वायुपुराणम्

तत्र सोमशिला नाम गिरेस्तस्य महातटे। सोमो यत्रावतरति सदा पर्वसु पर्वसु ।। ४१.

उपासतेऽत्र श्रीमन्तं तारा पतिमनिन्दितम्। ऋषिकिन्नरगन्धर्वाः साक्षाद्देवं तमोनुदम् ।। ४१.

तत्रैव चोत्तरे कूटे ब्रह्मपार्श्वमिति स्मृतम्। स्थानं तत्र सुरेशस्य ब्रह्मणः प्रथितं दिवि ।। ४१.

इज्यापूजानमस्कारैस्तत्र सिद्धाः स्वयम्भुवम्। उपासते महात्मानं यक्षगन्धर्वदानवाः ।। ४१.

तथैवायतनं वह्नेः सर्वलोकेषु विश्रुतम्। तत्र विग्रहवान् वाह्निः सेव्यते सिद्धचारणैः ।। ४१.

तथैव चोत्तरे रम्ये त्रिश्रृङ्गे वरपर्वते। ऋषिसिद्धानुचरिते नानाभूतगणालये। पुरं तत् त्रिषु लोकेषु हेमचित्रन्तु विश्रुतम् ।। ४१.

त्रयाणां देवमुख्यानां त्रीण्येवायतनानि च। नारायणस्यायतनं पूर्वकूटे द्विजोत्तमाः । मध्यमे ब्रह्मणः स्थानं शङ्करस्य तु पश्चिमे ।। ४१.

दैत्यदानवगन्धर्वैर्यक्षराक्षसपन्नगैः। इजाना अभिपूज्यन्ते देवदेवा महाबलाः ।। ४१.

तथा पुराणि रम्याणि देशे चैव व्कचित् व्कचित्। यक्षगन्धर्वनागानां त्रिश्रृङ्गे वरपर्वते ।। ४१.

तथैव चोत्तरे देशे चारुधौ देवपर्वते। अनेकश्रृङ्गकलिते सिद्धसाधु निषेविते ।। ४१.

यक्षाणां किन्नराणाञ्च गन्धर्वाणां सहस्रशः। नागानां राक्षसानाञ्च दैत्यानाञ्च महाबले ।। ४१.

कूटे तु मध्यमे तस्य सिद्धसङ्घ निषेविते। रम्ये देवर्षिचरिते रत्नधातुविभूषिते ।। ४१.

पझोत्पलवनैः फुल्लैः सौगन्धिकवनैस्तथा। तथा कुमुदखण्डैश्च विकचैरुपशोभिते ।। ४१.

विहङ्गसङ्घसंघुष्टं नानासत्वनिषेवितम्। हंसकारण्डवाकीर्णं मत्तषट्‌पदसेवितम् ।। ४१.

नानासत्वगणाकीर्णं विहङ्गैरुपशोभितम्। चारुतीर्थसुसम्बाधं त्रिंशद्योजनमण्डलम् ।। ४१.

सिद्धैरुपस्पृष्टजलं जलदोषविवर्जितम्। तत्रानन्दजलन्नाम महापुण्यजलं सरः ।। ४१.

तत्र नागपति श्चण्ड श्चण्डो नाम दुरासदः। शतशीर्षा महाभागो विष्णुचक्राङ्कचिह्नितः। इत्येवमष्टौ विज्ञेया विचित्रा देवपर्वताः ।। ४१.

पुरैरायतनैः पुण्यैः पुण्योदैश्च सरोवरैः। सुवर्णपर्वतैर्नैकैस्तथा रजतपर्वतैः ।। ४१.

नानारत्नप्रभासैश्च नैकैश्च मणिपर्वतैः। हरितालपर्वतैर्नैकैस्तथा हिङ्गुलकाञ्चनैः ।। ४१.

शुद्धैर्मनः शिलाजालैर्भास्वरैररुणप्रभैः । नानाधातुविचित्रैश्च नैकैश्च मणिपर्वतैः ।। ४१.

पूर्णा वसुमती सर्वा गिरिभिर्नैकविस्तरैः। नदीकन्दरशैलाद्यैरनेकैश्चित्रसानुभिः ।। ४१.

इत्येवमचलैर्युक्तैर्दैत्यराक्षससाधुभिः। किन्नरोरगगन्धर्वैर्विचित्रैः सिद्धचारणैः ।। ४१.

गन्धर्वैरप्सरोभिश्च सेविता नैक विस्तराः। पुण्यकृद्भिः समाकीर्णा केसराकृतयो नगाः ।। ४१.

गिरिजालन्तु तन्मेरोः सिद्धलोकमिति स्मृतम्। चित्रं नानाश्रयोपेतं प्रचारं सुकृतात्मनाम् ।। ४१.

नात्युग्रकर्मसिद्धानां प्रतिमा मध्यमाः स्मृताः। स हि स्वर्ग इति ख्यातः क्रमस्त्वेष प्रकीर्तितः ।। ४१.

चतुर्महाद्वीपवती सेयमुर्वी प्रकीर्तिता ४१.

नानाभक्ष्यान्नपानैश्च नानाच्छादनभूषणैः। प्रजाविकारैर्विविधैश्चित्रैरध्युषितैः सह।। ४१.

चत्वारो नैकवर्णाद्या महाद्वीपाः परिश्रुताः। भद्राश्च भरताश्चैव केतुमालाश्च पश्चिमाः। उत्तराः कुरवश्चैव कृतपुण्यप्रतिश्रयाः ।। ४१.

सैषा चतुर्महाद्वीपा नानाद्वीपसमाकुला। पृथिवी कीर्तिता कृत्स्ना पद्माकारा मया द्विजाः ।। ४१.