వాయుపురాణమ్

ఒకసారి, ఋషులు సూతుని ప్రశ్నించినప్పుడు, అతను వారి ప్రశ్నలకు సమాధానం చెప్పిన తీరు చూసి వారు ఎంతో ఆనందంతో, మరింత తెలుసుకోవాలనే ఉత్సాహంతో వెంటనే మరోసారి అడిగారు: “మాకు వంశాల గురించి, అపార శక్తి కలిగిన రాజుల గురించి, వారి ఉనికి, మహిమలను క్రమంగా వివరించు.” అప్పుడు, వేదాల్లో నైపుణ్యం కలిగిన రథసారథి లోమహర్షణుడు, కథనం కొనసాగించేందుకు సిద్ధమయ్యాడు. అతను అనుభవజ్ఞుడిగా, “ఋషి నాకు చెప్పినదాన్ని, యథాతథంగా మీకు వినిపించబోతున్నాను. రాజుల వంశాలు, వారి స్థానం, శక్తి గురించి క్రమంగా వివరించబోతున్నాను” అని చెప్పాడు. వరుుణుని భార్య సాముద్రీ, శునోదేవీ అనే పేరుతో కూడా ప్రసిద్ధి చెందింది. ఆమెకు ఇద్దరు కుమారులు—కలి, వైద్య—ఒక కుమార్తె—సురసుందరీ—జన్మించారు. కలి కుమారులు జయ, విజయలు గొప్ప బలశాలి; వైద్య కుమారులు ఘృణి, ముని కూడా శక్తివంతులు. ఈ ఇద్దరు, సృష్టిలోని జీవులను భక్షించాలనే కోరికతో, పరస్పరం ఒకరినొకరు తినేసి నాశనమయ్యారు. కలి దేవతల్లో జన్మించాడు; అతని కుమారుడు మద. కలి భార్య త్వాష్ట్రి, ఆమెకు పెద్ద చెల్లెలు నికృతి, హింసా అని గుర్తించబడింది. కలికి మరో నలుగురు కుమారులు జన్మించారు—నాక, విఘ్న, సద్రమ, విధమ—వీరు మానుష భక్షకులు. వీరిలో విఘ్నకు తల లేదు, నాకకు శరీరం లేదు, సద్రమకు ఒక్క చేతి మాత్రమే, విధమకు ఒక్క కాలు మాత్రమే ఉంది. సద్రమ భార్య తామసీ, పుతనాగా ప్రసిద్ధి; విధమ భార్య రేవతీ. వీరి కుమారులు వేలల్లో ఉన్నారు. నాక భార్య శకుని, విఘ్న భార్య అయోముఖి. ఈ రాక్షసులు, పెద్ద తలలతో, సంధ్యాసమయంలో సంచరించారు. రేవతీ, పుతన కుమారులు నైఋతులు అని పిలవబడతారు. ఈ రాక్షసులు గ్రహాలు అని, ముఖ్యంగా పిల్లలలో ప్రసిద్ధి. స్కందుడు వీరి అధిపతి; బ్రహ్మా ద్వారా శక్తి పొందాడు. బృహస్పతి చెల్లెలు, యోగంలో నైపుణ్యం కలిగిన, బ్రహ్మచారిణి, ప్రపంచంలో ఎక్కడా బంధించకుండా తిరిగే మహత్తర మహిళ. ఆమె వసువుల్లో ఎనిమిదవ వసువు ప్రభాస భార్య. వీరి కుమారుడు విశ్వకర్మ, శిల్పశాస్త్రంలో ప్రావీణ్యం కలిగిన, దేవతలకు, మనుషులకు శిల్పాలు, వాహనాలు తయారు చేసిన మహాశిల్పి. ధర్మ కుమారుడు త్వాష్టా, జ్ఞానవంతుడు, ప్రకాశవంతుడు, వేలాది కళలకు సృష్టికర్త; దేవతలకు రథాలు, వాహనాలు తయారు చేశాడు; మనుషులు కూడా అతని నైపుణ్యంతో జీవనం సాగిస్తున్నారు. త్వాష్టా భార్య ప్రహ్లాది, విరోచనా అని కూడా పిలవబడింది; ఆమె విరోచన చెల్లెలు, త్రిశిరస్ తల్లి. విశ్వకర్మ, దేవతలకు గురువు, అతని కుమారుడు విశ్వకర్మమయుడు