వాయుపురాణమ్

రాక్షసుల స్వరూపాన్ని వారి స్వభావం ఆధారంగా వివరణగా చెప్పబడింది. వారు బహుళంగా గుండ్రంగా ఉన్న కళ్లను కలిగి ఉంటారు, పింగళవర్ణం, విస్తారమైన శరీరాలు, పెద్ద పొట్టలు కలిగి ఉంటారు. వారి దంతాలు ఎనిమిది, శంఖాకార చెవి, నల్లని వెంట్రుకలు నిటారుగా నిలుస్తాయి, నోళ్ళు చెవుల వరకు చీలిపోయినట్లు, మరియు ముంజా గడ్డి లేదా పొగలా ఉన్న వెంట్రుకల కుప్పలు ఉంటాయి. వారి తలలు పెద్దవి, వర్ణం పలుపు, శరీర దేహం చిన్నగా, చేతులు పొడవుగా ఉంటాయి. నోరు రాగి రంగులో, నాలుకలు, పెదాలు వేలాడుతూ, కండలు మందంగా, ముక్కు ముదురు. శరీర భాగాలు నల్లగా, మెడలు ఎరుపుగా, కళ్ళు లోపలికి వెళ్లినట్లు, భయంకరమైన రూపం. వారి స్వరం అత్యంత భయంకరంగా ఉంటుంది; ఆకృతి సరిగా ఉండదు, పక్కలు కలిపి ఉంటాయి. వారు మందంగా, ముక్కు స్పష్టంగా, శక్తివంతంగా, రాయిలా బలంగా, ఉగ్ర వంశానికి చెందినవారు, కఠినమైన పనుల్లో ఎక్కువగా నిమగ్నంగా ఉంటారు. వారు చెవి కుండలు, కంకణాలు, ముకుతాలు, తలపాగలు ధరిస్తారు; వారి వస్త్రాలు, ఆభరణాలు విభిన్నంగా ఉంటాయి; వివిధ పుష్పమాలలు, గంధాలు అలంకరిస్తారు. వీరు అన్నం, మాంసం, మనుషులను కూడా తినే వారు; ఇలాంటి రూపం, స్వభావం రాక్షసులకు జ్ఞానులు గుర్తించగా, వారి పూర్తి శక్తి మాయ ద్వారా అర్థం కానిది. పులహ కుమారులు వన్య జంతువులు, కడవు దంతాలు కలిగినవారు, భూతాలు, పిశాచాలు, పాములు, తేనెటీగలు, ఏనుగులు కూడా. వానరులు, కిన్నరులు, యమ-కింపురుషులు, ఇతరులు ఎవరైతే సంచరిస్తారో, వారందరికి మాయ, కోపం ఆధీనమే. వైవస్వత యుగంలో క్రతు సంతాన రహితుడిగా గుర్తించబడ్డాడు; అతనికి కుమారుడు, మనవడు లేరు, అతని శక్తి తగ్గిపోతుంది. ఇప్పుడు అత్రి వంశాన్ని వివరించబడింది; ఆ ప్రాజాపతిలో మూడవవాడు అత్రి, అతనికి పదిమంది అందమైన భార్యలు, వారు భర్తకు నిష్టతో ఉండేవారు. ఘృతాచీ అనే అప్సరసి నుండి భద్రాశ్వుడు పదిమంది కుమారులను పొందాడు: భద్ర, శుద్ర, మద్ర, శలద, మలద, వేళ, ఖల — ఈ ఏడుగురు, గోచాపాలుడు, మనరస, రత్నకృత — వీరు పదిమంది. వారి భర్త ప్రభాకరుడు, అత్రేయ వంశ స్థాపకుడు; భద్ర నుండి సోమను కనుగొన్నాడు, అతను ప్రసిద్ధి చెందిన కుమారుడు. సర్వభాను సూర్యుని దెబ్బతీసినప్పుడు, సూర్యుడు ఆకాశం నుండి భూమికి పడిపోతుండగా, లోకంలో చీకటి వ్యాపించగా, అతనే వెలుగును మళ్ళీ ప్రేరేపించాడు. పడిపోతున్న సూర్యునికి "శుభముగా ఉండండి" అని బ్రహ్మర్షి పలికాడు; అందువల్ల సూర్యుడు భూమికి పడిపోలేదు. ఆ మహాతపస్వి అత్రి ప్రముఖ వంశాలను స్థాపించాడు; యజ్ఞాలలో అతని పేరును 'అత్రిఘణ'గా పిలిచేవారు, దేవతలు అతన్ని ప్రేరేపించారు. అతను తన పేరును కలిగి, తనకు సమానమైన పదిమంది కుమారులను కనుగొన్నాడు; వారు గొప్ప తపస్సు, ప్రకాశవంతమైన శక్తిని కలిగి ఉన్నారు. 