలో అపారుడు. ఇంద్రుడు ఎద్దు రూపంలో ఉన్నప్పుడు, కకుత్థుడు జన్మించాడు. ప్రాచీన యుద్ధంలో, అతను కకుత్థుడని పిలవబడ్డాడు; అతని వంశజుడు పృథురోమా కూడా అదే పేరుతో పిలవబడ్డాడు. పృథు కుమారుడు వృషదస్వుడు; అతని నుండి ఆంధ్రుడు — శౌర్యవంతుడు — జన్మించాడు. ఆంధ్రుని నుండి యవనుడు, అశ్వుడు, శ్రావస్థుడు — అతని కుమారులు — జన్మించారు. శ్రావస్థకుడు రాజుగా జన్మించాడు; అతను శ్రావస్తి నగరాన్ని స్థాపించాడు. శ్రావస్థుని తరువాత బృహదస్వుడు, ప్రసిద్ధి గాంచినవాడు, రాజుగా అయ్యాడు. బృహదస్వుని కుమారుడు కుబలాశ్వుడు; అతను ధుందును సంహరించి "ధుందుమారుడు" అనే బిరుదు పొందాడు. ఇక్కడ ఋషులు అడిగారు: "ఓ మహాపండితుడా, ధుందు వధ వివరంగా చెప్పండి; కుబలాశ్వుడు ఎందుకు 'ధుందుమారుడు'గా ప్రసిద్ధి చెందాడో తెలియజేయండి." సూతుడు ఇలా చెప్పాడు: "బృహదస్వునికి ఇరవై ఒక్క వేల మంది కుమారులు ఉన్నారు; వారు అన్నీ విద్యలలో నిపుణులు, శక్తివంతులు, దుర్జేయులు. వారు ధర్మబద్ధులు, యజ్ఞాలు నిర్వహించేవారు, దానాలు ఇచ్చేవారు. కానీ కుబలాశ్వుడు వారిలో అత్యంత శౌర్యవంతుడు, ధీరుడు, పరమధార్మికుడు. బృహదస్వుడు, రాజు, తన కుమారుడిని రాజుగా నియమించి, తన రాజ్యాన్ని అతనికి అప్పగించి, అటు తాను అరణ్యానికి వెళ్లాడు. బృహదస్వుడు, మహాత్ముడు, అరణ్యానికి వెళ్లే సమయంలో, బ్రహ్మర్షి ఉత్తంకుడు అతన్ని ఆపాడు. ఉత్తంకుడు చెప్పాడు: "ఓ రాజా, మీరు నా కోసం ఒక రక్షణ కార్యాన్ని చేయాలి; అప్పుడు మాత్రమే వెళ్లాలి. నేను నిర్భయంగా తపస్సు చేయలేను. నా ఆశ్రమానికి దగ్గరగా, సమతల ఎడారిలో, ఇసుకతో నిండిన సముద్రం ఉంది, ఓ రాజా. అక్కడ, ఇసుక కింద, ఒక మహా జీవి — పరాక్రమవంతుడు, దేవతలకు కూడా దుర్జేయుడు — దాగి ఉన్నాడు. అతను ధుందు; మను కుమారుడు; భయంకరమైన తపస్సు చేస్తూ, లోకాలను నశింపజేయాలనుకుంటున్నాడు. ప్రతి సంవత్సరం చివరలో, అతను ఊపిరి తీసినప్పుడు, అక్కడ భూమి, అడవులు కంపించిపోతాయి. అతని ఊపిరి వల్ల, మేఘం లాంటి గొప్ప ధూళి పైకి లేచి, సూర్యుని మార్గాన్ని కప్పివేస్తుంది; ఏడురోజులు భూమి కంపిస్తుంది. అగ్ని, మంటలు, పొగలతో అది భయంకరంగా మారుతుంది; అందువల్ల, నేను నా ఆశ్రమంలో ఉండలేకపోతున్నాను. ఓ మహాబాహువంతుడా, లోకాల శాంతి కోసం అతనిని నియంత్రించండి; మీ శక్తి విష్ణువు శక్తిలా అతనిని అధిగమిస్తుంది. ఈ రోజు, ఆ రాక్షసుడు సంహరించబడితే, లోకాలు శాంతిస్తాయి; మీరు అతని సంహారం చేయగలరు. విష్ణువు నాకు వరం ఇచ్చాడు, ఓ పాపరహితుడు, ధుందు చిన్న శక్తితో సంహరించబడడు. ఓ భూమి రక్షకుడా, ఇక్కడ నూరు సంవత్సరాలు కాల్చినా అతను నశించడు; అతని శక్తి అంతగా ఉంది, దేవతలకు కూడా అతనిని ఎదుర్కోవడం కష్టం." ఇలా మహాత్ముడు ఉత్తంకుడు చెప్పినప్పుడు, రాజర్షి బృహదస్వుడు తన కుమారుడు కుబలాశ్వుని ధుందును నియంత్రించడానికి సమర్పించాడు. రాజు అన్నాడు: "నేను ఆయుధాలను త్యజించాను; నా కుమారుడు వెళ్లాలి. ఓ ద్విజోత్తమా, అతను ఖచ్చితంగా ధుందును సంహరిస్తాడు." తన కుమారుడిని ధుందు సంహారానికి సిద్ధం చేసి, బృహదస్వుడు పర్వతానికి వెళ్లి తపస్సు ప్రారంభించాడు. కుబలాశ్వుడు, ధర్మాత్ముడు, తండ్రి ఆజ్ఞను స్వీకరించి, తన ఇరవై ఒక్క వేల కుమారులతో, ఉత్తంకునితో కలిసి, ధుందును సంహరించడానికి బయలుదేరాడు. ఆ సమయంలో, ఉత్తంకుని ప్రార్థనతో, లోకాల శాంతి కోసం, విష్ణువు తన తేజాన్ని కుబలాశ్వులో ప్రవేశపెట్టాడు. అతను బయలుదేరినప్పుడు, ఆకాశంలో గొప్ప శబ్దం వినిపించింది: "ఈ రోజు నుండి, ఈ రాజు ధుందుమారుడు అని పిలవబడతాడు." దేవతలు, అద్భుతమైన పుష్పాలతో, అతన్ని గౌరవించారు; ఆ మానవసింహుడు, శక్తివంతుడు, తన కుమారులతో ముందుకెళ్లాడు. ఆ రాజర్షి, నారాయణ శక్తితో నిండినవాడు, ఇసుక సముద్రాన్ని తవ్వడం ప్రారంభించాడు. అతను ఉత్తంకుని నియంత్రణలో, పరాక్రమవంతుడిగా మారాడు; అతని కుమారులు, ఇసుక కింద దాగి ఉన్న ధుందును తవ్వారు. అక్కడ, పశ్చిమ దిశలో, ధుందు తలదాచుకుని, కోపంతో, తన నోటి అగ్నితో లోకాలను తిప్పిపొడిచేలా కనిపించాడు.