ஏக ஆஸீத்யஜுர்வேதஸ்தஞ்சதுர்த்தா வ்யகல்பயத்। சதுர்ஹோத்ரமபூத்தஸ்மிம்ஸ்தேந யஜ்ஞமகல்பயத் ।। ௬௦.
ஒரு யஜுர்வேதம் இருந்தது; அதை நான்கு பகுதிகளாக பிரித்தான். அதில் நான்கு ஹோத்ரு புரோகிதர்கள் தோன்றினர்; அவ்வாறு யாகம் அமைக்கப்பட்டது.
ஆத்வர்யவம் யஜுர்பிஸ்து ரு'க்பிர்ஹோத்ரம் ததைவ ச। உத்காத்ரம் ஸாமபிஶ்வக்ரே ப்ரஹ்மத்வஞ்சாப்யதர்வபிஃ। ப்ரஹ்மத்வமகரோத்யஜ்ஞே வேதேநாதர்வணேந து ।। ௬௦.
யஜுர்மந்திரங்களால் ஆத்வர்யுவை அமைத்தான்; ருக்மந்திரங்களால் ஹோத்ருவை, சாமமந்திரங்களால் உத்காத்ருவை, அதர்வமந்திரங்களால் ப்ரஹ்மனை உருவாக்கினார்; அதர்வவேதத்தின் மூலம் யாகத்தில் ப்ரஹ்மனின் பொறுப்பை ஏற்படுத்தினார்.
ததஃ ஸரு'சமுத்த்ரு'த்ய ரு'க்வேதம் ஸமகல்ப யத்। ஹோத்ரு'கம் கல்ப்யதே தேந யஜ்ஞவாஹம் ஜகத்திதம் ।। ௬௦.
பின்னர் ருக்களை எடுத்துத் தொகுத்து ருக்வேதத்தை அமைத்தான்; அதன் மூலம் ஹோத்ருவின் பொறுப்பு ஏற்பட்டு, உலக நலனுக்காக யாகம் நடைபெறுகிறது.
ஸாமபிஃ ஸாமவேதஞ்ச தேநோத்காத்ரமரோசயத் । ராஜ்ஞஸ்த்வதர்வவேதேந ஸர்வகர்மாண்யகாரயத் ।। ௬௦.
சாமமந்திரங்களால் சாமவேதத்தை அமைத்து, உத்காத்ருவை நியமித்தான்; அதர்வவேதத்தின் மூலம் அரசனுக்கான எல்லா கிரியைகளும் செய்யப்பட்டன.
ஆக்யாநைஶ்சாப்யுபாக்யாநைர்காதாபிஃ குலகர்மபிஃ। புராணஸம்ஹிதாஶ்சக்ரே புராணார்தவிஶாரதஃ ।। ௬௦.
கதைகள், துணைக் கதைகள், பாடல்கள், குடும்ப வழிபாடுகள் ஆகியவற்றால் புராணங்களின் அர்த்தத்தை நன்கு அறிந்தவர் புராண தொகுப்புகளை உருவாக்கினார்.
யச்சிஷ்டந்து யஜுர்வேதே தேந யஜ்ஞமதாயுஜத்। யுஞ்ஜாநஃ ஸ யஜுர்வேதே இதி ஶாஸ்த்ரவிநிஶ்சயஃ ।। ௬௦.
யஜுர்வேதத்தில் மீதமுள்ளவற்றால் மேலும் யாகத்தை இணைத்தான்; யஜுர்வேதத்தை இவ்வாறு பயன்படுத்துபவர் சாஸ்திரத்தின் படி நிலைபெறுகிறார்.
பதாநாமுத்த்ரு'தத்வாச்ச யஜூம்ஷி விஷமாணி வை । ஸ தேநோத்த்ரு'தவீர்யஸ்து ரு'த்விக்பிர்வேதபாரகைஃ। ப்ரயுஜ்யதே ஹ்யஶ்வமேதஸ்தேந வா யுஜ்யதே து ஸஃ ।। ௬௦.
சொற்கள் எடுத்துக்கொள்ளப்பட்டதால் யஜுர்மந்திரங்கள் சீரற்றவையாக உள்ளன; அந்த எடுத்துக்கொண்ட வலிமையால், வல்லுனர் புரோகிதர்களால் அவர் பயன்படுத்தப்படுகிறார்; அதனால் அச்வமேதம் நடைபெறுகிறது, அவர் அவ்வாறு ஈடுபடுகிறார்.
ரு'சோ க்ரு'ஹீத்வா பைலஸ்து வ்யபஜத்தத் விதா புநஃ । த்விஷ்க்ரு'த்வா ஸம்யுகே சைவ ஶிஷ்யாப்யாமததத்ப்ரபுஃ ।। ௬௦.