అని గుర్తించబడతాడు. సురేణు అనే త్వాష్టృ కుమార్తె, అతని చిన్న చెల్లెలు, సవిత్రు భార్యగా సంజ్ఞా అని ప్రసిద్ధి చెందింది. సంజ్ఞా తపస్సుతో, వివస్వత్ కుమారుడు మనువు జన్మించాడు; అలాగే, యమ, యమున అనే ద్వయి కూడా జన్మించారు. ఆ దేవీ, గురు దేశానికి వెళ్లి, గుర్రం రూపంలో, సవిత్రు కూడా గుర్రం రూపంలో ఉండగా, ఆయన నాసికా ద్వారా ఇద్దరు కుమారులు జన్మించారు. ఆమె ఆకాశంలో అశ్వినులు—నాసత్య, దస్ర—మార్తాండ కుమారులుగా జన్మించారు. ఋషులు ప్రశ్నించారు: “వివస్వాన్ ఎందుకు మార్తాండ అని పిలవబడతాడు? ఆమె గుర్రం రూపంలో, నాసికా ద్వారా కుమారులను ఎందుకు ప్రసవించింది? మాకు ఈ సత్యం చెప్పు.” సూతుడు వివరించాడు: త్వాష్టృ, చాలా కాలం ఉంచిన గుడ్డను విడదీసినప్పుడు, లోపలి శిశువు నాశనమైనట్టు కనబడింది; కశ్యపుడు భయంతో బాధపడ్డాడు. గుడ్డ రెండు భాగాలుగా విడిపోయినప్పుడు, త్వాష్టృకి, “ఇది గుడ్డ కాదు; నీవు మార్తాండవు, పాపరహితుడా!” అని అన్నాడు. తండ్రి ప్రేమతో, “గుడ్డలో అతడు చనిపోలేదు” అని చెప్పాడు. అందుకే, మార్తాండ అనే పేరు ఏర్పడింది. కశ్యపుడు “నీవు మార్తాండవు” అని అన్నందున, వివస్వాన్ మార్తాండ అని పిలవబడతాడు. ఇప్పుడు, మార్తాండ—వివస్వాన్—సంతానం గురించి చెబుతాను. ముందు, సవిత్రు భార్య సంజ్ఞా నుండి ముగ్గురు కుమారులు జన్మించారు. మనువు, సావర్ణి, అశ్వినులు, శనైశ్చరుడు—ఈ ఏడుగురు మార్తాండ కుమారులుగా గుర్తించబడ్డారు. వివస్వాన్, కశ్యప-దాక్షాయణి కుమారుడు; అతని భార్య త్వాష్టృ కుమార్తె, సురేణు, సంజ్ఞా అనే పేరుతో ప్రసిద్ధి. ఆమె మహత్తర మార్తాండ భార్య; అందం, యౌవనంతో ఉన్నప్పటికీ, భర్త రూపాన్ని ఇష్టపడలేదు. ఆదిత్యుడు—మార్తాండ—తేజస్సుతో వంశాల్లో పరిమితంగా కనిపించాడు, అందంగా కనిపించలేదు. తండ్రి ప్రేమతో, “గుడ్డలో చనిపోలేదు” అని అన్నాడు; కశ్యపుడు అజ్ఞానంతో, ప్రేమతో మార్తాండ అని పిలిచాడు. వివస్వాన్ తేజస్సు ఎప్పుడూ అధికంగా ఉండేది; అతని తేజస్సుతో మూడు లోకాలు కాలిపోయాయి. రవి—వివస్వాన్—సంజ్ఞా ద్వారా ముగ్గురు పిల్లలను పొందాడు: ఇద్దరు శక్తివంతమైన కుమారులు, ఒక కుమార్తె—కాలిందీ. వివస్వత్ పెద్ద కుమారుడు మనువు, ప్రజాపతి, శ్రాద్ధ దేవత; తరువాత యమ, యమి అనే ద్వయి జన్మించారు. ఆ ప్రశాంత రూపాన్ని చూసి, వివస్వాన్ అపస్మారంలోకి వెళ్లాడు; భార్యను భరించలేక, సావర్ణ అనే మరో రూపాన్ని సృష్టించాడు. ఆ మహిళ, భూమి నుంచి, తన నీడ నుంచి ఉద్భవించింది; చేతులు జోడించి, భక్తితో, మళ్లీ సంజ్ఞాను సంబోధించింది.