वायुपुराणम्

महाभवनमालाभिर्महाप्रांशुभिरुत्तमैः। विद्याधरपुरं तत्र शोभते भ्राजयच्छुभम् ।। ३८.

विद्याधरपतिस्तत्र पुलोमा तत्र विश्रुतः। चित्रवेषधरः स्रग्वी माहेन्द्रसदृशद्युतिः ।। ३८.

दीप्तानां चित्रवेषाणां सूर्यप्रतिमतेजसाम्। विद्याधरसहस्राणामनेकेषां स राजराट् ।। ३८.

विशाखस्याचलेन्द्रस्य पतङ्गस्यान्तरेण च। सरसस्ताम्रवर्णस्य पूर्वे तीरे परिश्रुतम् ।। ३८.

पञ्चेषुक्षेपणैर्विद्धं सुशाखं वर्णशोभितम् । सर्व कालफलं तत्र स्फीतं चाम्रवणं महत् ।। ३८.

फलैः कनकसङ्काशैर्महास्वादैः सुगन्धिभिः। महाकुम्भप्रमाणैश्चातनुशाखैः समन्ततः ।। ३८.

गन्धर्वकिन्नरा यक्षा नागा विद्याधरास्तथा। पिबन्त्याम्ररसं तत्र सुस्वादुं ह्यमृतोपमम् ।। ३८.

तत्राम्ररसपीतानां मुदितानां महात्मनाम्। श्रूयन्ते हृष्ट पुष्टानां नादास्तस्मिन् महावने ।। ३८.

सुमूलस्याचलेन्द्रस्य वसुधारस्य चान्तरे। समा सुरभिपूर्णाढ्या विहङ्गैरुपशोभिता ।। ३८.

त्रिंशद्योजनविस्तीर्णा पञ्चाशद्योजनायता। तत्र बिल्वस्थली विप्राः शुद्धा निम्नफलद्रुमाः ।। ३८.

सुस्वादैर्विद्रुमनिभैः फलैर्बिल्वैर्महोपमैः। शीर्यमाणैर्विशीर्णैश्च प्रक्लिन्नतलमृत्तिकाः ।। ३८.

तां स्थलीमुपजीवन्ति यक्षगन्धर्वकिन्नराः। सिद्धा नागाश्च बहुशो नित्यं बिल्वफलाशिनः ।। ३८.

अन्तरे वसुधारस्य रत्नधारस्य चान्तरे। त्रिंशद्योजनविस्तीर्णमायतं शतयोजनम् ।। ३८.

सुगन्धं किंशुकवनं नित्यं पुष्पितपादपम्। पुष्पलक्ष्म्यावृतं भाति प्रदीप्तमिव सर्वतः ।। ३८.

यस्य गन्धेन दिव्येन वास्यते परिमण्डलम्। समग्रं योजनशतं काननानि समन्ततः ।। ३८.

तत् सिद्धचारणगणैरप्सरोभिश्च सेवितम् । रम्यं तत् किंशुक वनं जलाशयविभूषितम् ।। ३८.

तत्रादित्यस्य देवस्य दीप्तमायतनं महत् । मासे मासेऽनतरति तत्र सूर्यः प्रजापतिः ।। ३८.

तत्र कालस्य कर्त्तारं सहस्रांशुं सुरोत्तमम्। सिद्धसङ्घा नमस्यन्ति सर्वलोकनमस्कृतम् ।। ३८.

पञ्चकूटस्य शैलस्य कैलासस्यान्तरेण तु। षट्‌त्रिंशद्योजनायामं विस्तीर्णं शतयोजनम् ।। ३८.

क्षुद्रसत्त्वैरनाधृष्यं सर्वतो हंसपाण्डुरम्। दुष्पारं सर्वसत्वानां दुर्गमं लोमहर्षणम् ।। ३८.

इत्येता ह्यन्तरद्रोण्यो दक्षिणे परिकीर्तिताः। यथानुपूर्वमखिलाः सिद्धसङ्घनिषेविताः ।। ३८.

पश्विमायां दिशितथा येऽन्तरद्रोणिविस्तराः। तान् वर्ण्यमानांस्तत्वेन श्रृणुतेमान् द्विजोत्तमाः ।। ३८.

अन्तराले गिरौ तस्मिन् सुवक्षः शिखिशैलयोः। समन्ताद्योजनशतमेकभूमं शिलातलम् ।। ३८.

नित्यतप्तं महाघोरं दुःस्पर्शं रोमहर्षणम्। अगम्यं सर्वसत्त्वानामीश्वराणां सुदारुणम् ।। ३८.

मध्ये तस्यां शिलास्थल्यां त्रिंशद्योजनमण्डलम्। ज्वालासहस्रकलिलं वह्निस्थानं सुदारुणम् ।। ३८.

अनिन्धनस्तत्र सदा ज्वालामाली विभावसुः। ज्वलत्येष सदा देवः शश्वत्तत्र हुताशनः ।। ३८.

अधिदेवकृते योऽसावग्नेर्भागो विधीयते। स तत्र ज्वलते नित्यं लोकसंवर्त्तकोऽनलः ।। ३८.

अन्तरे शैलवरयोर्देवा वापि तयोः शुभाः । मातुलुङ्गस्थली तत्र ह्यायामाद्दशयोजना ।। ३८.

मधुव्यञ्जनसंस्थानैः सुरसैः कनकप्रभैः। फलैः परिणतैः सर्वा शोभिता सा महास्थली ।। ३८.