वायुपुराणम्

नमः शिवाय देवाय ईशाय पुरुषाय वै। अघोरवामदेवाय सद्योजाताय शम्भवे ।। ४९.

फल्गुतीर्थे नरः स्नात्वा दृष्ट्वा देवं गदाधरम्। आत्मानं तारयेत्सद्यो दश पूर्वान्दशापरान् ।। ४९.

नत्वा गदाधरं देवं मन्त्रेणानेन पूजयेत् । ओं नमो वासुदेवाय नमः सङ्कर्षणाय च ।। ४९.

प्रद्युम्नायानिरुद्धाय श्रीधराय च विष्णवे । पञ्चतीर्थे नरः स्नात्वा ब्रह्मलोकं नयेत्पितॄन् ।। ४९.

अमृतैः पञ्चभिः स्नानं पुष्पवस्त्राद्यलंकृतम्। न कुर्य्याद्यो गदापाणेस्तस्य श्राद्धमसार्थकम् ।। ४९.

नागकूटाद्गृध्रकूटाद्युपादुत्तरमानसात्। एतद्गयाशिरः प्रोक्तं फल्गुतीर्थन्तदुच्यते ।। ४९.

मुण्डपृष्ठनगाधस्तात्फल्गुतीर्थमनुत्तमम्। अत्र श्राद्धादिना सर्व्वे पितरो मोक्षमाप्नुयुः ।। ४९.

प्रथमेऽह्नि विधिः प्रोक्तो द्वितीये दिवसे व्रजेत्। धर्म्मारण्यं तत्र धर्म्मो यस्माद्यज्ञमकारयत् ।। ४९.

गमनाद्ब्रह्मलोकाप्तिर्भवत्येव हि नारद। मतङ्ग वाप्यां यः स्नात्वा तर्पणं श्राद्धमाचरेत् ।। ४९.

गत्वा नत्वा मतङ्गेशमिमं मन्त्रमुदीरयेत्। प्रमाणं देवताः सन्तु लोकपालाश्च साक्षिणः ।। ४९.

मयागत्यमतङ्गेऽस्मिन्पितॄणां निष्कृतिः कृता। पूर्व्वं हि ब्रह्मतीर्थं च कूपे श्राद्धादि कारयेत् ।। ४९.

तत्कूपयूपयोर्म्मध्ये सर्व्वांस्तारयते पितॄन्। धर्म्मं धर्म्मेश्वरं नत्वा महाबोधितरुं नमेत् ।। ४९.

नमस्तेऽश्वत्थराजाय ब्रह्मविष्णुशिवात्मने। बोधिद्रमाय कर्तॄणां पितॄणां तारणाय च ।। ४९.

येऽस्मत्कुले मातृवंशे बान्धवा दुर्गतिं गताः। त्वद्दर्शनात्स्पर्शनाच्च स्वर्गतिं यान्तु शाश्वतीम् ।। ४९.

ऋणत्रयं मया दत्तं गयामागत्य वृक्षराट्। त्वत्प्रसादान्महापापाद्विमुक्तोऽहं भवार्णवात् ।। ४९.

तृतीये ब्रह्मसरसि स्नात्वा श्राद्धं सपिण्डकम्। कृत्वा सर्व्वप्रमाणेन मन्त्रेण विधिवत्सुतः ।। ४९.

स्नानं करोमि तीर्थेऽस्मिन् ऋणत्रयविमुक्तये। तत्कूपयूपयोर्मध्ये ब्रह्मलोकं नयेत्पितॄन् ।। ४९.

यागं कृत्वोत्थियो यूपो ब्रह्मणा यूप इत्यसौ। कृत्वा ब्रह्मसरःश्राद्धं सर्व्वांस्तारयते पितॄन् ।। ४९.

यूपं प्रदक्षिणीकृत्य वाजपेयफलं लभेत्। ब्रह्माणं च नमस्कृत्य ब्रह्मलोकं नयेत्पितॄन् ।। ४९.

नमोऽस्तु ब्रह्मणेऽजाय जगज्जन्मादिरूपिणे । भक्तानाञ्च पितॄणाञ्च तारकाय नमो नमः ।। ४९.

गोप्रचारसमीपस्था आम्रा ब्रह्मप्रकल्पिताः। तेषां सेचनमात्रेण पितरो मोक्षगामिनः ।। ४९.

आम्रं ब्रह्मसरोद्भूतं ब्रह्मदेवमयं तरुम्। विष्णुरूपं प्रसिञ्चामि पितॄणां मुक्तिहेतवे ।। ४९.

एको मुनिः कुम्भकुशाग्रहस्त आम्रस्य मूले सलिलं ददामि। आम्रश्च तृप्ता एका क्रियाद्व्यर्थकरी प्रसिद्धा ।। ४९.

ततो यम बलिं दद्यान्मन्त्रेणानेन संयतः। यमराजधर्म्मराजौ निश्चलार्थं व्यवस्थितौ ।। ४९.

ताभ्यां बलिं प्रयच्छामि पुतॄणां मुक्तिहेतवे। ततः श्वानबलिं दद्यान्मन्त्रेणानेन नारद ।। ४९.

द्वौ श्वानौ श्यामशबलौ वैवस्वतकुलोद्भवौ। ताभ्यां बलिं प्रयच्छामि रक्षेतां पथि सर्व्वादा ।। ४९.

ततः काकबलिं दद्यान्मन्त्रेणानेन नारद। ऐन्द्रवारुणवायव्ययाम्या वै नैऋतास्तथा ।। ४९.

वायसाः प्रतिगृह्णन्तु भूमौ पिण्डं समर्पितम्। फल्गुतीर्थे चतुर्थेऽह्नि स्नानादिकमथाचरेत् ।। ४९.

गयाशिरस्यथ श्राद्धं पादे कुर्य्यात्सपिण्डकम्। साक्षाद्गयाशिरस्तत्र फल्गुतीर्थाश्रितं कृतम् ।। ४९.