वायुपुराणम्

पितामहं समासाद्य यावदुत्तरमानसम्। फल्गुतीर्थन्तु विज्ञेयं देवानामपि दुर्लभम् ।। ४९.

क्रौञ्चपादात्फल्गुतीर्थं यावत्साक्षाद्गयाशिरः। मुखं गयासुरस्यैतत्तस्माच्छ्राद्धमिहाक्षयम् ।। ४९.

मुण्डपृष्ठान्नगाधस्तात्साक्षात्तत्फल्गुतीर्थ कम्। आद्यो गदाधरो देवो व्यक्ताव्यक्तात्मना स्थितः ।। ४९.

विष्ण्वादिपदरूपेण पितॄणां मुक्तिहेतवे। एतद्विष्णुपदं दिव्यं दर्शनात्पापनाशनम् ।। ४९.

स्पर्शनात्पूजनाद्वापि पितॄणां दत्तमक्षयम्। श्राद्धं सपिण्डकं कृत्वा कुलसाहस्रमात्मना ।। ४९.

नयेद्विप्णुपदं दिव्यमनन्तं शिवमव्ययम्। श्राद्धं कृत्वा रुद्रपदे नयेत्कुलशतं नरः ।। ४९.

सहात्मना शिवपुरं तथा ब्रह्मपदे नरः। ब्रह्मलोकं कुलशतं समुद्धृत्य नयेत्पितॄन् ।। ४९.

कश्यपस्य पदे श्राद्धी ब्रह्मलोकं नयेत्पितॄन्। दक्षिणाग्निपदे श्राद्धी पितॄन्ब्रह्मपुरं नयेत् ।। ४९.

गार्हपत्यपदे श्राद्धी वाजपेयफलं लभेत्। श्राद्धं कृत्वाहवनीये अश्वमेधफलं लभेत् ।। ४९.

श्राद्धं कृत्वा सभ्यपदे ज्योतिष्टोमफलं लभेत् । आवसथ्यपदे श्राद्धी पितॄन्ब्रह्मपुरं नयेत् ।। ४९.

श्राद्धं कृत्वा शक्रपदे इन्द्रलोकं नयेत्पितॄन्। अगस्त्यस्य पदे श्राद्धी पितॄन्ब्रह्मपुरं नयेत् ।। ४९.

क्रौञ्चमातङ्गयोः श्राद्धी ब्रह्मलोकं नयेत्पितॄन्। श्राद्धी सूर्य्यपदे पञ्च पापिनोऽर्क्कपुरं नयेत् ।। ४९.

कार्तिकेयपदे श्राद्धी शिवलोकं नयेत्पितॄन्। गणेशस्य पदे श्राद्धी रुद्रलोकं नयेत्पितॄन् ।। ४९.

गजकर्णतर्पणकृन्निर्मलं स्वर्नयेत्पितॄन्। अन्येषाञ्च पदे श्राद्धी पितॄन्ब्रह्मपुरं नयेत् ।। ४९.

सर्व्वेषां काश्यपं श्रेष्ठं विष्णो रुद्रस्य वै पदम्। ब्रह्मणश्च पदं चापि श्रेष्ठं तत्र प्रकीर्त्तितम् ।। ४९.

प्रारम्भे च समाप्तौ च तेषामन्यतमं स्मृतम्। श्रेयस्करं भवेत्तत्र श्राद्धकर्त्तुश्च नारद ।। ४९.

कश्यपस्य पदे दिव्ये भारद्वाजो मुनिः पुरा। श्राद्धं कृत्वोद्यतो दातुं पित्रादिभ्यश्च पिण्डकम् ।। ४९.

शुक्लकृष्णौ ततो हस्तौ पदमुद्भिद्य निर्गतौ। दृष्ट्वा हस्तद्वयं तत्र मुनिः संशयमागतः ।। ४९.

ततः स्वमातरं शान्तां पप्रच्छ स महामुनिः। कश्यपस्य पदे दिव्ये शुक्ले कृष्णेऽथ वा करे ।। ४९.

पिण्डो देयो मया मातर्जानासि पितरं वद शान्तोवाच ४९.

भारद्वाजस्ततः पिण्डं दातुं कृष्णाय चोद्यतः। श्वेतोऽदृश्योऽब्रवीत्तत्र पुत्रस्त्वं हि ममौरसः ।। ४९.

कृष्णोऽब्रवीन्मम क्षेत्रं ततो मे देहि पिण्डकम्। स्वैरिण्यथाब्रवीद्दातुं क्षेत्रिणे बीजिने ततः ।। ४९.

भारद्वाजस्ततः पिण्डं कश्यपस्य पदे ददौ । हंसयुक्तविमानेन ब्रह्मलोकमुभौ गतौ ।। ४९.

रामो रुद्रपदे श्राद्धे पिण्डदानाय चोद्यतः। पिता दशरथः स्वर्गात्प्रसार्य्य करमागतः ।। ४९.

नादात्पिण्डं करे रामो ददौ रुद्रपदे ततः। शास्त्रार्थातिक्रमाद्भीतं रामं दशरथोऽब्रवीत् ।। ४९.

तारितोऽहं त्वया पुत्र रुद्रलोकमवाप्नुयाम्। हस्ते पिण्डप्रदानेन स्वर्गतिर्न हि मे भवेत् ।। ४९.

त्वञ्च राज्यं चिरं कृत्वा पालयित्वा द्विजान्प्रजाः। यज्ञान्सदक्षिणान्कृत्वा विष्णुलोकं व्रजिष्यसि ।। ४९.

पुर्य्ययोध्याजनैः सार्द्धं कृमिकीटादिभिः सह। इत्युक्त्वासौ दशरथो रुद्रलोकं परं ययौ ।। ४९.

भीष्मो विष्णुपदे श्रेष्ठे आहूय पितरं स्वकम्। श्राद्धं कृत्वोद्यतो दातुं पित्रादिभ्यश्च पिण्डकम् ।। ४९.