वायुपुराणम्

यदा भविष्यति व्यासो नाम्ना द्वैपायनः प्रभुः। तदा षष्ठेन चांशेन कृष्णः पुरुषसत्तमः। वसुदेवाद्यदुश्रेष्ठो वासुदेवो भविष्यति ।। २३.

तदा चाहं भविष्यामि योगात्मा योगमायया। लोकविस्मयनार्थाय ब्रह्मचारिशरीरकः ।। २३.

श्मशावे मृतमुत्सृष्टं दृष्ट्वा लोकमनाथकम्। ब्राह्मणानां हितार्थाय प्रविष्टो योगमायया ।। २३.

दिव्यां मेरुगुहां पुण्यां त्वया सार्द्धञ्च विष्णुना। भविष्यामि तदा ब्रह्मन् नकुली नाम नामतः ।। २३.

कायारोहणमित्येवं सिद्धक्षेत्रञ्च वैतदा। भविष्यति तु विख्यातं यावद्भूमिर्द्धरिष्यति ।। २३.

तत्रापि मम ते पुत्रा भविष्यन्ति तपस्विनः । कुशइकश्चैव गार्ग्यश्च मित्रको रुष्ट एव च ।। २३.

योगयुक्ता महात्मानो ब्राह्मणा वेदपारगाः। प्राप्य माहेश्वरं योगं विमला ह्यूर्द्ध्वरेतसः। रुद्रलोकं गमिष्यन्ति पुनरावृत्तिदुर्लभम् ।। २३.

इत्येतद्वै मया प्रोक्तमवतारेषु लक्षणम्। मन्वादिकृष्णपर्यन्तमष्टाविंशयुगक्रमात्। तत्र स्मृतिसमूहानां विभागो धर्मलक्षणम् ।। २३.

चत्वारि भारते वर्षे युगानि मुनयो विदुः । कृतं त्रेता द्वापरं च तिष्यं चेति चतुर्युगम् ।। २४.

एतत्सहस्रपर्यन्तमहर्यद्ब्रह्मणः स्मृतम्। यामाद्यास्तु गणाः सप्त रोमवन्तश्चतुर्द्दश ।। २४.

सशरीराः श्रयन्ते स्म जनलोकं सहानुगाः। एवं देवेष्वतीतेषु महर्ल्लोकाज्जनं तपः ।। २४.

मन्वन्तरेष्वतीतेषु देवाः सर्वे महौजसः। ततस्तेषु गतेषूर्द्ध्वं सायुज्यं कल्पवासिनाम् ।। २४.

समेत्य देवैस्ते देवाः प्राप्ते सङ्कालने तदा। महर्लोकं परित्यज्य गणास्ते वै चतुर्द्दश ।। २४.

भूतदिष्ववशिष्टेषु स्थावरान्तेषु वै तदा । शून्येषु तेषु लोकेषु महान्तेषु भुवादिषु। देवेष्वथ गतेषूर्द्ध्वं कल्पवासिषु वै जनम् ।। २४.

तत्संहत्या ततो ब्रह्मा देवर्षिगणदानवान्। संस्थापयति वै सर्व्वान् दाहवृष्‌ट्या युगक्षये ।। २४.

योऽतीतः सप्तमः कल्पो मया वः परिकीर्तितः। समुद्रैः सप्तभिर्गाढमेकीभूतैर्महार्णवैः । आसीदेकार्णवं घोरमविभागं तमोमयम् ।। २४.८ माययैकार्णवे तस्मिन् शङ्खचक्रगदाधरः। जीमूताभोऽम्बुजाक्षश्च किरीटी श्रीपतिर्हरिः ।। २४.

नारायणमुखोद्गीर्णः सोऽष्टमः पुरुषोत्तमः। अष्टबाहुर्महोरस्को लोकानां योनिरुच्यते। किमप्यचिन्त्यं युक्तात्मा योगमास्थाय योगवित् ।। २४.

फणासहस्रकलितं तमप्रतिमवर्चसम्। महाभोगपतेर्भोगमन्वास्तीर्य महोच्छ्रयम्। तस्मिन्महति पर्यङ्के शेते वै कनकप्रभे ।। २४.

एवं तत्र शयानेन विष्णुना प्रभविष्णुना। आत्मारामेण क्रीडार्थं सृष्टं नाभ्यां तु पङ्कजम् ।। २४.

शतयोजनविस्तीर्णं तरुणादित्यवर्च्चसम्। बज्रदण्डं महोत्सेधं लीलया प्रभविष्णुना ।। २४.

तस्यैवं क्रीडमानस्य समीपं देवमीढुषः। हेमब्रह्माण्डजो ब्रह्मा रुक्मवर्णोह्यतीन्द्रियः। चतुर्मुखो विशालाक्षः समागम्य यदृच्छया ।। २४.

श्रिया युक्तेन नव्येन सुप्रभेण सुगन्धिना। तं क्रीडमानं पझेन दृष्ट्वा ब्रह्मा तु भेजिवान् ।। २४.

स विस्मयमथागम्य शस्य संपूर्णया गिरा। प्रोवाच को भवान् शेते आक्षितो म्ध्यमम्भसाम् ।। २४.

अथ तस्याच्युतः श्रुत्वा ब्रह्मणस्तु शुभं वचः। उदतिष्ठत पर्य्यङ्काद्विस्मयोत्फुल्ललोचनः ।। २४.

प्रत्युवाचोत्तरं चैव क्रियते यच्च किञ्चन। द्यौरन्तरिक्षं भूतञ्च परं पदमहं प्रभुः ।। २४.

तमेवमुक्त्वा भगवान् विष्णुः पुनरथाव्रवीत् । कस्त्वं खलु समायातः समीपं भगवान् कुतः । कुतस्व भूयो गन्तव्यं कुत्र वा ते प्रतिश्रयः ।। २४.

को भवान् विश्वमूर्तिस्त्वं कर्त्तव्यं किञ्च ते मया। एवं ब्रुवाण वैकुण्ठं प्रत्युवाच पितामहः ।। २४.

यथा भवांस्तथा चाहमादिकर्त्त प्रजापतिः। नारायणसमाख्यातः सर्व्वं वै मयि तिष्ठति ।। २४.

सविस्मयं परं श्रुत्वा ब्रह्मणा लोककर्तृणा। सोऽनुज्ञातो भगवता वैकुण्ठो विश्वसम्भवः ।। २४.