ஏவமுக்த்வா து விப்ரர்ஷிஃ புநர்தக்ஷமபாஷத। பூஜ்யந்து பஶுபர்த்தாரம் கஸ்மாந்நாஹ்வயஸே ப்ரபும் ।। ௩௦.
இவ்வாறு கூறிய பின் அந்த முனிவர் மீண்டும் தக்ஷனை நோக்கி, 'பசுக்களின் ஆண்டவனை ஏன் அழைக்காமல் விட்டு, அவரை வணங்கவில்லையோ?' என்று கேட்டார்.
ஸந்தி மே பஹவோ ருத்ராஃ ஶூலஹஸ்தாஃ கபர்த்திநஃ। ஏகாதஶாவஸ்தகதா நாந்யம் வேசி மஹேஶ்வரம் ।। ௩௦.
எனக்குப் பல ருத்ரர்கள் உள்ளனர்; அவர்கள் எல்லோரும் சூலம் ஏந்தியவர்கள், கூந்தல் முடி கொண்டவர்கள், பதினொன்று வகைகளில் உள்ளவர்கள்; வேறு யாரையும் மகேசுவரன் என்று அறியேன்.
ஸர்வே நிமந்த்ரிதா தேவா யேந ஈஶோ நிமந்த்ரிதஃ। யதாஹம் ஶங்கராதூர்த்த்வம் நாந்யம் பஶ்யாமி தைவதம்। ததா தக்ஷஸ்ய விபுலோ யஜ்ஞோऽயம் ந பவிஷ்யதி ।। ௩௦.
எல்லா தேவர்களும், ஈசுவரனும் உட்பட, அழைக்கப்பட்டார்கள்; ஆனால் நான் சங்கரனுக்கு மேலாக வேறு எந்தத் தெய்வத்தையும் பார்க்கவில்லை. அதுபோல, இந்த தட்சனுடைய பெரிய யாகமும் வெற்றியடையாது.
ஏதந்மகே ஶூர ஸுவர்ணபாத்ரே ஹவிஃ ஸமஸ்தம் விதிமந்த்ரபூதம்। விஷ்ணோர்நயாம்யப்ரதிமஸ்ய ஸர்வம் ப்ரபோர்விபோ ஹ்யாஹவநீயநித்யம் ।। ௩௦.
இந்த யாகத்தில், வீரனே, எல்லா ஹவிசுகளும் முறையான மந்திரங்களால் தூய்மையாக்கப்பட்டு, பொன்னான பாத்திரத்தில் வைத்து, எல்லாம் வல்ல, ஒப்பற்ற பிரபுவான விஷ்ணுவுக்கே நான் சமர்ப்பிப்பேன்; அவர் எப்போதும் ஆக்னி மூலமாக அர்ச்சிக்கப்படுகிறவர்.
கதாஸ்து தேவதா ஜ்ஞாத்வா ஶைலராஜஸுதா ததா। உவாச வசநம் ஸாத்வீ தேவம் பஶுபதிம் ததா ।। ௩௦.
அந்த தேவிகள் எல்லாம் சென்ற பிறகு, மலையரசரின் மகள், இதை அறிந்து, அப்போது பசுபதியிடம் இவ்வாறு பேசினாள்.
பகவந் வ்க கதா ஹ்யேதே தேவா- ஶக்ரபுரோகமாஃ । பூஹி தத்த்வேந தத்த்வஜ்ஞ ஸம்ஶயோ மே மஹாநயம் ।। ௩௦.
பெருமனே, இந்த தேவர்கள், இந்திரன் தலைமையில், எல்லோரும் சென்றுவிட்டார்கள்; உண்மையை அறிந்தவராகிய நீர் எனக்கு உண்மையைக் கூறுங்கள், ஏனெனில் எனக்கு இது பற்றி பெரிய சந்தேகம் உள்ளது.
தக்ஷோ நாம மஹாபாகோ ப்ரஜாநாம் பதிரூத்தமஃ। ஹயமேதேந யஜதே தத்ர யாந்தி திவௌகஸஃ ।। ௩௦.
தட்சன் எனும் மிகப் பாக்கியசாலி, உயிர்களின் தலைவரும் சிறந்தவரும், குதிரை யாகம் நடத்துகிறார்; அதற்காக தேவர்கள் அங்கே செல்கிறார்கள்.
யஜ்ஞமேதம் மஹாபாக கிமர்தம் ந கதோऽஸி வை। கேந வா ப்ரதிஷேதேந கமநம் ப்ரதிஷித்யதே ।। ௩௦.
