वायुपुराणम्

ततः परं महानीलं हेमश्रृङ्गञ्च सा ययौ । हेमश्रृङ्गाद्गता श्वेतं श्वेताच्च सुनगं ययौ ।। ४२.

सुनगात् शतश्रृङ्गञ्च संप्राप्ता सा महानदी। शतश्रृङ्गान्महाशैलं पुष्करं पुष्पमण्डितम् ।। ४२.

पुष्कराच्च महाशैलं द्विराजं सुमहाबलम् । वराहपर्व्वतं तस्मान्मयूरञ्च शिलोच्चयम् ।। ४२.

मयूराच्चैकशिखरं कन्दरोदरमण्डितम् । जारुधिं शैल शिखरं निपपाताशुगामिनी ।। ४२.

एवं गिरिसहस्राणि दारयन्ती महानदी। त्रिश्रृङ्गं श्रृङ्गकलिलं मर्यादापर्वतं गता ।। ४२.

त्रिश्रृङ्गतटविभ्रष्टा महाभागनिषेविता। मेरुकूटतटाद्भ्रष्टा पवनेनेरितोदका ।। ४२.

विरुद्धं पर्वतवरं पपात विमलोदका। प्लावयन्ती महाभागा प्रयाता पश्चिमार्णवम् ।। ४२.

सुवर्णभुवि पार्श्वे तु सुपार्श्वेप्युत्तरे गिरौ ४२.

कन्दरोदरविभ्रष्टा तस्मादपि तरङ्गिणी। नैकभोगा पपातोर्वीं चित्रपुष्पोढुपोत्कचा ।। ४२.

प्लावयन्ती प्रमुदिता उत्तरान् सा कुरून् शिवा। महाद्वीपस्य मध्येन प्रयाता सोत्तरार्णवम् ।। ४२.

एवं तास्तु महानद्यश्चतस्रो विमलोदकाः। महागिरितटभ्रष्टाः संप्रयाताश्चतुर्दिशम् ।। ४२.

तत्सेयं कथितप्राया पृथिवी बहुविस्तरा। मेरुशैलमहाकीर्णाऽविशच्च सर्वतोदिशम् ।। ४२.

चतुर्महाद्वीपवती चतुराक्रीडकानना। चतुष्केतुमहावृक्षा चतुर्वरसरस्वती ।। ४२.

चतुर्महाशैलवती चतुर्भुजगसंश्रया। अष्टोत्तरमहाशैला तथाष्टवरपर्वता ।। ४२.

गन्धमादनपार्श्वे तु स्फीता चोपरि गण्डिका। द्वात्रिंशतं सहस्राणि योजनैः पूर्वपश्चिमा ।। ४३.

अस्यायामशचवतुस्त्रिंशत्सहस्राणि प्रमाणतः। तत्र ते शुभकर्माणः केतुमालाः परिश्रुताः ।। ४३.

तत्र काला नराः सर्वे महासत्त्वा महाबलाः। स्त्रियश्चोत्पलपत्राभाः सर्वास्ताः प्रिय दर्शनाः ।। ४३.

तत्र दिव्यो महावृक्षः पनसः षड्रसाश्रयः। ईश्वरो ब्रह्मणः पुत्रः कामचारी मनोजवः। तस्य पीत्वा फलरसं जीवन्ति हि समायुतम् ।। ४३.

पार्श्वे माल्यवतश्चापि पूर्वे पुर्वा तु गण्डिका। आयामतोऽथ विस्ताराद्यथैवापरगण्डिका ।। ४३.

भद्राश्वास्तत्र विज्ञेया नित्यं मुदितमानसा। भद्रं सालवनं तत्र कालाम्राश्च महाद्रुमाः ।। ४३.

तत्र ते पुरुषाः श्वेता महासत्त्वा महाबलाः। स्त्रियः कुमुदवर्णाभाः सुन्दर्य्यः प्रियदर्शनाः ।। ४३.

चन्द्रप्रभाश्वन्द्रवर्णाः पूर्णचन्द्रनिभाननाः। चन्द्रशीतलगात्राश्च स्त्रियश्चोत्पलगन्धिकाः ।। ४३.

दशवर्षसहस्राणि तेषामायुर्निरामयम्। कालाम्रस्य रसं पीत्वा सर्वदा सिथरयौवनाः ।। ४३.

प्रमाणं वर्णमायुश्च याथातथ्येन कीर्तितम्। चतुर्णामपि द्वीपानां समासान्न तु विस्तरात् ।। ४३.

भद्राश्वानां यथा चिह्नं कीर्तितं कीर्तिवर्द्धनाः। तच्छृणुध्वं तु कार्त्स्न्येन पूर्वसिद्धैरुदाहृतम् ।। ४३.

देवकूटस्य सर्वस्य प्रथितस्येह यत्परम्। पूर्वेण दिक्षु सर्वासु यथावच्च प्रकीर्तितम् ।। ४३.

कुलाचलानां पञ्चानां नदीनाञ्च विशेषतः। तथा जनपदानाञ्च यथा दृष्टं यथाश्रुतम् ।। ४३.

शैवालो वर्णमालाग्रः कोरञ्जश्चाचलोत्तमः। श्वेतवर्णश्च नीलश्च पञ्चैते कुलपर्वताः ।। ४३.

तेषां प्रसूतिरन्येपि पर्वता बहुविस्तराः। कोटिकोटिः क्षितौ ज्ञेयाः शतशोऽथ सहस्रशः ।। ४३.