அரிஷ்டநேமிபத்நீநாமபத்யாநீஹ ஷோடஶ। பஹுபுத்ரஸ்ய விதுஷஶ்சதஸ்ரோ வித்யுதஃ ஸ்ம்ரு'தாஃ। ப்ரத்யங்கிரஸஜாஃ ஶ்ரேஷ்டா ரு'சோ ப்ரஹ்மர்ஷிஸத்க்ரு'தாஃ ।। ௫.
அரிஷ்டநேமியின் மனைவிகள் பதினாறு பிள்ளைகளை பெற்றார்கள்; அறிஞர்கள் நான்கு பேரை 'வித்யுத்' எனக் குறிப்பிடுகிறார்கள்; சிறந்தவர்கள் அங்கிரஸிலிருந்து பிறந்தவர்கள்; அந்த ரிக் வேதங்கள் பிரம்மரிஷிகள் மதிப்பிட்டவை.
க்ரு'ஶாஶ்வஸ்ய து தேவர்ஷேர்தேவப்ரஹரணாஃ ஸ்ம்ரு'தாஃ । ஏதே யுகஸஹஸ்ராந்தே ஜாயந்தே புநரேவ ஹி ।। ௫.
தேவர்ஷி கிருஷாஸ்வனுக்கு தேவர்களின் ஆயுதங்கள் பிள்ளைகளாகக் கூறப்படுகின்றன; இவை ஆயிரம் யுகம் முடிவில் மீண்டும் மீண்டும் பிறக்கின்றன.
ஸர்வே தேவகணா விப்ராஸ்த்ரய ஸ்த்ரிம்ஶத்து சந்தஜாஃ। ஏதேஷாமபி தேவாநாம் நிரோதோத்பத்திருச்யதே ।। ௫.
அனைத்து தேவர்களின் கூட்டங்களும், பிராமணர்களே, முப்பத்துமூன்று மனதில் பிறந்தவர்களும்; இத்தேவர்களுக்கு உருவாக்கமும், அழிவும் உண்டு என்று கூறப்படுகிறது.
யதா ஸூர்யஸ்ய லோகேऽஸ்மிந் உதயாஸ்தமயாவுபௌ। ஏதே தேவநிகாயாஸ்தே ஸம்பவந்தி யுகே யுகே ।। ௫.
இந்த உலகில் சூரியன் எழுந்து மறைவது போல, இத்தேவர்களின் கூட்டமும் யுகம் யுகமாக தோன்றி மறைகின்றன.
ஸாத்யாஶ்ச வஸவோ விஶ்வே ருத்ராதித்யாஸ்ததைவ ச। அபிஜாத்யா ப்ரபாவைஶ்ச கர்மபிஶ்சைவ விஶ்ருதாஃ ।। ௫.
சாத்தியர்கள், வசுக்கள், விஶ்வேதேவர்கள், ருத்ரர்கள், ஆதித்யர்கள் ஆகியோர் உயர்ந்த பிறப்பும், வலிமையும், செயல்களாலும் புகழ்பெற்றவர்கள்.
ப்ரஜாபதேஶ்ச விஷ்ணோஶ்ச பவஸ்ய ச மஹாத்மநஃ। அந்தரம் ஜ்ஞாதுமிச்சாமோ யஶ்ச யஸ்மாத்விஶிஷ்யதே ।। ௫.
பிரஜாபதி, விஷ்ணு, பெரும் ஆன்மா கொண்ட பவா இவர்களுக்குள் வேறுபாடு எது, யார் யாரைவிட சிறந்தவர் என்பதை அறிய விரும்புகிறோம்.
யஶ்ச யஸ்மாத் ப்ரபவதி யஶ்ச யஸ்மிந் ப்ரதிஷ்டிதஃ। ஜ்யாயாந்யோ மத்யமஶ்சைவ கநீயாந் யஶ்ச தேஷு வை ।। ௫.
யார் யாரிலிருந்து தோன்றுகிறார்கள், யார் யாரில் நிலைபெற்றிருக்கிறார்கள்? இவர்களில் யார் பெரியவர், யார் நடுவில், யார் சிறியவர்?
ப்ரதாநபூதோ யஸ்தேஷாம் குணபூதஶ்ச தேஷு யஃ। கர்மபிஶ்சாபிஜாத்யா ச ப்ரபாவேண ச யோ மஹாந்। ஏதத் ப்ரப்ரூஹி நஃ ஸர்வம் த்வம் ஹி வேத்த யதாயதம் ।। ௫.
