वायुपुराणम्

वधपुत्रो निकुम्भश्च क्रूरो वै ब्रह्मराक्षसः। वातपुत्रो विरागस्तु आपपुत्रस्तु जम्बुकः ॥ ८.

व्याघ्रपुत्रो निरानन्दो जन्तूनां विघ्नकारकः। इत्येते वै परिक्रान्ताः क्रूराः सर्वे तु राक्षसाः ॥ ८.

कीर्तिता यातुधानास्तु ब्रह्मधानान् निबोधत। यज्ञः पिता धुनिः क्षेमो ब्रह्मा पापोऽथ यज्ञहा ॥ ८.

स्वाकोटकः कलिः सर्पो ब्रह्मधानात्मजा दश। स्वसारो ब्रह्मराक्षस्यस्तेषाञ्चेमाः सुदारुणाः ॥ ८.

रक्तकर्णा महाजिह्वाऽक्षया चैवोपहारिणी। एतासामन्वये जाताः पृथिव्यां ब्रह्मराक्षसाः ॥ ८.

श्लेष्मातकतरुष्वेते प्रायशस्तु कृतालयाः। इत्येते राक्षसाः क्रान्ता यक्षस्यापि निबोधत ॥ ८.

चकमेऽप्सरसं यक्ष पञ्चस्थूलां क्रतुस्थलीम्। तां लिप्सुश्चिन्तमानश्च नन्दनं स चचार ह ॥ ८.

वैभ्राजं सुरभिञ्चैव तथा चैत्ररथञ्च यत्। दृष्टवान् नन्दने तस्मिन्नप्सरोभिः सहासतीम् ॥ ८.

नोपायं विन्दते तत्र तस्या लाभाय चिन्तयन्। दूषितः स्वेन रूपेण कर्म्मणा तेन दूषितः ॥ ८.

ममोद्विजन्ते भूतानि भयावृत्तस्य सर्वशः। तत्कथं नाम चार्वङ्गीं प्राप्नुयामहमङ्गनाम् ॥ ८.

दृष्ट्वोपायं ततः सोऽथ शीघ्रकारी व्यवर्त्तत। कृत्वा रूपं बहुमतं गन्धर्वस्य तु गुह्यकः। ततः सोऽप्सरसां मध्ये तां जग्राह क्रतुस्थलीम् ॥ ८.

बुद्ध्वा च सुरुचिं तं सा भावेनैवाभ्यवर्त्तत। संवृतः स तया सार्द्धं दृश्यमानोऽप्सरोगणैः ॥ ८.

स तत्र सिद्धकरणः सद्यो जातः सुतोऽस्य वै । परिणाहोच्छ्रयैर्युक्तः सद्यो वृत्तो ज्वलन् श्रिया ॥ ८.

राजाहमिति नाभिर्हि पितरं सोऽभ्यभाषत। तवात्र जाते न भीतिः पिता तं प्रत्युवाच ह ॥ ८.

मात्रानुरूपो रूपेण पितुर्वीर्येण जायते। जाते स तस्मिन् हर्षेण स्वरूपं प्रत्यपद्यत ॥ ८.

स्वभावं प्रतिपद्यन्ते बृहन्तो यक्षराक्षसाः । म्रियमाणाः प्रसुप्ताश्च क्रुद्धा भीताः प्रहर्षिताः ॥ ८.

ततोऽब्रवीदप्सरसः स्मयमानः स गुह्यकः। गृहं मे गच्छ सुश्रोणि सपुत्रा वरवर्णिनी ॥ ८.

इत्युक्त्वा सहसा तञ्च दृष्ट्वा स्वं रूपमास्थितम्। विभ्रान्ताः प्राद्रवन् भीताः क्रोधमानाऽप्सरोगणाः ॥ ८.

गच्छन्तीरन्वगच्छद्या पुत्रस्तां सान्त्वयन् गिरा। गन्धर्वाप्सरसां मध्येतां नीत्वा स न्यवर्त्तत ॥ ८.

ताञ्च दृष्ट्वा समुत्पत्तिं यक्षस्याप्सरसां गणाः। यक्षाणां त्वं जनित्रीति प्रोचुस्तां वै क्रतुस्थलीम् ॥ ८.

जगाम सह पुत्रेण ततो यक्षः स्वमालयम्। न्यग्रोधरोहिणं नाम गुह्यका यत्र शेरते। तस्मिन्निवासो यक्षाणां न्यग्रोधः सर्वतः प्रियः ॥ ८.

यक्षो रजतनाभस्तु गुह्यकानां पितामहः। अनुह्रादस्य दैत्यस्य भद्रामतिवरां सुताम्। उपयेमे स भद्रायां यस्यां मणिवरो वशी ॥ ८.

जज्ञे सा मणिभद्रञ्च शक्रतुल्यपराक्रमम्। तयोः पत्न्यौ भगिन्यौ तु क्रतुस्थल्यात्मजे शुभे ॥ ८.

नाम्ना पुण्यजनी चैव तथा देवजनी च या। विजज्ञे मणिभद्रात्तु पुत्रान् पुण्यजनी शुभान् ॥ ८.

सिद्धार्थं सूर्यतेजञ्च सुमन्तं नन्दनं तथा। कन्यकं यविक्ञ्चैव मणिदत्तं वसुं तथा ॥ ८.

सर्वानुभूतं शङ्खञ्च पिङ्गाक्षं भीरुमेव च। तथा मन्दरशोभिञ्च पझं चन्द्रप्रभं तथा ॥ ८.

मघपूर्णं सुभद्रञ्च प्रद्योतञ्च महौजसम्। द्युतिमत्केतुमन्तौ च मित्रं मौलिसुदर्शनौ ॥ ८.

चत्वारो विंशतिश्चैव पुत्राः पुण्यजनाः शुभाः । जज्ञिरे मणिभद्रस्य ते सर्वे पुण्यलक्षणाः । तेषां पुत्राश्च पौत्राश्च यक्षा पुण्यजनाः शुभाः ॥ ८.

विजज्ञे देवजननी पुत्रान् मणिवरात्मजात् । पूर्णभद्रं हेमरथं मणिमन्नन्दिवर्द्धनौ ॥ ८.