वायुपुराणम्

अष्टाशीतिसहस्राणि मुनीनामूर्द्ध्वरेतसाम्। तस्मात् पृच्छन्ति वै वायुं वायुपर्णाम्बुभोजनाः ।। ५४.

नीलकण्ठेति यत् प्रोक्तं त्वया पवनसत्तम। एतद्दुह्यं पवित्राणां पुण्यं पुण्यकृतां वराः ।। ५४.

तद्वयं श्रोतुमिच्छामस्त्वत्प्रसादात्प्रभञ्जन। नीलता येन कण्ठस्य कारणेनाम्बिकापतेः ।। ५४.

श्रोतुमिच्छा महे सम्यक् तव वक्राद्विशेषतः। यावद्वाचः प्रवर्त्तन्ते सार्थास्ताश्च त्वयेरिताः ।। ५४.

वर्णस्थानगते वायौ वाग्विधिः संप्रवर्तते। ज्ञानं पूर्वमथोत्साह स्त्वत्तो वायो प्रवर्तते ।। ५४.१३ . त्वयि निष्पन्दमाने तु शेषा वर्णप्रवृत्तयः। यत्र वाचो निवर्तन्ते देहबन्धाश्च दुर्लभाः ।। ५४.

तत्रापि तेऽस्ति सद्भावः सर्वगस्त्वं सदानिल। नान्यः सर्वगतो देवस्त्वदृतेश़स्ति समीरण ।। ५४.

एष वै जीवलोकस्ते प्रत्यक्षः सर्वतोऽनिल। वेत्थ वाचस्पतिं देवं मनोनायकमीस्वरम् ।। ५४.

ब्रूहि तत्कण्ठदेशस्य किं कृता रूपविक्रिया। श्रुत्वा वाक्यन्ततस्तेषामृषीणां भावितात्मानाम्। प्रत्युवाच महातेजा वायुर्लोक नमस्कृतः ।। ५४.

पुरा कृतयुगे विप्रो वेदनिर्णयतत्परः। वसिष्ठो नाम धर्मात्मा मानसो वै प्रजापतेः ।। ५४.

प्रपच्छ कार्तिकेयं वै मयूरवरवाहनम्। महिषासुरनारीणां नयनाञ्जनतस्करम् ।। ५४.

महासेनं महात्मानं मेघस्तनितनिःस्वनम्। उमामनःप्रहर्षेण बालकं छझरूपिणम् ।। ५४.

क्रौञ्चजीवितहर्त्तारं पार्वतीहृदि नन्दनम्। वसिष्ठः पृच्छते भक्त्या कार्तिकेयं महाबलम् ।। ५४.

नमस्ते हरनन्दाय उमागर्भ नमो ऽस्तु ते। नमस्ते अग्निगर्भाय गङ्गागर्भ नमोऽस्तु ते ।। ५४.

नमस्ते शरगर्भाय नमस्ते कृत्तिकासुत। नमो द्वादशनेत्राय षण्मुखाय नमोऽस्तु ते ।। ५४.

नमस्ते शक्तिहस्ताय दिव्यघण्टापताकिने। एवं स्तुत्वा महासेनं पप्रच्छ शिखिवाहनम् ।। ५४.

यदेतद्दृश्यते वर्णं शुभं शुभ्राञ्जनप्रभम्। तत्किमर्थं समुत्पन्नं कण्ठे कुन्देन्दुसंप्रभे ।। ५४.

एतदाप्ताय भक्ताय दान्ताय ब्रूहि पृच्छते। कथां मङ्गलसंयुक्तां पवित्रां पापनाशिनीम् । मत्प्रियार्थं महाभाग वक्तुमर्हस्यशेषतः ।। ५४.

श्रुत्वा वाक्यं ततस्तस्य वसिष्ठस्य महात्मनः। प्रत्युवाच महातेजाः सुरारिबलसूदनः ।। ५४.

श्रृणुष्व वदतां श्रेष्ठ कथ्यमानं वचो मम। उमोत्सङ्गनिविष्टेन मया पूर्वं यथाश्रुतम् ।। ५४.

पार्वत्या सह संवादः शर्वस्य च महात्मनः। तदहङ्कीर्त्तयिष्यामि त्वत्प्रियार्थं महामुने ।। ५४.

कैलासशिखरे रम्ये नानाधातुविचित्रिते। नानाद्रुमलताकीर्णे चक्रवाकोपशोभिते ।। ५४.

षट्‌पदोद्गीतबहुले धारासम्पातनादिते। मत्तक्रौञ्चमयूराणां नादैरुद्घुष्टकन्दरे ।। ५४.

अप्सरोगणसङ्कीर्णे किन्नरैश्चोपशोभिते । जीवञ्जीवकजातीनां वीरुद्भिरुपशोभिते ।। ५४.

कोकिलारावमधुरे सिद्ध चारणसेविते। सौरभैयीनिनादाढ्ये अधस्तनितनिःस्वने ।। ५४.

विनायकभयोद्विग्ने कुञ्जरैर्युक्तकन्दरे। वीणावादित्रनिर्घोषैः श्रोत्रेन्द्रियमनोरमैः ।। ५४.

दोलालम्बितसम्पाते वनितासङ्घसेविते। ध्वजैर्लम्बितदोलानां घण्ठानां निनदाकुले ।। ५४.

मुखमर्दलवादित्रैर्बलिनां स्फोटितैस्तथा। क्रीडारवविचाराणां निर्घोषैः पूर्णमन्दिरे ।। ५४.

हासैः सन्त्रासजननैर्विकरालमुखैस्तथा। देहगन्धैर्विचित्रैश्च प्रक्रीडितगणेश्चरैः ।। ५४.

वज्रस्फटिकसोपान चित्रपट्टिशिलातलैः। व्याध्रसिंहमुखैशचवान्यैर्गजवाजिमुखैस्तथा ।। ५४.