వాయుపురాణమ్

హిమాలయ పర్వతశ్రేణిలోని ఒక అద్భుతమైన శిఖరంపై దేవతలు, గంధర్వులు సేవ చేస్తున్న దివ్య ప్రదేశంలో, అప్సరసలు సచరాచరంగా సంచరిస్తూ, ఆ మహిమాన్విత శిఖరాన్ని అలంకరిస్తుండగా, అక్కడ పితృదేవతలు పవిత్రమైన మనస్సుతో, సంతుష్టులై కూర్చున్నారు. వారు దేవతలు, గంధర్వులతో కలిసి ఉన్న సమయంలో, పితృదేవతలు ఆనందంతో ఇలా పలికారు: ‘‘మేము సంతోషించాము, మీరు కోరుకున్న వరాన్ని కోరుకోండి. మీ కోరికను మేము నెరవేర్చుతాము.’’ అప్పుడు పితృదేవతలు ఇలా పలికిన వెంటనే, మూడు లోకాల సృష్టికర్త, భూతగణాధిపతి అయిన బ్రహ్మదేవుడు, విశ్వదేవులను ఉద్దేశించి పలికాడు. విశ్వదేవులు చేసిన ఘనమైన తపస్సు వల్ల బ్రహ్మదేవుడు బలంగా ప్రసన్నుడయ్యాడు. ఆయన ప్రశాంతంగా, ‘‘మీరు కోరిన దేనిని నేను ప్రసాదించగలను. చెప్పండి, మీ కోరిక ఏమిటి?’’ అని అడిగాడు. అప్పుడు విశ్వదేవులు అందరూ కలసి లోకాల సంరక్షకుడైన బ్రహ్మదేవుని ఇలా ప్రార్థించారు: ‘‘శ్రాద్ధంలో మాకూ భాగం లభించాలి—ఇదే మా కోరిక.’’ ఆ విశిష్టమైన దేవతలకు బ్రహ్మదేవుడు ఇలా స్పందించాడు: ‘‘అలా జరుగుతుంది. మీరు కోరిన వరం తప్పక నెరవేరుతుంది. దీనిలో ఎటువంటి సందేహం లేదు.’’ ‘‘ఇక్కడ జరిగే ప్రతి శ్రాద్ధకార్యంలో మిమ్మల్ని మేము భాగస్వాములుగా కలిగి ఉంటాము. మాకు అర్పించే శ్రాద్ధంలో మీరు మొదటి భాగాన్ని పొందుతారు. మానవలోకంలో ఇదే విధంగా జరుగుతుంది. పుష్పాలు, సుగంధాలు, భోజనం మొదట మీకే అర్పించబడతాయి. శ్రాద్ధదాత మొదట మీకే నివేదన చేసి, తరువాత మాకు సమర్పించాలి. మేము తృప్తి పొందిన తర్వాతే దేవతలకు నివేదించాలి. జీవులు, దేవతలు, పితృదేవతలు—ఈ ముగ్గురికీ శ్రాద్ధంలో రక్షణ, అతిథి సత్కారం, నిబంధన ప్రకారం జరిగే కర్మలు తప్పక నిర్వర్తించాలి. ఇలా అన్నీ సక్రమంగా నిబంధనల ప్రకారం పూర్తవుతాయి.’’ ఈ విధంగా బ్రహ్మదేవుడు వారికి వరం ఇచ్చి, పితృదేవతల సమూహంతో కలిసి సంతృప్తి చెందాడు. ఆ తరువాత వేదంలో మనుష్యులకు ఐదు మహాయజ్ఞాలు నిర్దేశించబడ్డాయని చెప్పబడింది. ప్రతి మనిషి ఎప్పుడూ ఈ ఐదు మహాయజ్ఞాలను నిర్వహించాలి. ఈ యజ్ఞాలను చేసిన తరువాత, దాతలు మరణించిన తర్వాత ఎక్కడికి వెళ్తారో తెలుసుకోండి: వారు భయములేని, అహంకారరహిత, దుఃఖం లేని, శ్రమ లేని స్థితికి చేరుతారు. వారు బ్రహ్మలోకాన్ని, అన్ని వాంఛిత వస్తువులతో కూడిన స్థానాన్ని పొందుతారు. ఒక శూద్రుడు కూడా ఈ ఐదు మహాయజ్ఞాలను మంత్రాలు లేకుండానే నిర్వహించాలి. లేనిపక్షంలో, ఎవరు యజ్ఞం చేయకుండా భోజనం చేస్తారో వారు ఎప్పటికీ ఋణంలోనే ఉంటారు. ఎవరు తాము మాత్రమే తినడానికి వంట చేస్తారో వారు కూడా పాపఫలితాన్ని అనుభవిస్తారు. అందువల్ల జ్ఞానులు ఎప్పుడూ ఐదు మహాయజ్ఞాలను నిర్వహించాలి. కొన్ని సందర్భాల్లో, ఎంత ప్రయత్నించినా, కొందరు బలిని అర్పించాలన్న కోరిక చూపించరు. అలాంటి సందర్భంలో ముందుగా నీటితో బలి సమర్పించాలి. అలాగే ఒక నీటి పాత్రను కూడా సమర్పించాలి. బలిని ఎక్కడ ఉంచాలో కూడా తెలియాలి—ఎగువ లేదా దిగువ ప్రదేశంలో బలిని ఉంచాలి. ఇతరుల పశువులకు ముందు, సూతక్ష్మంగా బలిని సమర్పించాలి. పితృదేవతలు ఇంకా బ్రతికే ఉన్నప్పుడు వారికి పిండాన్ని సమర్పించరాదు; బదులుగా, వారికి శాస్త్రోక్తంగా మంచి