वायुपुराणम्

एतस्मिन्नन्तरे ताभ्यामेकैकस्य तु कार्त्स्न्यतः। प्रवर्त्तमाने संहर्षे मध्ये तस्यार्णवस्य तु ।। २४.

ततो ह्यपरिमेयात्मा भूतानां प्रभुरीश्वरः। शूलपाणिर्महादेवो हैमचीराम्बरच्छदः। आगच्छद् यत्र सोऽनन्तो नागभोगपतिर्हरिः ।। २४.

शीघ्रं विक्रमतस्तस्य पद्भ्यामत्यन्तपीडिताः। उद्धूतास्तूर्णमाकाशे पृथुलास्तोयबिन्दवः। अत्युष्णाश्चातिशीताश्च वायुस्तत्र ववौ भृशम् ।। २४.

तद्दृष्ट्वा महदाश्चर्यं ब्रह्मा विष्णुमभाषत। अब्बिन्दवो हि स्थूलोष्णाः कम्पते चाम्बुजं भृशम्। एतं मे संशयं ब्रूहि किञ्चान्यत् त्वञ्चिकीर्षसि ।। २४.

एतदेवंविधं वाक्यं पितामहमुखोद्भवम्। श्रुत्वाप्रतिमकर्माह भगवानसुरान्तकृत् ।। २४.

किन्नु खल्वत्र मे नाभ्यां भूतमन्यत्कृतालयम् । वदन्ति प्रियमत्यर्थं विप्रियेपि च ते मया ।। २४.

इत्येवं मनसा ध्यात्वा प्रत्युवाचेदमुत्तरम्। किन्न्वत्र भगवांस्तस्मिन् पुष्करे जातसम्भ्रमः ।। २४.

किं मया यत् कृतं देव यन्मां प्रियमनुत्तमम्। भाषसे पुरुषश्रेष्ठ किमर्थं ब्रूहि तत्त्वतः ।। २४.

एवं ब्रुवाणं देवेशं लोकया त्रान्तु तत्त्वगाम्। प्रत्युवाचाम्बुजाभास्को ब्रह्म वेदनिधिः प्रभुः ।। २४.

योऽसौ तवोदरं पूर्वं प्रविष्टोऽहं त्वदिच्छया। यथा ममोदरे लोकाः सर्वे दृष्टास्त्वया प्रभो। तथैव दृष्टाः कार्त्स्न्येन मया लोकास्तवोदरे ।। २४.

ततो वर्षसहस्रान्ते उपावृत्तस्य मेऽनघ। नूनं मत्सरभावेन मां वशीकर्तुमिच्छता। आशु द्वाराणि सर्वाणि घटितानि त्वया पुनः ।। २४.

ततो मया महाभाग सञ्चिन्त्य स्वेन चेतसा। लब्धो नाभ्यां प्रवेशतु पद्मसूत्राद्विनिर्गमः ।। २४.

माभूत्ते मनसोऽल्पोऽपि व्याघातोऽयं कथञ्चन। इत्येषानुगतिर्विष्णोः कार्याणामौपसर्गिकी ।। २४.

यन्म यानन्तरं कार्यं मयाध्यवसितं त्वयि। त्वाञ्चाबाधितुकामेन क्रीडापूर्वं यदृच्छया। आशु द्वाराणि सर्वाणि घटितानि मया पुनः ।। २४.

न तेऽन्यथावमन्तव्यो मान्यः पूज्यश्च मे भवान्। सर्वं मर्षय कल्याण यन्मयाऽपकृतन्तव। तस्मान्मयोच्यमानस्त्वं पझादवतर प्रभो ।। २४.

नाहं भवन्तं शक्नोमि सोदुन्तेजोमयं गुरुम्। स चोवाच वरं ब्रूहि पझादवतराम्ययम् ।। २४.

पुत्रो भव ममारिघ्न मुदं प्राप्स्यसि शोभनम्। सत्यधनो महायोगी त्वमीड्यः प्रणवात्मकः ।। २४.

अद्यप्रभृति सर्वेश श्वेतोष्णीषविभूषणः। पझयोनिरितीत्येवं ख्यातो नाम्ना भविष्यसि। पुत्रो मे त्वं भव ब्रह्मन् सर्वलोकाधिप प्रभो ।। २४.

ततः स भगवान् ब्रह्म वरं गृह्य किरीटिनः । एवं भवतु चेत्युक्त्वां प्रीतात्मा गतमत्सरः ।। २४.

प्रत्यासन्नमथायातं बालार्काभं महाननम्। भूतमत्यद्भुतं दृष्ट्वा नारायणमथाब्रवीत् ।। २४.

अप्रमेयो महावक्रो दंष्ट्री व्यस्तशिरो रुहः। दशबाहुस्त्रिशूलाङ्को नयनैर्विश्वतोमुखः ।। २४.

लोकप्रभुः स्वयं साक्षाद्विकृतो मुञ्जमेखली । मेढ्रेणोर्ध्वेन महता नदमानोऽतिभैरवम् ।। २४.

कः खल्वेष पुमान् विष्णो तेजोराशिर्महाद्युतिः। व्याप्य सर्वा दिशो द्याञ्च इत एवाभिवर्त्तते ।। २४.

तेनैवमुक्तो भगवान् विष्णुर्ब्रह्माणमब्रवीत्। पद्भ्यान्तलनिपातेन यस्य विक्रमतोऽर्णवे। वेगेन महताकाशे व्यथिताश्च जलाशयाः ।। २४.

छटाभिर्विष्णुतोऽत्यर्थं सिच्यते पझसम्भवः। घ्राणजेन च वातेन कम्पमानं त्वया सह। दोधूयते महापझं स्वच्छन्दं मम नाभिजम् ।। २४.

स एष भगवानीशो ह्यनादिश्चान्तकृद्विभुः। भवानहञ्च स्तोत्रेण ह्युपतिष्ठाव गोध्वजम् ।। २४.

ततः क्रुद्धोऽम्बुजाभास्कं ब्रह्मा प्रोवाच केशवम्। न भवान् न्यूनमात्मानं लोकानां योनिमुत्तमम् ।। २४.

ब्रह्माणं लोककर्त्तारं माञ्च वेत्ति सनातनम्। कोऽयं भोः शङ्करो नाम ह्यावयोर्व्यतिरिच्यते ।। २४.

तस्य तत् क्रोधजं वाक्यं श्रुत्वा विष्णुरभाषत। मा मैवं वद कल्याण परिवादं महात्मनः ।। २४.