वायुपुराणम्

एकार्णवे तदा तस्मिन् न प्राज्ञायत किञ्चन। तदा स भगवान् ब्रह्मा सहस्राक्षः सहस्रपात्

सहस्रशीर्षा पुरुषो रुक्मवर्णोऽह्यतीन्द्रियः। ब्रह्मा नारायणाख्यः स सुष्वाप सलिले तदा

सत्त्वोद्रेकात् प्रबुद्धस्तु शून्यं लोकमुदीक्ष्य सः। इमं चोदाहरन्त्यत्र श्लोकं नारायणं प्रति

आपो नारा वै तनव इत्यपां नाम शुश्रुमः। अप्सु शेते च यत्तस्मात्तेन नारायणः स्मृतः

तुल्यं युगसहस्रस्य नैशं कालमुपास्य सः। शर्वर्यन्ते प्रकुरुते ब्रह्मत्वं सर्गकारणात्

ब्रह्मा तु सलिले तस्मिन् वायुर्भूत्वा तदाचरत्। निशायामिव खद्योतः प्रावृट्‌काले ततस्ततः

ततस्तु सलिले तस्मिन् विज्ञायान्तर्गतां महीम्। अनुमानादसंमूढो भूमेरुद्धरणं प्रति

अकरोत् स तनुं त्वन्यां कल्पादिषु यथा पुरा। ततो महात्मा मनसा दिव्यं रूपमचिन्तयत्

सलिलेनाप्लुतां भूमिं दृष्ट्वा स तु समन्ततः। किन्नु रूपं महत् कृत्वा उद्धरेयमहं महीम्

जलक्रीडासु रुचिरं वाराहं रूपमस्मरत्। अधृष्यं सर्व्वभूतानां वाङ्मयं धर्मसंज्ञितम्

दशयोजनविस्तींर्ण शतयोजनमुच्छ्रितम्। नीलमेघप्रतीकाशं मेघस्तनितनिःस्वनम्

महापर्व्वतवर्ष्माणं श्वेतं तीक्ष्णोग्रदंष्ट्रिणम्। विद्युदग्निप्रकाशाक्षमादित्यसमतेजसम्

पीनवृत्तायतस्कन्धं सिंहविक्रान्तगामिनम्। पीनोन्नतकटीदेशं सुश्लक्ष्णं शुभलक्षणम्

रूपमास्थाय विपुलं वाराहममितं हरिः। पृथिव्युद्धरणार्थाय प्रविवेश रसातलम्

स वेदवाद्युपद्रष्टा क्रतुवक्षाश्चितीमुखः। अग्निजिह्वो दर्भरोमा ब्रह्मशीर्षो महातपाः

अहोरात्रेक्षणधरो वेदाङ्गश्रुतिभूषणः। आज्यनासः स्रुवतुण्डः सामघोषस्वनो महान्

सत्यधर्ममयः श्रीमान् धर्म्मविक्रमसंस्थितः। प्रायश्चित्तरतो घोरः पशुजानुर्महाकृति

ऊर्द्ध्वगात्रो होमलिङ्गः स्थानबीजो महौषधिः। वेद्यान्तरात्मा मन्त्रस्फिगाज्यस्पृक् सोमशोणितः

- पा.भे. वेदस्कन्धो हविर्गन्धो हव्यकव्यातिवेगवान्। प्राग्वंशकायो द्युतिमान्नानादीक्षाभिरन्वितः

दक्षिणाहृदयो योगी महासत्रमयो विभुः। उपाकर्मेष्टिरुचिरः प्रवर्ग्यवित्तभूषणः

नानाच्छन्दोगतिपथो गुह्योपनिषदासनः। छायापत्नीसहायो वै मणिश्रृङ्ग इवोच्छ्रितः। भूत्वा यज्ञवराहो वै अपः स प्राविशत् प्रभुः

अद्भिः संछादितामुर्वीं स तामश्नन् प्रजापतिः। उपगम्योज्जहाराशु अपस्ताश्च स विन्यसत्

सामुद्रीर्वै समुद्रेषु नादेयीश्च नदीष्वथ। रसातलतले मग्नां रसातलतले गताम्। प्रभुर्ल्लोकहितार्थाय दंष्ट्रयाभ्युज्जहार गाम्

ततः स्वस्थानमानीय पृथिवीं पृथिवीकरः। मुमोच पूर्वं मनसा धारयित्वा धराधरः

तस्योपरि जलौघस्य महती नौरिव स्थितः। चरितत्वाच्च देवस्य न मही याति विप्लवम्

ततोद्धृत्य क्षितिं देवो जगतः स्थापनेच्छया। पृथिव्याः प्रविभागाय मनश्चक्रेऽम्बुजेक्षणः। पृथिवीं तु समीकृत्य पृथिव्यां सोऽचिनोद् गिरीन्

प्राक् सर्वे दह्यमानास्तु तदा संवर्त्तकाग्निना। तेनाग्निना विशीर्णास्ते पर्वता भुवि सर्वशः

शैत्यादेकार्णवे तस्मिन्वायुनापस्तु संहृताः। निषिक्ता यत्र यत्रासंस्तत्रतत्राचलोऽभवत्

स्कन्नाचलत्वादचलाः पर्व्वभिः पर्व्वताः स्मृताः। गिरयोऽन्तर्निगीर्णत्वाच्चयनाच्च शिलोच्चयाः