இவர்களில் முதன்மை யாருக்கு, துணை யாருக்கு, யார் பிறப்பாலும், செயலாலும், வலிமையாலும் பெருமை பெற்றவர் என்பதை முழுவதும் எங்களுக்கு கூறுங்கள்; ஏனெனில், நீங்கள் உண்மையை அறிந்தவர்.
அத்ர வோ வர்ணயிஷ்யேஹமந்தரந்தேஷு யத் ஸ்ம்ரு'தம்। யத்ப்ரஹ்மவிஷ்ணுருத்ராணாம் ஶ்ர்ரு'ணுத்வம் மே விவக்ஷதஃ ।। ௫.
இச்சொல்லில், அவர்களுக்குள்ள வேறுபாடுகள் பற்றி நினைவில் வைத்திருப்பதை நான் உங்களுக்குச் சொல்வேன்; பிரம்மா, விஷ்ணு, ருத்ரர் குறித்து நான் சொல்ல விரும்புவதை கேளுங்கள்.
ராஜஸீ தாமஸீ சைவ ஸாத்த்விகீ சைவ தாஃ ஸ்ம்ரு'தாஃ । தந்வஃ ஸ்வயம்புவஃ ப்ரோக்தாஃ காலே காலே பவந்தி யாஃ ।। ௫.
சுயம்புவனின் உருவங்கள் ராஜச, தாமச, சாத்த்விகம் என்று கூறப்படுகின்றன; அவை ஒவ்வொரு காலத்திலும் தோன்றுகின்றன.
ஏதாஸாமந்தரம் வக்தும் நைவ ஶக்யம் த்விஜோத்தமாஃ। குணவ்ரு'த்திநிபந்தத்வாத் த்விதாநுக்ரஹபந்ததஃ ।। ௫.
இவற்றுக்குள் வேறுபாடு கூற இயலாது, சிறந்த பிராமணர்களே; ஏனெனில், அவை குணங்கள் வளர்வதைப் பொருத்தும், இரட்டை அருளின் பிணைப்பும் காரணம்.
ப்ரவ்ரு'த்திஞ்ச நிவ்ரு'த்திஞ்ச குணவ்ரு'த்திமிஹ த்விஜாஃ। யதாஶக்தி ப்ரவக்ஷ்யாமி தநூநாம் தந்நிபோதத ।। ௫.
பிராமணர்களே, இவ்வுருவங்களில் நிகழும் செயலும், விலகலும், குணங்கள் வளர்வதும் பற்றி என் திறமையின்படி விளக்குகிறேன்; அதை கவனமாக கேளுங்கள்.
ஏகா து குருதே தாஸாம் ராஜஸீ ஸர்வதஃ ப்ரஜாஃ। ஏகா சைவார்ணவஸ்தா து ஸாநுக்ரு'ஹ்ணாதி ஸாத்த்விகீ। ஏகா ஸா க்ஷிபதே காலே தாமஸீ க்ரஸதே ப்ரஜாஃ ।। ௫.
இவற்றில் ஒன்று, ராஜச குணம் உடையது, எல்லா உயிர்களையும் படைக்கிறது; ஒன்று, சத்துவ குணம் உடையது, பெருங்கடல் போல் அவற்றைத் தாங்குகிறது; இன்னொன்று, தமோ குணம் உடையது, காலம் வந்தபோது உயிர்களை அழித்து விழுங்குகிறது.
ரஜஸா து ஸமுத்ரிக்தோ ப்ரஹ்மா ஸம்பவதே யதா। புருஷாக்யா ததா தஸ்ய ஸாத்த்விகீ விநிவர்த்ததே ।। ௫.
ராஜச குணம் நிறைந்தபோது பிரம்மா தோன்றுகிறான்; அப்போது புருஷன் எனப்படும் சத்துவ குணம் அவனிலிருந்து விலகுகிறது.
யதா பவதி காலாத்மா உத்ரேகாத்தமஸஸ்து ஸஃ। ப்ரஹ்மாக்யா ஸா ததா த்வஸ்ய ராஜஸீ விநிவர்த்ததே ।। ௫.
தமோ குணம் மிகுந்து, காலம் எனும் தன்மை மேலோங்கும்போது, பிரம்மா எனப்படும் ராஜச குணம் அவனிலிருந்து விலகுகிறது.