பெரும் பாக்கியசாலியே, இந்த யாகத்திற்கு நீர் ஏன் செல்லவில்லை? எந்தத் தடை காரணமாக உங்கள் செல்லுதல் தடுக்கப்படுகிறது?
ஸுரைரேவ மஹாபாகே ஸர்வமேததநுஷ்டிதம்। யஜ்ஞேஷு மம ஸர்வேஷு ந பாக உபகல்பிதஃ ।। ௩௦.
பெரும் பாக்கியசாலியே, இது எல்லாம் தேவர்கள் செய்த காரியம்; என் யாகங்களில் எனக்கு ஒரு பங்கும் வழங்கப்படவில்லை.
பூர்வோபாயோபபந்நேந மார்கேண வரவர்ணிநி। ந மே ஸுராஃ ப்ரயச்சந்தி பாகம் யஜ்ஞஸ்ய தீமதஃ ।। ௩௦.
அழகானவரே, பழைய பழக்கப்படி, தேவர்கள் எனக்கு யாகத்தில் பங்கை வழங்குவதில்லை, நான் அறிவாளி என்றாலும்.
பகவந் ஸர்வதேவேஷு ப்ரபாவாநதிகோ குணைஃ । அஜேயஶ்சாப்யத்ரு'ஷ்யஶ்ச தேஜஸா யஶஸா ஶ்ரியா ।। ௩௦.
பெருமனே, எல்லா தேவர்களிலும், சக்தி மற்றும் நற்குணங்களில் நீர் எல்லோரையும் மிஞ்சுகிறீர்; உங்கள் ஒளி, புகழ், செல்வம் ஆகியவற்றால் வெல்ல முடியாதவரும், எவராலும் அணுக முடியாதவருமாக இருக்கிறீர்.
அநேந து மஹாபாக ப்ரதிஷேதேந நாமதஃ । அதீவ துஃகமாபந்நா வேபதுஶ்ச மமாநக ।। ௩௦.
ஆனால், பெரும் பாக்கியசாலியே, இந்தத் தடை காரணமாக, நான் மிகவும் துயருற்று நடுங்குகிறேன், பாவமில்லாதவரே.
கிம் நாம தாநம் நியமந்தபோ வா குர்ய்யாமஹம் யேந பதிர்மமாத்ய। லபேத பாகம் பகவாநசிந்த்யோ யஜ்ஞஸ்ய சார்த்தம் த்வத வா த்ரு'தீயம் ।। ௩௦.
என்ன தானம், விரதம், தவம் ஆகியவற்றை இன்று நான் செய்ய வேண்டும், எனது கணவரான அந்தக் கடவுளுக்கு யாகத்தில் ஒரு பங்காவது, பாதி அல்லது குறைந்தபட்சம் மூன்றில் ஒன்றாவது கிடைக்க?
ஏவம் ப்ருவாணாம் பகவாநசிந்த்யஃ பத்நீம் ப்ரஹ்ரு'ஷ்டஃ க்ஷுபிதாமுவாச। ந வேத்ஸி தேவேஶி க்ரு'ஶோதராங்கி கிம் நாம யுக்தம் வசநந்தவேதம் ।। ௩௦.
அவள் இவ்வாறு பேசும் போது, அந்தக் கடந்து அறிய முடியாத பெருமான், மகிழ்ச்சியுடன் கலங்கிய மனமுடைய தன் மனைவியிடம் கூறினார்: 'தேவிகளின் அரசியே, மெலிந்த இடுப்பையுடையவளே, இந்த விஷயத்தில் என்ன சொல்வது சரியானது என்று உனக்குத் தெரியவில்லையா?'
அஹம் ஹி ஜாநாமி விஶாலநேத்ரே த்யாநேந ஸர்வம் ஹி வதந்தி ஸந்தஃ। ந வாத்ய மோஹேந மஹேந்த்ரதேவோ லோகத்ரயம் ஸர்வதா ஸம்ப்ரமூடம் ।। ௩௦.
பெரிய கண்களையுடையவளே, நான் தியானத்தின் மூலம் எல்லாவற்றையும் அறிவேன் என்று ஞானிகள் கூறுகிறார்கள்; இன்று மாயையால், இந்திரனே மூன்று உலகத்தையும் முற்றிலும் குழப்பிவிட்டான்.
மாமத்வரே ஶம்ஸிதாரஃ ஸ்துவந்தி ரதந்தரே ஸாம காயந்தி கேயம்। மாம் ப்ராஹ்மணா ப்ரஹ்மஸத்ரே யஜந்தே மாத்வர்ய்யவஃ கல்பயந்தே ச பாகம் ।। ௩௦.
