సప్తస్వరాలు పూర్తిగా వివరించబడ్డాయి. వాటి వివిధ విధానాలూ, మలుపులూ వివరించబడ్డాయి. అలాగే, కొన్ని స్వరాలు సాధారణంగా వినిపించవు; కొన్ని స్వరాలు ఉపస్వరాలుగా ఉంటాయి. పూర్వాచార్యులు చెప్పిన సిద్ధాంతాన్ని నేను బోధించబోతున్నాను—మొత్తం ముప్పై అలంకారాల గురించి, వాటిని శ్రద్ధగా వినండి. ప్రతి అలంకారాన్ని దాని స్వంత అక్షరాల ప్రకారం, దాని కారణాల ప్రకారం, అలాగే పాదాల ఏర్పాటుతో, కలయికతో, మరియు జాగ్రత్తగా పరిశీలించి వివరించాలి. అలంకార సాధన అనేది అర్థం, పదాలు, పదబంధాల కలయికతోనే సంపూర్ణమవుతుంది. పాటలోని పదాలు మొదట్లోనో, చివరనో ఏర్పడతాయి. ఈ అలంకారాల ప్రదేశాలు మూడు—ఉరసం (ఛాతీ), కంఠం (గళం), శిరస్సు (తల). ఈ మూడు ప్రదేశాలలో ఉత్తమమైన పద్ధతిని పాటించాలి. నాలుగు సహజ అక్షరాలు ఉంటాయి; అలాగే నాలుగు విధాలుగా విశ్లేషించవచ్చు. ఎనిమిది విధాలుగా మార్పులు ఉంటాయి; దేవతలు వాటిని పదహారు విధాలుగా పరిగణిస్తారు. అక్షర నిపుణులు స్థిరమైన అక్షరాన్ని, చలనశీలమైనదాన్ని, మూడవదాన్ని దిగువకు వెళ్ళేదాన్ని, నాల్గవదాన్ని పైకి ఎక్కేదాన్ని తెలుసుకుంటారు. వీటిలో ఒకటి స్థిరంగా, చలనంగా రెండింటిగా ఉంటుంది; పైకి ఎక్కే అక్షరాలకు దిగే లక్షణం కూడా సూచించబడుతుంది. పైకి ఎక్కే అక్షరాన్ని నిపుణులు తెలుసుకుంటారు; ఇప్పుడు వాటికి సంబంధించిన అలంకారాలను తెలుసుకోండి. నాలుగు అలంకారాలు ఉంటాయి—స్థాపన, క్రమబద్ధమైన చలనం, తప్పు, తప్పు కానిది. వాటి లక్షణాలను నేను వివరించబోతున్నాను. విస్వర, ఉష్ట్ర, కలా అనే అలంకారాలు తదుపరి స్థాయికి కదిలిపోతాయి; వాటిలో రెండు వరుసగా ఏర్పడతాయి, అవి పరిమాణాన్ని బట్టి నిర్ణయించబడతాయి. కుమార అనే మరో అలంకారం ఉంటుంది, ఇది పొడిగించబడుతుంది, దూరంగా కదిలిపోతుంది; దీన్ని అపాంగ అని కూడా అంటారు, ఇది కలా కంటే ఒకటి ఎక్కువగా ఉంటుంది. శ్యేన అలంకారం తరువాతి విరామంలో ఏర్పడుతుంది, అది కలా పరిమాణంలోనే ఉంటుంది; ఆ స్వరంలో, గత స్వరానికి భిన్నంగా, ఒక వృద్ధి ఏర్పడుతుంది. శ్యేన అనేది దిగే స్వరం, దీనిని ఉత్తమమైనదిగా పరిగణిస్తారు; కలా మరియు దాని వర్గ పరిమాణాన్ని బట్టి, దీనిని బిందు అంటారు. బిందు అనేది ఒక కలాగా, అక్షరాంతంలో ఉండేలా చేయాలి; తలక్రిందులైన స్వరం కూడా సంభవించవచ్చు, కాని అది సులభంగా జరగదు. ఉత్కృష్టమైన స్వరం అనేది ప్రాథమిక షడ్జం నుండి తరువాతి విరామంలో ఉంటుంది; స్వరాన్ని పైకెత్తడం, దిగదీసే చర్యను, కాకి యొక్క గాత్రంలో ఉన్నట్లు, చేయాలి. రెండు అలంకారాలను సంతార అని అంటారు; ఇవి కదలాలి, వాటి కారణమూ అలాగే; పైకి, దిగుగా ఉన్నా, వీటిని ఒకే విధంగా పరిక్షిప్తంగా ఉపయోగించాలి. పన్నెండు కలాల స్థానం తరువాతి విరామంలో ఉంటుంది; ప్రేఖోలిత అనే అలంకారం ఈ విధంగా స్వరాలతో కూడి ఉంటుంది. స్వర మార్పు వల్ల పుష్కల అనే అలంకారం వివరించబడుతుంది; ఇది ఒక కలాను పాదం మరియు ఇతరాల మధ్య చేర్చడం ద్వారా ఏర్పడుతుంది. రెండు కలలతో తగ్గిపోయినదానిని తగ్గిన అలంకారం అంటారు; పలికేటప్పుడు అది విస్వర అనే