ஸத்த்வோத்ரேகாத்து புருஷோ யதா பவதி ஸ ப்ரபுஃ। காலாக்யா ஸா ததா தஸ்ய புநர்நபவதீதி வை ।। ௫.
சத்துவம் அதிகரித்து, புருஷன் ஆண்டவராக வெளிப்படும் போது, காலம் எனப்படும் தன்மை அவனுக்காக இல்லை என முடிவடைகிறது.
க்ரமாத்தஸ்ய நிவர்த்தந்தே ரூபம் நாம ச கர்ம ச। த்ரைலோக்யே வர்த்தமாநஸ்ய ஸர்வாநுக்ரஹநிக்ரஹைஃ ।। ௫.
அவன் மூன்று உலகிலும் எல்லோருக்கும் அருள் செய்வதும், கட்டுப்படுத்துவதும் செய்து வாழும் போது, அவனுடைய உருவம், பெயர், செய்கைகள் எல்லாம் படிப்படியாக மறைந்து விடுகின்றன.
யதா பவதி ப்ரஹ்மா ச ததா சாந்தரமுச்யதே। யதா ச புருஷோ ப்ரஹ்மா ந சைவ புருஷஸ்து ஸஃ ।। ௫.
பிரம்மா இருப்பின்போது, ஒரு இடைவேளை ஏற்படுகிறது என்று கூறப்படுகிறது; புருஷன் பிரம்மாவாகும் போது, அவன் தனியாக புருஷன் அல்ல.
மணிர்விபஜதே வர்ணாந் விசித்ராந் ஸ்படிகே யதா। வைமல்யாதாஶ்ரயவஶாத்தத்வர்ணஃ ஸ்யாத்ததஞ்ஜநஃ ।। ௫.
ஒரு மணல், பளிங்கில் பலவிதமான நிறங்களைப் பிரிக்கிறது போல, அதன் தூய்மை மற்றும் அடிப்படையின் தன்மையால் அந்த நிறம் தோன்றுகிறது.
ததா குணவஶாத்தஸ்ய ஸ்வயம்போரநுரஞ்ஜநம்। ஏகத்வே ச ப்ரு'தக்த்வே ச ப்ரோக்தமேதந்நிதர்கநம் ।। ௫.
அதேபோல், குணங்களின் காரணமாக, சுயம்புவனுக்கு நிறம் ஏற்படுகிறது; ஒன்றாகவும், பலவாகவும் இருப்பது இதற்கான விளக்கம் என்று கூறப்படுகிறது.
ஏகோ பூத்வா யதா மேகஃ ப்ரு'தக்த்வேநாவதிஷ்டதே। ரூபதோ வர்ணதஶ்சைவ ததா குணவஶாத்து ஸஃ ।। ௫.
ஒரே மேகம் ஒன்று பலவாக உருவம், நிறம் கொண்டு தோன்றுவது போல, அவனும் குணங்களால் பலவாறு தோன்றுகிறான்.
பவத்யேகோ த்விதா சைவ த்ரிதா மூர்திவிநாஶநாத்। ஏகோ ப்ரஹ்மாந்தக்ரு'ச்சைவ புருஷஶ்சேதி தே த்ரயஃ ।। ௫.
அவன் ஒருவனாகவும், இருவகையாகவும், மூன்று வகையாகவும், உருவங்கள் மறைந்தபோது தோன்றுகிறான்; பிரம்மா, அந்தக்ரித், புருஷன் — இவர்கள் மூவரும் அவனே.
ஏகஸ்யைதாஃ ஸ்ம்ரு'தாஸ்திஸ்ரஸ்தநவஸ்து ஸ்வயம்புவஃ। ப்ராஹ்மீ ச பௌருஷீ சைவ அந்தகாரீ ச தே த்ரயஃ ।। ௫.
இவை மூன்றும் சுயம்புவனின் உடல்களாக நினைவுகூரப்படுகின்றன; பிராமி, பௌருஷி, அந்தகாரி — இவை மூன்றும் அவனுடைய வடிவங்கள்.
தத்ர யா ராஜஸீ தஸ்ய தநுஃ ஸா வை ப்ரஜாகரீ। யா தாமஸீ து காலாக்யா ப்ரஜாக்ஷயகரீ து ஸா। ஸாத்த்விகீ பௌருஷீ யா து ஸாநுக்ரஹகரீ ஸ்ம்ரு'தா ।। ௫.
