సువర్ణ, సుతంద్ర అనే గానాలు, విష్ణువు మరియు వైష్ణువరుడు అనే స్వరాలు, సాగర మరియు విజయ అనే స్వరాలు — ఇవన్నీ ప్రాణులకు మోహనంగా ఉండేవి. హంస, జ్యేష్ఠ, తుంబురు ప్రీతిపాత్రమైనది, మధాత్ర్య అనే మధురమైన స్వరం, గంధర్వులతో కూడి ఉన్న స్వరం కూడా ఉన్నాయి. అలంబుషకు ప్రీతిపాత్రమైనది, నారదుడు ఇష్టపడినది, భీమసేనుడు చెప్పిన విధంగా నాగులకు ప్రియమైనది కూడా ఉన్నాయి. కరోపనీత, వినతా, శ్రీరాఖ్య అనే స్వరాలు, భృగువుకు ప్రీతిపాత్రమైనవి. మధ్యమగ్రామానికి ఇరవై స్వరాలు, షడ్జగ్రామానికి పద్నాలుగు స్వరాలు ఉన్నాయి. అలాగే, గంధార గ్రామాలలో స్థిరంగా ఉన్నవారు పదిహేను స్వరాలను కోరుకుంటారు. గంధారి, సౌవీర అనే స్వరాలు బ్రహ్మచే ప్రశంసించబడ్డవి. ఉత్తర స్వరానికి బ్రహ్మ దేవత. ఇది హరిదేశంలో జన్మించింది, హరి నోటిలో నుండి ఉద్భవించింది. హరి నోటిలోని మేళనమే దీనికి, ఇంద్రుడు దీనికి అధిపతి. శబ్దరూపంలో మారుతులు దీనిని వ్యాప్తి చేయగా, మారుతులే దీనికి దేవత. మను దేశంలో జన్మించిన స్వరం, మధ్యమ స్వచ్ఛమైన మేళనంగా ఉంటుంది, గంధర్వుడు దీనికి అధిపతి. ఇది మృగాలతో కలిసి ప్రయాణిస్తూ సిద్ధులకు మార్గాన్ని చూపుతుంది. అందుకే దీన్ని మార్గి అంటారు, మృగేంద్రుడు దీనికి దేవత. ఇది ఆశ్రమాలకి, పౌరవ, రావ వంశీయులకు సంబంధించినది. ఈ మేళనంలో రాత్రి, ధూళి కలిసినట్టు ఉంటుంది. తాళం ఉత్తరమంద్రగా ప్రసిద్ధి, ఆరు దేవతలు దీనికి. మొదటి ఉత్తరతాళాన్ని విశాలంగా పిలుస్తారు. ఉత్తరమంద్రకు ధ్రువదేవత అధిపతి. అపాన నుండి ఉత్తరంగా, ధైవత స్వరానికి సంబంధించిన మేళనం ఇది; పితృదేవతలు పితృకర్మలకు అధిపతులు. శుద్ధ షడ్జ స్వరాన్ని స్థాపించి మహర్షులు అగ్నిని పూజిస్తారు. అందుకే దీనిని శుద్ధ షడ్జగా తెలుసుకో. ధర్మమయమైన మేళనాన్ని ఏర్పరచినవాడు ఐదవ స్వరంగా మారతాడు; యక్షులకు చెందిన మేళనాన్ని యక్షిక మేళనం అంటారు. నాగుల దృష్టి విషంగా ఉంటుంది; పాటలు ఆ మేళనాన్ని చేరవు. ఇవి బ్రహ్మచే తీసివేయబడ్డవి, నాగులే దేవతలు. ఇది పాముల మేళనం, వరుణుడు అధిపతి. పక్షులతో పోల్చి చూస్తే, కిన్నరులు దీనిని పొందుతారు. అందుకే అత్యున్నత మేళనం, పక్షిరాజు అధిపతి. గంధార స్వర ధ్వనితో భూమిని అర్థంతో నిలిపిస్తుంది. అందుకే శుద్ధ గంధారి, గంధర్వుడు అధిపతి. గంధార స్వరాన్ని అనుసరించి ఈ మేళనం ఏర్పడింది, అందుకే ఉత్తర గంధారి, వసువులు దేవతలు. ఇది మహత్తరమైన తత్వం, పితామహుడు స్థాపించినది. షడ్జ మేళనానికి అగ్నిదేవత అధిపతి. ఇది దివ్యమైనది, విశాలమైనది, మేళనం శీఘ్రమైన ఆరోది. నామరహితమైనవారు, ఐదవది ధైవత స్వరం. ఇలా ఏడుస్వరాలు పూర్తయ్యాయి, మేళనాలు