'స్వస్త్యత్రేయులు' అనే పేరుతో వీరు వేదాలలో నిపుణులు; వీరిలో ఇద్దరు బ్రహ్మనిష్టులు, అపార శక్తిని కలిగి, మహిమలో ప్రసిద్ధి. దత్తాత్రేయుడు పెద్దవాడు, దుర్వాస అతని తమ్ముడు; అతని చిన్న కుమార్తె అంబాల, బ్రహ్మజ్ఞానంలో నిపుణురాలు. పురాతన వేదాంతులు ఒక శ్లోకాన్ని ఇక్కడ చెప్పారు. జ్ఞానులు దత్తాత్రేయుడు, అత్రి కుమారుడు, మహాత్ముడు, శాంతమూర్తి, నిర్దోషుడు, విష్ణువు అవతారంగా పుట్టాడని ప్రకటించారు. అతని వంశంలో నాలుగు ప్రముఖ శాఖలు పుట్టాయి: శ్యాములు, ముద్గళులు, బలారకులు, గవిష్ఠిరులు; వీరు మానవులలో గొప్ప శాఖలుగా గుర్తించబడ్డారు. కశ్యప, నారద, పర్వత, అరుంధతి పుట్టారు; ఇప్పుడు అరుంధతిలో పుట్టినవారిని వినండి. నారదుడు అరుంధతిని వసిష్ఠునికి ఇచ్చాడు; నారదుడు గొప్ప శక్తి కలిగి, పైకి ప్రవహించే వీర్యాన్ని కలిగి, ఒక వృక్ష శాపం వల్ల అలా అయ్యాడు. పూర్వం తారకామయ యుద్ధంలో, దేవతలు-అసురుల మధ్య, లోకంలో కరువు వ్యాపించగా, ఇంద్రుడు దేవతలతో నిమగ్నంగా ఉండగా, వసిష్ఠుడు జ్ఞానవంతుడు, స్థిరబుద్ధి, తన తపస్సు ద్వారా జీవులను పోషించాడు. అతను ఔషధులు, మూలాలు, ఫలాలు, ఔషధ మొక్కలను పెంచాడు; తన దయతో, ఆ ఔషధాలతో జీవులను తిరిగి ప్రాణం పెట్టాడు. వసిష్ఠుడు అరుంధతిపై శక్తిని కనుగొన్నాడు; శక్తి సగరాంజనయపై పరాశరను కనుగొన్నాడు. కలి మరియు పరాశర నుండి కృష్ణ ద్వైపాయనుడు పుట్టాడు; ద్వైపాయన మరియు అరణి నుండి శుకుడు పుట్టాడు, అతను గుణవంతుడు. పివారిలో శుకుని ఆరుగురు కుమారులు: భూరిశ్రవ, ప్రభు, శంభు, కృష్ణ, గౌర — ఐదవవారు; ఇంకా కీర్తిమతి అనే కుమార్తె ఉంది, ఆమె యోగమాతగా ప్రసిద్ధి, వ్రతంలో స్థిరంగా ఉంటుంది; ఆమె బ్రహ్మదత్తుని తల్లి, సత్త్వగుహుని భార్య. శ్వేత, కృష్ణ, గౌర, శ్యామ, ధూమ్ర, సములిక, ఉష్మప, దరక, నీల, పరాశర — పరాశర వంశానికి చెందిన ఎనిమిది శాఖలు, వీరు మహాత్ములుగా గుర్తించబడ్డారు. ఇప్పుడు ఇంద్ర సమాన జననాన్ని వినండి: వసిష్ఠునిలో, కపింజల మరియు ఘృతాచీ నుండి కుషితీయుడు పుట్టాడు, అతను ఇంద్రసమానుడు. పృథు కుమార్తె నుండి వసుసు పుట్టాడు; అతని కుమారుడు ఉపమన్యు, వీరి ఉపమన్యులు వంశంలో వస్తారు. మిత్ర, వరుణ, కుండినులు, ఏకర్షేయులు, ప్రసిద్ధి వసిష్ఠులు — వీరు వసిష్ఠ వంశానికి చెందిన పదకొండు శాఖలు. బ్రహ్మా యొక్క ఎనిమిది మనసు పుత్రులు ప్రసిద్ధి చెందారు; వీరు సోదరులు, వారి వంశాలు స్థాపించబడ్డాయి. వీరు మూడు లోకాలను పోషిస్తారు, దేవర్షుల సముదాయాలతో నిండి ఉంటాయి; వారి కుమారులు, మనవులు వందలు, వేల సంఖ్యలో ఉంటారు; వారు భూమిని సూర్య కిరణాల్లా వ్యాపించారు. ఇంతవరకు జ్ఞానివారి వచనాలు విన్న ద్విజులు, రథసారథి కుమారునితో మరింత ప్రశ్నలు అడిగారు. భవాని రెండవసారి ఎలా పుట్టింది? ఆమె ముందు ఎవరు? ఆమె దక్షయాని, ఉమ ఎలా పుట్టింది? మేణా అనే పితృదేవత కుమార్తె నుండి, పర్వతాధిపతి సంతానాన్ని కనుగొన్నాడు; ఆ పితృదేవతలు ఎవరు, మేణా మనసు పుత్రిగా ఎలా పుట్టింది? మైనాకుడు మనవడు, ఉమ కూడా మనవడు; అలాగే ఏకపర్ణ, ఏకపతాల కూడా.