భోజనం, స్వీట్లు, రుచికరమైన పదార్థాలు సమర్పించాలి. ఈ విధానాన్ని నేను వేదోక్తంగా వివరించబోతున్నాను. ఈ పితృదేవతలు, దేవతలలో దేవతలు, గురువులు కూడా, పిండప్రదానం అనంతరం మరికొన్ని కోరికలు కలిగి ఉంటారు. బ్రాహ్మణులను ఎల్లప్పుడూ అన్ని విధాలా పూజించాలి; ఎందుకంటే, ధర్మం, సంపద, నైపుణ్యానికి ఇదే మార్గమని బృహస్పతి ప్రకటించారు. ముందుగా పిండప్రదానం చేసి, తరువాత బ్రాహ్మణులను భోజనం పెట్టాలి. యోగాన్ని పొందిన, మహాత్ములైన పితృదేవతలు సోమరసాన్ని పొందుతూ తృప్తి చెందుతారు. అందువల్ల, దీనికి అంకితమై ఉన్నవారు పవిత్రతతో యోగులకు పిండాన్ని సమర్పించాలి; ఇది పితృదేవతలకు నేరుగా హవనం చేసినట్టే. వెయ్యి మంది బ్రాహ్మణులలో ఒక యోగి ఉన్నచోట, అతడు నదిలో నౌక వలె యజ్ఞదాతను, భోజనార్థులను పునీతంగా దాటించగలడు. అనర్హులకు నివేదన చేసి, అర్హులను నిర్లక్ష్యం చేసినచోట, దేవదండం యువకుడి వేగంతో వెంటనే పడుతుంది. క్రమాన్ని విస్మరిస్తూ, అజ్ఞానిని భోజనం పెట్టి, ప్రధాన కర్మను నిర్లక్ష్యం చేస్తే, దాతుడు నాశనం అవుతాడు. భోగాన్ని కోరేవాడు ఎప్పుడూ జాగ్రత్తగా పిండాన్ని అగ్నిలో సమర్పించాలి. సంతానాన్ని కోరేవాడు మధ్య పిండాన్ని కుమారుని కోసం సమర్పించాలి. పరమతేజస్సును కోరేవాడు ఉత్తమమైన పిండాన్ని గోవులకు ఇవ్వాలి; జ్ఞానం, గౌరవం, కీర్తి, మహిమ గోవులకు సమర్పణ వల్ల లభిస్తాయి. దీర్ఘాయువు కోరేవాడు కాకులకు ఇవ్వాలి; రుచికరమైన పదార్థాలను కోరేవాడు కోడిపుంజులకు ఇవ్వాలి. ఈ విధంగా పిండప్రదాన ఫలితాన్ని చెప్పాను. పితృదేవతలు దిశగా, దక్షిణాన్ని చూస్తూ నిలబడి పిండాన్ని సమర్పించాలి; ఎందుకంటే పితృదేవతల స్థానం ఆకాశం, వారి దిక్కు దక్షిణదికే. పండితులు మళ్లీ మొదట పిండాన్ని సమర్పించాలి అని పేర్కొన్నారు; వారి అనుమతి మీద పిండాన్ని ఎత్తాలి. పుష్పాలు, పండ్లు, భోజ్య పదార్థాలలో ఉత్తమ భాగాన్ని తీసుకుని, వాటిని జాతవేదస్వరూప అగ్నిలో సమర్పించాలి. భోజ్య పదార్థాలు, అన్నం, పానీయాలు, ఉత్తమ పండ్లు అగ్నికి సమర్పించిన తర్వాత, పిండాలను దక్షిణదిశగా ఉంచాలి. సుగంధభరితమైన, రుచికరమైన భోజనాలతో పితృదేవతులను సంతృప్తిపరచాలి. ఏకాగ్రతతో, భక్తితో, చేతులు జోడించి, మర్యాదగా కూర్చుని నివేదన చేయాలి—ఇలా చేసే వారికి తాము కోరిన ఫలితాలన్నీ సిద్ధిస్తాయి. అల్పత్వం, కృతజ్ఞత, దానశీలత, గౌరవం—ఇవి ఉంటే పితృదేవతలు యజ్ఞాన్ని, దానాన్ని అంగీకరిస్తారు. ఇప్పుడు, ద్విజాతులు భోజనం చేసిన తర్వాత చేయవలసిన శాంతమైన కర్మను శాస్త్రోక్తంగా వివరించబోతున్నాను. భూమిని నీటితో ప్రోక్షణ చేసి, అంకితముతో మొదటగా ఎత్తి, పితృదేవతుల పట్ల భక్తితో, నియమప్రకారం అక్కడ నివేదన చేయాలి. తరువాత, ఋత్వికులు ‘‘స్వధా’’ మంత్రాన్ని ఉచ్చరించాలి; విరాళాలు సమృద్ధిగా ఇవ్వాలి. ఉత్తమ ద్విజులను సత్కరించి, మిగిలిన భోజనాన్ని వారి అనుమతితో తీసుకోవాలి; చేతులు జోడించి, భక్తితో వారిని వీడవలెను. ఈ విధంగా భక్తితో పూజించబడిన పితృదేవతలు సంతోషిస్తారు; వారు యోగబలంతో కూడినవారు, మహాత్ములు, పాపరహితులు, మహాశక్తులు. మరణానంతరం, స్వర్గప్రాప్తికి, కోరికల నెరవేరుటకు, మహా ఐశ్వర్యానికి, వారు అనుగ్రహించినవారు కూడా క్రమంగా మోక్షాన్ని పొందుతారు.