వివరించబడ్డాయి. ఆరు సాధారణం కావు, ఆరు ఉపమేళనాలు. ఇప్పుడు, పూర్వాచార్యుల సిద్ధాంతాన్ని గ్రహించి, క్రమంగా ముప్పై అలంకారాలను వివరిస్తాను — వినండి. అలంకారాలను వాటి స్వరాక్షరాల ప్రకారం, కారణాల ప్రకారం, పాదాల క్రమబద్ధత, కలయిక ద్వారా, శ్రద్ధతో వర్ణించాలి. అలంకార పరిపూర్ణత అర్థం, పదాలు, వాక్యాల అనుసంధానంతో జరుగుతుంది. పాట పదాలు మొదట లేదా చివర ఉంచబడతాయి. మూడు స్థానాలు తెలుసుకోవాలి: ఛాతీ, గొంతు, తల. వీటిలో ఉత్తమమైన పద్ధతిని అభ్యసించాలి. నాలుగు సహజ స్వరాక్షరాలు, నాలుగు రకాల విశ్లేషణలు, ఎనిమిది వేరియేషన్లు ఉన్నాయి; దేవతలు వాటిని పదహారు రకాలుగా తెలుసుకుంటారు. స్వరాక్షర నిపుణులు స్థిరమైనది, చలనమైనది, క్షయమైనది, వృద్ధిపొందినదిగా నాలుగు రకాలుగా తెలుసుకుంటారు. వీటిలో ఒకటి స్థిరమైనదిగా, చలనమైనదిగా, రెండు విధాలుగా ఉంటుంది. వృద్ధిపొందిన స్వరాక్షరానికి క్షయమైనదిగా కూడా సూచించబడుతుంది. వృద్ధికి చెందినది వృద్ధి స్వరాక్షరంగా తెలుసుకోవాలి. ఇప్పుడు, ఈ స్వరాక్షరాలకు సంబంధించిన అలంకారాలను వినండి. నాలుగు అలంకారాలు: స్థాపన, క్రమచలనం, అపరాధం, నిరపరాధం. వాటి లక్షణాలను వివరిస్తాను. విశ్వర, ఉష్ట్ర, కలా — ఇవి తదుపరి స్థానానికి చలించేవి. చక్రంలో రెండు వరుసగా ఏర్పడతాయి, ప్రమాణంతో నిర్ణయించబడతాయి. కుమార అనే మరొకటి ఉంది, ఇది విస్తరించి దూరమవుతుంది. దీనిని అపాంగ అని పిలుస్తారు, ఇది కలాకంటే ఒకటి ఎక్కువ. శ్యేన అలంకారం తదుపరి విరామంలో ఏర్పడుతుంది, కలా ప్రమాణంలో ఉంటుంది; ఆ స్వరంలో పెరుగుదల ఏర్పడుతుంది, పూర్వంతో భిన్నంగా ఉంటుంది. శ్యేన క్షయమైనది, ఉత్తమమైనదిగా పిలుస్తారు; కలా మరియు దాని సమూహం ప్రమాణంతో బిందువు అని అంటారు. బిందువును ఒక కలాగా, స్వరాక్షర చివర ఉంచాలి. తిరుగుబాటు అయిన స్వరం కూడా ఉండొచ్చు, కాని అది కష్టం కాదు. అత్యున్నత స్వరం, ప్రాథమిక షడ్జ నుండి తదుపరి విరామంలో ఉంటుంది. పైకి ఎత్తడం, దిగడం చేయాలి, కాకి యొక్క పై స్వరం లాగా. రెండు సంతారాలు చలించాలి, అలాగే కారణం కూడా. పైకి లేదా దిగినా, అదే విధంగా చల్లాలి. పన్నెండు కలాల స్థానం తదుపరి విరామంలో ఉంటుంది; ప్రేంఖోలిత అలంకారం స్వరాలతో కూడి ఉంటుంది. స్వర మార్పు వల్ల పుష్కల అలంకారం ఏర్పడుతుంది; ఇది పాదాల మధ్య కలా ద్వారా చేర్చబడుతుంది. ఏది రెండు కలాల ద్వారా తగ్గితే, దానిని తగ్గినదిగా పిలుస్తారు; పలికినప్పుడు, అది విశ్వర స్వరానికి, ఎనిమిదవ స్వరానికి పైకి ఎగురుతుంది. ఇలా, స్వరాల, మేళనాల, అలంకారాల మహత్త్వాన్ని వర్ణిస్తూ, ఆధ్యాత్మిక సంగీత విజ్ఞానం పరంపరగా ప్రవహిస్తూ కొనసాగుతుంది.