யாகத்தில், பாடுபவர்கள் ரதந்தர சாம வேதத்தால் என்னை புகழ்கிறார்கள்; பிராமணர்கள் பிரம்மசத்திரத்தில் என்னை வழிபடுகிறார்கள்; யாகத்தில் அர்ச்சனை செய்யும் ஆசாரியர்கள் எனக்கு பங்கையும் வழங்குகிறார்கள்.
அப்ராக்ரு'தோऽபி பகவாந் ஸர்வஸ்த்ரீஜநஸம்ஸதி। ஸ்தௌதி கோபா யதே வாபி ஸ்வமாத்மாநம் ந ஸம்ஶயஃ ।। ௩௦.
பெருமான் இயற்கைக்கு அப்பாற்பட்டவராக இருந்தாலும், பெண்கள், கோபர்கள், அல்லது தவசிகள் கூட கூடிய இடத்தில், அவர் தன்னைத் தானே புகழ்வதைத் தவிர்க்கமாட்டார்; இதில் சந்தேகமே இல்லை.
நாத்மாநம் ஸ்தௌமி தேவேஶி பஶ்ய த்வமுபகச்ச ச। யம் ஸ்ரக்ஷ்யாமி வராரோஹே பாகார்தம் வரவர்ணிநி ।। ௩௦.
தேவிகளின் அரசியே, நான் என்னைத் தானே புகழ்வதில்லை; நீயே பார்த்து, அருகில் வா. யாகத்தில் பங்கு பெற நான் ஒருவரை உருவாக்குவேன், அழகானவரே.
ஏவமுக்த்வா து பகவாந் பத்நீம் ப்ராணைரபி ப்ரியாம்। ஸோऽஸ்ரு'ஜத்பகவாந்வக்ராத்பூதம் க்ரோதாக்நிஸந்நிபம் ।। ௩௦.
இவ்வாறு தன் உயிரைவிடவும் பிரியமான மனைவியிடம் கூறியபின், அந்தப் பெருமான், தனது வளைந்த புருவத்திலிருந்து கோபத்தின் தீயைப் போல ஒளிரும் ஒரு உருவை உருவாக்கினார்.
ஸஹஸ்ரஶீர்ஷம் தேவஞ்ச ஸஹஸ்ரசரணே க்ஷணம்। ஸஹஸ்ரமுத்கரதரம் ஸஹஸ்ரஶரபாணிநம் ।। ௩௦.
அவர் ஒரு கணம், ஆயிரம் தலைகளும், ஆயிரம் கால்களும் உடைய தேவனை, ஆயிரம் கோல்களும், ஆயிரம் அம்புகளும் கையில் பிடித்தவனாக உருவாக்கினார்.
ஶங்கசக்ரகதாபாணிம் தீப்தகார்முகதாரிணம்। பரஶ்வஸிதரம் தேவம் மஹாரௌத்ரம் பயாவஹம் ।। ௩௦.
அவன் கையில் சங்கும் சக்கரமும் கோடாரியும் தீப்பொலிவுடன் கூடிய வில்லும் பரியும் வாளும் ஏந்தியவன்; அந்த தேவன் மிகுந்த கொடுமையுடன் பயங்கரமாகத் தோன்றினார்.
கோர ரூபேண தீப்யந்தம் சந்த்ரார்தக்ரு'தபூஷணம்। வஸாநம் சர்ம வையாக்ரம் மஹாருதிரநிஃஸ்ரவம் ।। ௩௦.
அவன் பயங்கரமான உருவில் ஜொலித்து, பிறைச்சந்திரத்தை அலங்காரமாக அணிந்து, புலியின் தோலை உடுத்தி, பெரும் இரத்தம் வழிந்தவாறு இருந்தான்.
தம்ஷ்ட்ராகராலம் விப்ராந்தம் மஹாவக்த்ரம் மஹோதரம்। வித்யுஜ்ஜிஹ்வம் ப்ரலம்போஷ்டம் லம்பகர்ணம் துராஸதம் ।। ௩௦.
பெரும் பல்லும், பயங்கரமான வாயும், அகன்ற வாயும், பெரிய வயிறும், மின்னல் போல் நாக்கும், தொங்கும் உதடுகளும், நீண்ட காதுகளும், அணுக முடியாதவனாக இருந்தான்.