இதில், ராஜச உடல் உயிர்களை உருவாக்கும்; தாமச உடல் 'காலம்' என அழைக்கப்படுகிறது, அது உயிர்களை அழிக்கும்; சத்துவ உடல் 'பௌருஷி' என அழைக்கப்படுகிறது, அது அருள் வழங்குவதாக நினைவுகூரப்படுகிறது.
ராஜஸ்யா ப்ரஹ்மணோம்ऽஶேந மரீசிஃ கஶ்யபோऽபவத்। தாமஸீ சாந்தக்ரு'த்யா து ததம்ஶேநாபவத்பவஃ ।। ௫.
பிரம்மாவின் ராஜச அம்சத்திலிருந்து மரீசி, கஷ்யபர் பிறந்தார்கள்; தாமச அம்சமான அந்தக்ரித் மூலம் பவனும் அவனிடமிருந்து தோன்றினான்.
ஸாத்த்விகீ பௌருஷீ யா ஸா தஸ்யாஃ ஶோசிஷ்ணுருச்யதே। த்ரைலோக்யே தாஃ ஸ்ம்ரு'தாஸ்திஸ்ரஸ்தநவஸ்து ஸ்வயம்புவஃ ।। ௫.
சத்துவம் உடைய பௌருஷி உடல் 'சோசிஷ்ணு' என்று அழைக்கப்படுகிறது; இந்த மூன்று உடல்களும் மூன்று உலகிலும் சுயம்புவனுக்குச் சொந்தமானவை என்று நினைவுகூரப்படுகின்றன.
நாநாப்ரயோஜநார்தாம் ஹி காலோऽவஸ்தாம் கரோதி யஃ। ப்ரஹ்மத்வேந ப்ரஜாஃ ஸ்ரு'ஷ்ட்வா விஷ்ணுத்வேநாநுக்ரு'ஹ்ய ச। வைஷ்ணவ்யாநுக்ரு'ஹீதா ஸ்தா ரௌத்யாநுக்ரஸதே புநஃ ।। ௫.
காலம் பல்வேறு நோக்கங்களுக்காக பல நிலைகளை உருவாக்குகிறது; பிரம்மாவாக உயிர்களை உருவாக்கி, விஷ்ணுவாக பாதுகாத்து, பிறகு ருத்ரனாக அவற்றை மீண்டும் அழிக்கிறது.
ஏகஃ ஸ்வயம்புவஃ காலஸ்த்ரிபிஸ்த்ரீந் வை கரோதி ஸஃ। ஸ்ரு'ஜதே சாநுக்ரு'ஹ்ணாதி ப்ரஜாஃ ஸம்ஹரதே ததா ।। ௫.
ஒரே சுயம்புவன் காலம், மூன்று குணங்களால் மூன்று வடிவங்களை உருவாக்குகிறான்; உயிர்களை உருவாக்கி, பாதுகாத்து, மீண்டும் அழிக்கிறான்.
இத்யேதாஃ கதிதா ஸ்திஸ்ரஸ்தநவஸ்து ஸ்வயம்புவஃ। ப்ரஜாபத்யா ச ரௌத்ரீ ச வைஷ்ணவீ சைவ தாஃ ஸ்ம்ரு'தாஃ ।। ௫.
இவ்வாறு, சுயம்புவனின் மூன்று உடல்கள் விளக்கப்பட்டன; அவை பிரஜாபத்ய, ரௌத்ரி, வைஷ்ணவி என்று நினைவுகூரப்படுகின்றன.
ஏகா தநுஃ ஸ்ம்ரு'தா வேதே தர்மஶாஸ்த்ரே புராதநே। ஸாங்க்யயோகபரே வீரைஃ ப்ரு'தக்த்வைகத்வதர்ஶிபிஃ। அபிஜாதப்ரபாவஜ்ஞைரு'ஷிபிஸ்தத்த்வதர்ஶிபிஃ ।। ௫.
இந்த ஒரு உடல் வேதத்திலும், பழமையான தர்மசாஸ்திரத்திலும், சாங்க்யயோகம் விரும்பும் வீரர்களாலும், ஒன்றும் பலவும் என்று பார்ப்பவர்களாலும், உயிர்களின் தோற்றமும் சக்தியும் அறிந்த முனிவர்களாலும் உண்மை காண்பதாக நினைவுகூரப்படுகிறது.