பைலன் ருக்களை எடுத்துக் கொண்டு, விதிப்படி மீண்டும் பிரித்தான்; இரு வகைகளாக அமைத்து, அதனை தனது இரண்டு மாணவர்களுக்கு கொடுத்தான்.
இந்த்ரப்ரமதயே சைகாம் த்விதீயாம் பாஷ்கலாய ச। சதஸ்ரஃ ஸம்ஹிதாஃ க்ரு'த்வா பாஷ்கலிர்த்விஜஸத்தமஃ। ஶிஷ்யாநத்யாபயாமாஸ ஶுஶ்ரூஷாபிரதாந் ஹிதாந் ।। ௬௦.
ஒன்றை இந்த்ரப்ரமதி என்பவருக்கு, இரண்டாவதைக் பாஷ்கலனுக்கு வழங்கினார்; பாஷ்கலன், சிறந்த இருமுறை பிறந்தவன், நான்கு தொகுப்புகளை உருவாக்கி, கேட்க விரும்பும் தன் மாணவர்களுக்கு கற்றுத்தந்தான்.
போதந்து ப்ரதமாம் ஶாகாம் த்விதீயாமக்நிமாடரம்। பாராஶரம் த்ரு'தீயாந்து யாஜ்ஞவல்க்யாமதாபராம் ।। ௬௦.
முதலாவது கிளை போதா, இரண்டாவது அக்னிமாடர, மூன்றாவது பாராசரர், நான்காவது யாஜ்ஞவல்க்யர் ஆகும்.
இந்த்ரப்ரமதிரேகாந்து ஸம்ஹிதாம் த்விஜஸத்தமஃ। அத்யாபயந்மஹாபாகம் மார்கண்டேயம் யஶஸ்விநம் ।। ௬௦.
இந்த்ரப்ரமதி, சிறந்த இருமுறை பிறந்தவன், ஒரு தொகுப்பை புகழ்பெற்ற, உயர்ந்த மார்கண்டேயருக்கு கற்றுத்தந்தான்.
ஸத்யஶ்ரவஸமக்ர்யந்து புத்ரம் ஸ து மஹாயஶாஃ। ஸத்யஶ்ரவாஃ ஸத்யஹிதம் புநரத்யாபயத் த்விஜஃ ।। ௬௦.
பெரும் புகழுடைய சத்யஶ்ரவாஸ் தன் மகன் சத்யஶ்ரவாஸுக்கு கற்றுக்கொடுத்தான்; சத்யஶ்ரவாஸ் பின்னர் சத்யஹிதனுக்கு கற்றுத்தந்தான்.
ஸோऽபி ஸத்யதரம் புத்ரம் புநரத்யாபயத்விபுஃ। ஸத்யஶ்ரியம் மஹாத்மாநம் ஸத்யதர்மபராயணம் ।। ௬௦.
அவரும் தன் மகன் சத்யதரனுக்கு கற்றுத்தந்தார்; அந்தச் சத்யஶ்ரி, பெரிய உள்ளம் கொண்டவர், சத்தியமும் தர்மத்தையும் விரும்பியவர்.
அபவம்ஸ்தஸ்ய ஶிஷ்யா வை த்ரயஸ்து ஸுமஹௌஜஸஃ । ஸத்யஶ்ரியஸ்து வித்வாஸஃ ஶாஸ்த்ரக்ரஹணதத்பராஃ ।। ௬௦.
அவருக்கு மூன்று மாணவர்கள் இருந்தனர்; அவர்கள் மிகுந்த வீரியமுள்ளவர்கள். சத்யஶ்ரியின் புத்திசாலி மாணவர்கள் சாஸ்திரங்களை கற்றுக்கொள்ள ஆர்வமுடன் இருந்தனர்.
ஶாகல்யஃ ப்ரதமஸ்தேஷாம் தஸ்மாதந்யோ ரத(ா)ந்தரஃ । பாஷ்கலிஶ்ச பரத்வாஜ இதி ஶாகாப்ரவர்தகாஃ ।। ௬௦.
அவர்களில் முதலில் ஶாகல்யன் இருந்தான்; பிறகு ரதாந்தரன், பாஷ்கலி, பரத்வாஜன் ஆகியோரும் வேதப்பிரிவுகளை நிறுவியவர்களாக இருந்தார்கள்.
தேவமித்ரஸ்து ஶாகல்யோ ஜ்ஞாநாஹங்காரகர்விதஃ। ஜநகஸ்யஸ யஜ்ஞே வை விநாஶமகமத் த்விஜஃ ।। ௬௦.
தேவமித்ரன், ஶாகல்யன் என்றும் அழைக்கப்படுவான், தன் அறிவும் அகந்தையாலும் பெருமை கொண்டவன்; ஜனகரின் யாகத்தில் அவன் அழிவை அடைந்தான், இருமுறை பிறந்தவரே.