குலிஶோத்யோதிதகரம்பாபிர்ஜ்வலிதமூர்த்தஜம்। ஜ்வாலாமாலாபரிக்ஷிப்தம் முக்தாதாமவிபூஷிதம் ।। ௩௦.
அவன் தலைமுடி இடியால் ஒளிரும் போல ஜொலித்து, தீக்கணிகளால் சூழப்பட்டு, முத்துமாலையால் அலங்கரிக்கப்பட்டிருந்தது.
தேஜஸா சைவ தீப்யந்தம் யுகாந்தமிவ பாவகம்। ஆகர்ணதாரிதாஸ்யாந்தஞ்சதுர்திக்ஷு பயாநகம் ।। ௩௦.
தன் ஒளியால் பிரகாசித்து, யுகம் முடிவில் எரியும் நெருப்பைப் போல், காதுவரை விரிந்த வாயுடன், எல்லா திசைகளிலும் பயங்கரமாக இருந்தான்.
மஹாபலம் மஹாதேஜம் மஹாபுருஷமீஶ்வரம்। விஶ்வஹர்த்ரு'மஹா காயம் மஹாந்யக்ரோதமண்டலம்। யுகபச்சந்த்ரஶதவத்தீப்யந்தம் மந்மதாக்நிவத் ।। ௩௦.
மிகுந்த வலிமையும், பெரும் ஒளியுமுடையவன், மகான், இறைவன்; உலகத்தை அழிப்பவன், பெரும் உடலையுடையவன், பெரிய ஆல மரம் போல்; ஒரே நேரத்தில் நூறு சந்திரர்களைப் போல் பிரகாசித்து, காமத்தின் நெருப்பைப் போல் எரிந்தான்.
சதுர்மஹாஸ்யம் ஸிததீக்ஷ்ணதம்ஷ்ட்ரம் மஹோக்ரதேஜோபலகௌதுகாடயம்। யுகாந்தஸூர்ய்யாக்நிஸஹஸ்ரபாஸம் ஸஹஸ்ரசந்த்ராமலகாந்திகாந்தம்। ப்ரதீப்தஸர்வௌஷதிமந்தராபம் ஸுமேருகைலாஸஹிமாத்ரிதுல்யம் ।। ௩௦.
யுகார்காபம் மஹாவீர்ய்யம் சாருநாஸம் மஹாநநம்। ப்ரசண்டகண்டம் தீப்தாக்ஷமக்நிஜ்வாலாவிலாநநம் ।। ௩௦.
யுக முடிவில் சூரியனைப் போல் பிரகாசித்து, பெரும் வீரம் உடையவன், அழகிய மூக்கும், பெரிய முகமும் கொண்டவன்; கொடுமையான கன்னங்கள், தீப்பொலிவான கண்கள், நெருப்பு ஜ்வாலைகள் நிறைந்த வாயும் உடையவன்.
ம்ரு'கேந்த்ரக்ரு'த்திவஸநம் மஹாபுஜகவேஷ்டிதம்। உஷ்ணீஷிணம் சந்த்ரதரம் வ்கசிதுக்ரம் வ்கசித்ஸமம் ।। ௩௦.
சிங்கத்தின் தோலை உடுத்தி, பெரிய பாம்புகள் சுற்றி, முடி சூடியவன், சந்திரனை தாங்கியவன்; சில நேரம் கொடுமையாகவும், சில நேரம் அமைதியாகவும் இருக்கிறான்.
நாநாகுஸுமமூர்த்தாநம் நாநாகந்தாநுலேபநம் । நாநாரத்நவிசித்ராங்கம் நாநாபரணபூஷிதம் ।। ௩௦.
அவன் தலைமுடி பலவகை மலர்களால் அலங்கரிக்கப்பட்டு, பலவகை வாசனைப் பொருள்கள் பூசப்பட்டு, அவன் உடல் பலவகை ரத்தினங்களால் அலங்கரிக்கப்பட்டு, பலவகை ஆபரணங்களால் ஒளிர்ந்தது.
நான்கு பெரிய முகங்களும், வெண்மை மற்றும் கூர்மையான பல்லும், பேராற்றலும், பெரும் சக்தியும், ஆச்சரியமும் நிறைந்தவன்; யுகம் முடிவில் ஆயிரம் சூரியனும் நெருப்பும் போல ஒளிரும், ஆயிரம் பூரண சந்திரர்களைப் போல் அழகும்; எல்லா மருந்து மூலிகைகளும் மந்தார மரங்களும் போல ஜொலித்து, சுமேரு, கைலாசம், இமயமலையுடன் ஒப்பிடத்தக்கவன்.