స్వరానికి, ఎనిమిదవ స్వరానికి చేరుతుంది. అది దిగువనో, పైకో, ఇంకా లోతుగా ఉన్నా, ఒకే విరామం లేకపోతే, అవన్నీ చివరికి ఒకే స్వరంగా పరిగణించబడతాయి. నాలుగు విభాగాల సమూహాన్ని మక్షిప్రచ్చేదనంగా పిలుస్తారు; ఇవే ముప్పై అలంకారాలు, అవి పలికే ప్రదేశం, కాల పరిమాణానికి అనుగుణంగా వివరించబడ్డాయి. అలంకారానికి ఏర్పాటూ, పరిమాణం, మార్పు, లక్షణం—ఈ నాలుగు ముఖ్యమైన ప్రయోజనాలు తెలుసుకోవాలి. తప్పుగా ధరించిన అలంకారం మనపై ఎంత అపఖ్యాతిని తెస్తుందో, అలాగే అక్షరానికి దాని స్వభావానికి విరుద్ధంగా అలంకారం చేస్తే అది కూడా తప్పే. ఒక మహిళా అలంకారం దాన్ని తగిన చోటే ధరించాలి; తప్పు చోటు చేసుకుంటే అది నిందించబడుతుంది. అలాగే అక్షరానికి తగిన అలంకారం తప్పుగా చేస్తే అది కూడా అపహాస్యం. వెనుక కాళ్లపై కుండలాలు ఉండవు, నడుము వద్ద హారాలు ఉండవు; అలాగే అలంకారం తప్పు చోటు చేస్తే అది కూడా తప్పే. అలంకారం చేయడంలో కూడా, తగిన విధానాన్ని పాటించాలి; నిర్ణీత మార్గాన్ని, పద్ధతిని అనుసరించాలి. ఇప్పుడు నేను నిజమైన నిర్వచనాన్ని, సరైన ప్రయోగాన్ని, గాయకుల అనుసరణను వివరించబోతున్నాను; ఇవన్నీ కేవలం మౌఖిక సంప్రదాయంవల్ల కాకుండా, యథార్థంగా చెప్పబడినవి. వీటి వ్యతిరేక ప్రయోగాలు ఎనభై మూడు ఉంటాయి; మొదట షడ్జ సమూహం లేకపోతే, అది మధ్య లేదా దిగువ స్వరంగా మారుతుంది. షడ్జ, మధ్యమ రెండు స్వర వ్యవస్థల్లోనూ వ్యతిరేక ప్రయోగం అలాగే జరుగుతుంది; పై, దిగువ స్థాయిల పరిమాణాన్ని షడ్జ, ఆవిక స్వరాలకు తెలుసుకోవాలి. అన్ని స్వరాల్లో అలంకారాన్ని వర్తింపజేయడం సముచితమే; బాహ్య గీతాన్ని అనుసరించి పదిహేను దేవతలను గుర్తించాలి. గోస్వరాల విషయానికి వస్తే, మధ్యమ భాగమే వ్యతిరేక ప్రయోగం; పాటలలో వీటి మధ్య తేడా పాట మార్గంలో అందాన్ని స్థాపిస్తుంది. నేను సంధానాన్ని, సంబంధిత స్వరాన్ని వివరించాను; వ్యతిరేక ప్రయోగం ఏడుస్వరాల క్రమంలో జరుగుతుంది. గాంధార భాగంలో నాలుగు లోతైన స్వరాలు పాడబడతాయి; ఐదవది మధ్యమ, ధైవతంలో నిషాద; షడ్జ, ఋషభ ద్వారానే లోతైన స్వరాలలో తెలుసుకోవాలి, మధ్యస్థాలలో కాదు. గుర్రం, అష్టక లోతైన స్వరాలలో రెండు ఉంటాయి; సహజ, వైణవాల్లో గాంధార భాగాన్ని ఉపయోగిస్తారు. పదానికి మూడు రూపాలు ఉంటాయి, కౌశికానికి ఏడు రూపాలు; సంపూర్ణ గాంధార భాగం వల్ల వ్యతిరేక ప్రయోగ నియమం స్థాపించబడుతుంది. మధ్యమ భాగానికి మధ్యమ క్రమాన్ని పాటించాలి. ప్రత్యేక రూపం ఉన్న పాటలు—అవి ఏడుస్వరాలతో కూడి ఉండాలి; కౌశికానికి ఏడు రూపాలు ఉండాలి. ఇది అవయవ సూచన అని పిలువబడుతుంది; రెండు సమాన పరిమాణాలు ఉంటాయి, రెండవ స్థానం నుండి నాభి వద్ద పరిమాణం స్థాపించబడదు. ఉత్తర దిశలో కూడా సహజంగా పరిమాణం అంతే; అక్కడ హంతకులు గడ్డిలో ఉన్నట్టు, పరిమాణం మించదు. ఒక పాదం పరిమాణంలో ఉండి, మరొకటి వీరణలో లేకపోతే, అక్కడ సంఖ్యలో తగ్గుదల మౌవ్మెంట్గా పరిగణించబడుతుంది. ఈ విధంగా, సంగీతంలోని స్వరాల, అలంకారాల, వాటి ప్రయోగాల, వివిధ మార్గాల, సరైన వాడుకల విశిష్టతలు మనకు వివరించబడ్డాయి.