கதம் விநாஶமகமத்ஸ முநிர்ஜ்ஞாநகர்விதஃ। ஜநகஸ்யாஶ்வமேதேந கதம் வாதோ பபூவ ஹ ।। ௬௦.
அந்த முனிவர் அறிவில் பெருமை கொண்டவர் எவ்வாறு அழிவை அடைந்தார்? ஜனகரின் அஶ்வமேத யாகத்தில் விவாதம் எப்படிப் பிறந்தது?
கிமர்தஞ்சாபவத்வாதஃ கேந ஸார்த்தமதாபி வா। ஸர்வமேதத்யதாவ்ரு'த்தமாசக்ஷ்வ விதிதந்தவ। ரு'ஷீணாந்து வசஃ ஶ்ருத்வா ததுத்தரமதாப்ரவீத் ।। ௬௦.
அந்த விவாதம் எதற்காக ஏற்பட்டது? யாருடன், எப்படிச் நடந்தது? நீ அறிந்தபடி எல்லாவற்றையும் எனக்கு சொல். முனிவர்களின் வார்த்தைகளை கேட்டவுடன் அவர் அதற்கேற்ப பதிலளித்தார்.
ஜநகஸ்யாஶ்வமேதே து மஹாநாஸீத்ஸமாகமஃ। ரு'ஷீணாந்து ஸஹஸ்ராணி தத்ராஜக்முரநேகஶஃ। ராஜர்ஷேர்ஜநகஸ்யாத தம் யஜ்ஞம் ஹி தித்ரு'க்ஷவஃ ।। ௬௦.
ஜனகரின் அஶ்வமேத யாகத்தில் பெரிய கூடுகை நடந்தது; ஆயிரக்கணக்கான முனிவர்கள் பலபடியாக அங்கு வந்து, ராஜர்ஷி ஜனகரின் யாகத்தைப் பார்வையிட விரும்பினார்கள்.
ஆகதாந் ப்ராஹ்மணாந் த்ரு'ஷ்ட்வா ஜிஜ்ஞாஸாஸ்யாபவத்ததஃ। கோந்வேஷாம் ப்ராஹ்மணஃ ஶ்ரேஷ்டஃ கதம் மே நிஶ்சயோ பவேத்। இதி நிஶ்சித்ய மநஸா புத்திம் சக்ரே ஜநாதிபஃ ।। ௬௦.
அங்கு கூடியிருந்த பிராமணர்களைப் பார்த்து, 'இவர்களில் சிறந்தவர் யார்? அதை நான் எப்படி தீர்மானிப்பது?' என்ற ஆர்வம் ஜனகருக்கு மனதில் எழுந்தது; அதற்காக அவர் ஒரு முடிவை எடுத்தார்.
கவாம் ஸஹஸ்ரமாதாய ஸுவர்ணமதிகம் ததஃ। க்ராமாந் ரத்நாநி தாஸாம்ஶ்ச முநீந் ப்ராஹ நராதிபஃ। ஸர்வாநஹம் ப்ரபந்நநோऽஸ்மி ஶிரஸா ஶ்ரேஷ்டபாகிநஃ ।। ௬௦.
ஆயிரம் மாடுகள், அதிகமான பொன், கிராமங்கள், ரத்தினங்கள், வேலைக்காரர்கள் ஆகியவற்றை எடுத்து, அரசன் முனிவர்களிடம் சொன்னான்: 'நீங்கள் யாரில் சிறந்தவரோ, அவருக்கு நான் தலைவணங்கி அடைகிறேன்.'
யதேததாஹ்ரு'தம் வித்தம் யே வஃ ஶ்ரேஷ்டதமோ பவேத்। தஸ்மை ததுபநீதம் ஹி வித்யாவித்தம் த்விஜோத்தமாஃ ।। ௬௦.
'இந்தச் செல்வம் யாருக்காக கொண்டுவரப்பட்டதோ, உங்கள் அனைவரிலும் யார் மிகச் சிறந்தவரோ, அவருக்கே இந்த அறிவும் செல்வமும் வழங்கப்படட்டும், இருமுறை பிறந்தவர்களே.'
ஜநகஸ்ய வசஃ ஶ்ருத்வா முநயஸ்தே ஶ்ருதிக்ஷமாஃ। த்ரு'ஷ்ட்வா தநம் மஹாஸாரம் தநவ்ரு'த்த்யா ஜிக்ரு'க்ஷவஃ । ஶ்ரத்தயாஞ்சக்ருரந்யோந்யம் வேதஜ்ஞாநமதோல்பணாஃ ।। ௬௦.
