वायुपुराणम्

तथा चतुर्थदिग्देशे नैर्ऋत्याधिपतेः सभा। नाम्ना कृष्णाङ्गना नाम विरूपाक्षस्य धीमतः ।। ३४.

पञ्चमेऽप्यन्तरतटे एवमेव महासभा। वैवस्वतस्य विज्ञेया नाम्ना शुभवती सती। उदकाधिपतेः ख्याता वरुणस्य महात्मनः ।। ३४.

परोत्तरे तथा देशे षष्ठेऽन्तरतटे शिवे। वायोर्गन्धवती नाम सभा सर्वगुणोत्तरा ।। ३४.

सप्त मेऽप्यन्तरतटे नक्षत्राधिपतेः सभा। नाम्ना महोदया नाम शुद्धवैढूर्य्यवेदिका ।। ३४.

यत्तद्वै कर्णिकामूलमिति वै सम्प्रकीर्तितम्। तद्योजनसहस्राणां सप्ततीनामधः स्मृतम् ।। ३५.

चत्वरिंशत्तथाष्टौ च सहस्राण्यत्र मण्डलम्। शैलराजावृतं रम्यं मेरुमूलमिति श्रुतिः ।। ३५.

तेषां गिरिसहस्राणामनेकेषु महोच्छ्रिताः। दिक्षु सर्वासु पर्य्यन्तैर्मर्य्यादाः पर्वताः स्मृताः ।। ३५.

निकुञ्जकन्दरनदीगुहानिर्झरशोभिताः। बहुप्रासादकटकै स्तटैश्च कुसुमोज्ज्वलैः ।। ३५.

नितम्बपुष्पमालौघैः सानुभिर्धातुमण्डितैः । शिखरैर्हेमकपिलैर्नैकप्रस्रवणावृतैः। शोभिता गिरयः सर्व्वे पुष्टै रत्न समर्पितैः ।। ३५.

विहङ्गशतसंजुष्टैः कुञ्जैरनुपमैरपि। सिहशार्दूलशरभैर्नैकैश्चामरवारणैः। नानावर्णाकृतिधरैः सेविता विविधैर्नगैः ।। ३५.

सप्ताश्च हरिकृष्णाङ्गमेकैकं दशपर्वतम्। बाह्यमाभ्यन्तरा ये तु त्रिवाहास्तु समाः स्मृताः ।। ३५.

जठरो देवकूटश्च पूर्वस्यां दिशि पर्वतौ। तौ दक्षिणोत्तरायामावानीलनिषधायतौ ।। ३५.

कैलासो हिमवांश्चैव दक्षिणोत्तरपर्वतौ। पूर्वपश्चायतावेतावर्णवान्तव्यवस्थितौ ।। ३५.

योऽसौ मेरुर्द्विजश्रेष्ठाः प्रांशुः कनकपर्वतः। विष्कम्भं तस्य वक्ष्यामि तन्मे निगदतः श्रृणु ।। ३५.

महापादास्तु चत्वारो मेरोरथ चतुर्द्दिशम्। यैर्धृतत्वान्न चलति सप्तद्वीपवती मही ।। ३५.

दशयोजनसाहस्र आयामस्तेषु पठ्यते। देवगन्धर्वयक्षाणां नानारत्नोपशोभिताः। नैकनिर्झरवप्राढ्या रम्यकन्दरनिर्मिताः ।। ३५.

नितम्बपुष्पकादम्बैः शोभिताश्चित्रसानवः। मनःशिलादरीभिश्च हरितालतलैस्तथा ।। ३५.

सुवर्णमणिचित्राभिर्गुहाभिश्च समन्ततः। शुद्धहिङ्गुलकप्रख्यैः काञ्चनैर्धातुमण्डितैः ।। ३५.

वरकाञ्चनचित्रैश्च प्रवालैः समलंकृताः। रुचिराः शतपर्वाणः सिद्धावासा मुदान्विताः। महाविमानैः श्रीमद्भिः समन्तात्परिदीपिताः ।। ३५.

पूर्वेण मन्दरो नाम दक्षिणे गन्धमादनः। विपुलः पश्चिमे पार्श्वे सुपार्श्वश्चोत्तरे स्मृतः ।। ३५.

तेषां सहस्रश्रृङ्गेषु वज्रवैढूर्यवेदिकाः। शाखासहस्रकलिताः सुमूलाः सुप्रतिष्ठिताः ।। ३५.

स्रिग्धैर्नीलैर्घनैः पर्णैः सञ्झन्नविविधाश्रयाः । अनेकप्रजनोत्सेधा महापुष्पफलोपगाः ।। ३५.

यक्षगन्धर्वसेव्याश्च सेविताः सिद्धचारणैः। महावृक्षाः समुत्पन्नाश्चत्वारो द्वीपकेतवः ।। ३५.

मन्दरस्य गिरेःश्रृङ्गे महावृक्षः स केतुराट्। आलम्बशाखाशिखरः कन्दरश्चैव पादपः ।। ३५.

महाकुम्भप्रमाणैस्तु पुष्पैर्विकचकेसरैः। महागन्धैर्मनोज्ञैश्च शोभितः सर्वकालजैः ।। ३५.

सहस्रमधिकं सोऽथ गन्धेनापूरयद्दिशः। योजनानां समन्ताद्वै मन्दमारुतवीजितः ।। ३५.

वरकेतुरेव प्रथितो भद्राश्वो नाम यो द्विजाः। यत्र साक्षात् हृषीकेशः सिद्धसङ्घैर्महीयते ।। ३५.

तस्य रुद्रकदम्बस्य तदा श्वेतहरो हरिः । प्राप्तवानपरश्रेष्ठः स तत्र सहितः पुरा ।। ३५.

तेन चालोकितं सर्वं द्वीपं द्विपदनायकाः। यस्य नाम्ना समाख्यातो भद्राश्वो नाम नामतः ।। ३५.