वायुपुराणम्

दशभ्यस्तु प्रचेतोभ्यो मार्षायाञ्च पुनर्नृपः। जज्ञे रुद्राभिशापेन द्वितीयेऽस्मिन्निति श्रुतिः ।। ३०.

भृग्वादयस्तु ते सर्वे जज्ञिरे वै महर्षयः। आद्ये त्रेतायुगे पूर्वं मनोर्वैवस्वतस्य ह। देवस्य महतो यज्ञे रुद्राभिशापेन द्वितीयेऽस्मिन्निति श्रुतिः ।। ३०.

इति सानुशयोऽह्यासीत्तयोर्जात्यन्तरागतः। प्रजापतेस्तु दक्षस्य त्र्यम्बकस्य च धीमतः ।। ३०.

तस्मान्नानुशयः कार्यो वैरिष्विह कदाचन। जात्यन्तरगतस्यापि भावितस्य शुभाशुभैः। जन्तुं न मुञ्चति ख्यातिस्तत्र कार्यं विजानता ।। ३०.

प्राचेतसस्य दक्षस्य कथं वैवस्वतेऽन्तरे। विनाशामगमत् सूत हयमेधः प्रजापतेः ।। ३०.

देव्या मृत्युं कृतं मत्वा क्रुद्धं सर्वात्मकं प्रभुम्। कथं प्रसादयद्दक्षः स यज्ञः साधितः कथम्। एतद्वेदितुमिच्छामस्तन्नो ब्रूहि यथातथम् ।। ३०.

पूरा मेरोर्द्विजश्रेष्ठाः श्रृङ्गं त्रैलोक्यविश्रुतम्। ज्योतिष्कं नाम सावित्रं सर्वरत्नविभूषितम् ।। ३०.

अप्रमेयमनाधृष्यं सर्वलोकनमस्कृतम्। तस्मिन् देवो गिरिश्रेष्ठे सर्वधातु विभूषिते। पर्यङ्क इव विभ्राजन्नुपविष्टो बभूव ह ।। ३०.

शैलराजसुता चास्य नित्यं पार्श्वस्थिताऽभवत्। आधित्याश्च महात्मानो वसवश्चामितौजसः ।। ३०.

तथैव च महात्मानावश्विनौ भिषजां वरौ। तथा वैश्रवणो राजा गुह्यकैः परिवारितः ।। ३०.

यक्षाणामीश्वरः श्रीमान् कैलासनिलयः प्रभुः। उपासते महात्मानं उशना च महामुनिः. सनत्कुमारप्रमुखास्ते चैव परमर्षयः ।। ३०.

अङ्गिरःप्रमुखाश्चैव तथा देवर्षयोऽपरे। विश्वावसुश्च गन्धर्वस्तथा नारदपर्वतौ ।। ३०.

अप्सरोगणसङ्घाश्च समाजग्मुरनेकशः। ववौ शिवः सुखो वायुर्नानागन्धवहः शुचिः ।। ३०.

सर्वर्तुकुसुमोपेताः पुष्पवन्तो द्रुमा स्तथा। तथा विद्याधराश्चैव सिद्धाश्चैव तपोधनाः ।। ३०.

महादेवं पशुपतिं पर्युपासन्ति तत्र वै। भूतानि च तथान्यानि नानारूपधराण्यथ ।। ३०.

राक्षसाश्च महारौद्राः पिशाचाश्च महाबलाः। बहुरूपधरा हृष्टा नानाप्रहरणोद्यताः ।। ३०.

देवस्यानुचरास्तत्र तस्थुर्वैश्वानरोपमाः। नन्दीश्वरश्च भगवान् देवस्यानुम ते स्थितः ।। ३०.

प्रगृह्य ज्वलितं शूलं दीप्यमानं स्वतेजसा। गङ्गा च सरितां श्वेष्ठा सर्वतीर्थजलोद्भवा। पर्युपासत तन्देवरूपिणी द्विजसत्तमाः ।। ३०.

एवं स भगवांस्तत्र दीप्यमानः सुरर्षिभिः। देवैश्च सुमहाबागैर्महादेवो व्यवस्थितः ।। ३०.

पुरा हिमवतः पृष्ठे दक्षो वै यज्ञमारभत्। गङ्गाद्वारे शुभे देशे ऋषिसिद्धनिषेविते ।। ३०.

ततस्तस्य मखे देवाः शतक्रतुपुरोगमाः। गमनाय समागम्य बुद्धिमापेदिरे तदा ।। ३०.

स्वैर्विमानैर्महात्मानो ज्वलद्भिर्ज्वलनप्रभाः। देवस्यानुमनेऽगच्छन् गङ्गाद्वार इति श्रुतिः ।। ३०.

गन्धर्वाप्सरसाकीर्णं नानाद्रुमलतावृतम्। ऋषिसङ्घैः परिवृतं दक्षं धर्मभृतां वरम् ।। ३०.

पृथिव्यामन्तरिक्षे वा ये च स्वर्लोकवासिनः। सर्वे प्राञ्जलयो भूत्वा उपतस्थुः प्रजापतिम् ।। ३०.

आदित्या वसवो रुद्राः साध्याः सह मरुद्गणैः। जिष्णुना सहिताः सर्वे आगता यज्ञभागिनः ।। ३०.

ऊष्मपाः सोमपाश्चैव आज्यपा धूमपास्तथा। अश्विनौ पितरश्चैव आगता ब्रह्मणा सह ।। ३०.

एते चान्ये च बहवो भूतग्रामास्तथैव च। जरायुजाण्डजाश्चैव स्वेदजोद्भिज्जकास्तथा ।। ३०.

आहूता मन्त्रतः सर्वे देवाश्च सह पत्निभिः। विराजन्ते विमानस्था दीप्यमाना इवाग्नयः ।। ३०.

तान् दष्ट्वा मन्युमाविष्टो दधीचो वाक्यमब्रवीत्। अपूज्यपूजने चैव पूज्यानां चाप्यपूजने। नरः पापमवाप्नोति महद्वै नात्र संशयः ।। ३०.