ஜனகரின் வார்த்தைகளை கேட்ட முனிவர்கள், வேதத்தில் நிலைத்திருப்பவர்கள், அந்தப் பெரும் செல்வத்தைப் பார்த்து, அதைப் பெற விரும்பி, தங்கள் வேத அறிவால் ஒருவரையொருவர் சவால் செய்யத் தொடங்கினார்கள்.
மநஸா கதவித்தாஸ்தே மமேதம் தநமித்யுத। மமைவைதந்ந வேத்யந்யோ ப்ரூஹி கிம் வா விகல்ஷ்யதே। இத்யேவம் தநதோஷேண வாதாம்ஶ்சக்ருரநேகஶஃ ।। ௬௦.
அவர்கள் மனதில், 'இந்தச் செல்வம் எனதே' என்று எண்ணினர்; மற்றொருவர், 'இது உன்னுடையது அல்ல, எனதே; என்ன தீர்மானிக்க வேண்டும்?' என்று சொன்னான். இவ்வாறு செல்வ ஆசையால் பல விவாதங்களில் ஈடுபட்டார்கள்.
ததாந்யஸ்தத்ர வை வித்வாந் ப்ரஹ்மவாஹஸுதஃ கவிஃ। யாஜ்ஞவல்க்யோ மஹாதேஜாஸ்தபஸ்வீ ப்ரஹ்மவித்தமஃ ।। ௬௦.
அங்கே வேறு ஒரு பண்டிதனும் இருந்தான்; அவன் கவிஞன், பிரம்மவாஹரின் மகன், யாஜ்ஞவல்க்யன், மிகுந்த ஒளியுடையவன், தவசீ, பிரம்மத்தை அறிந்தவர்களில் சிறந்தவன்.
ப்ரஹ்மணோऽங்காத் ஸமுத்பந்நோ வாக்யம் ப்ரோவாச ஸுஸ்வரம்। ஶிஷ்யம் ப்ரஹ்மவிதாம் ஶ்ரேஷ்டோ தநமேதத் க்ரு'ஹாண போ ।। ௬௦.
பிரம்மாவின் ஒரு பகுதியிலிருந்து பிறந்த அவன், இனிமையான குரலில் சொன்னான்: 'பிரம்மத்தை அறிந்தவர்களில் சிறந்தவனே, என் சீடனே, இந்தச் செல்வத்தை எடுத்துக்கொள்.'
நயஸ்வ ச க்ரு'ஹம் வத்ஸ மமைதந்நாத்ர ஸம்ஶயஃ। ஸர்வவேதேஷ்வஹம் வக்தா நாந்யஃ கஶ்சித்து மத்ஸமஃ। யோவா ந ப்ரீயதே விப்ரஃ ஸ மே ஹ்யவது மாऽசிரம் ।। ௬௦.
'இதில் எந்த சந்தேகமும் இல்லை, என் பிள்ளையே, இதை வீட்டுக்கு எடுத்துச் செல். எல்லா வேதங்களிலும் பேசுகிறவன் நானே; எனக்கு சமமானவன் இல்லை. யாரேனும் பிராமணன் திருப்தியில்லை என்றால், உடனே என்னை விட்டு விலகட்டும்.'
ததோ ப்ரஹ்மார்ணவஃ க்ஷுப்தஃ ஸமுத்ர இவ ஸம்ப்லவே । தாநுவாச ததஃ ஸ்வஸ்தோ யாஜ்ஞவல்க்யோ ஹஸந்நிவ ।। ௬௦.
அப்போது பிரம்ம அறிவின் பெருங்கடல் புயலில் கலங்கும் சமுத்திரம் போலக் கலங்கியது; யாஜ்ஞவல்க்யன் அமைதியுடன், சிரிப்புடன் அவர்களிடம் பேசினான்.
க்ரோத மாகார்ஷுவித்வாம்ஸோ பவந்தஃ ஸத்யவாதிநஃ। வதாமஹே யதாயுக்தம் ஜிஜ்ஞாஸந்தஃ பரஸ்பரம் ।। ௬௦.
'அக்ரோஷம் கொள்ள வேண்டாம், அறிஞர்களே, நீங்கள் உண்மையைப் பேசுபவர்கள்; நாம் ஒழுங்காக விவாதிப்போம், ஒருவரையொருவர் அறிந்து கொள்ள முயற்சிப்போம்.'
ததோऽப்யுபாகமம்ஸ்தேஷாம் வாதா ஜக்முரநேகஶஃ। ஸஹஸ்ரதா ஶுபைரர்தைஃ ஸூக்ஷ்மதர்ஶநஸம்பவைஃ ।। ௬௦.
அவர்கள் ஒப்புக்கொண்டபின், பல வகையான விவாதங்கள் எழுந்தன; ஆயிரக்கணக்கான நுண்ணறிவும் சிறந்த காரணங்களும் கொண்டு விவாதங்கள் நடந்தன.