वायुपुराणम्

उत्तरं मानसं गच्छेन्मन्त्रेण स्नानमाचरेत्। उत्तरे मानसे स्नानं करोम्यात्मविशुद्धये ।। ४९.

सूर्य्यलोकादिसंसिद्धिसिद्धये पितृमुक्तये। देवादींस्तर्पयित्वाथ श्राद्धं कुर्यात् सपिण्डकम् ।। ४९.

मानसं हि सरो ह्यत्र तस्मादुत्तरमानसम्। सूर्य्यं नत्वार्च्चयित्वाथ सूर्य्यलोकं नयेत्पितॄन् ।। ४९.

नमो भगवते भर्त्रे सोमभौमज्ञरूपिणे। जीवभार्गवसौरेयराहुकेतुस्वरूपिणे ।। ४९.

उत्तरान्मानसान्मौनी व्रजेद्दक्षिणमानसम्। उदीचीतीर्थमित्युक्तं तत्रौदीच्यं विमुक्तिदम् । अत्र स्नातो दिवं याति स्वशरीरेण मानवः ।। ४९.

मध्ये कनखलं तीर्थं त्रिषुलोकेषु विश्रुतम्। स्नातः कनकवद्भाति नरो याति पवित्रताम् ।। ४९.

तस्य दक्षिणभागे च तीर्थं दक्षिणमानसम्। अतः कनखलं लोके ख्यातं तीर्थमनुत्तमम् ।। ४९.

दक्षिणे मानसे चैव तीर्थत्रयमुदाहृतम्। स्नात्वा तेषु विधानेन कुय्याच्छ्राद्धं पृथक्पृथक् ।। ४९.

दक्षिणे मानसे स्नानं करोम्यात्मविशुद्धये। सूर्य्यलोकादिसंसिद्धिसिद्धये पितृमुक्तये ।। ४९.

ब्रह्महत्यादिपापौघ यातनाया विमुक्तये। दिवाकर करोमीह स्नानं दक्षिणमानसे ।। ४९.

नमामि सूर्य्यं तृप्त्यर्थं पितॄणां तारणाय च। पुत्रपौत्रधनैश्वर्य्यायायुरारोग्य वृद्धये ।। ४९.

अनेन स्नानपूजादि कृत्वा श्राद्धं सपिण्डकम्। कृत्वा नत्वा च मौन्यर्कमिमं मन्त्रमुदीरयेत् ।। ४९.

फल्गुतीर्थं व्रजेत्तस्मात् सर्व्वतीर्थोत्तमोत्तमम्। मुक्तिर्भवति कर्त्तॄणां पितॄणां श्राद्धतः सदा ।। ४९.

ब्रह्मणा प्रार्थितो विष्णुः फल्गुको ह्यभवत्पुरा। दक्षिणाग्नौ हुतं तत्र तद्रजः फल्गुतीर्थकम् ।। ४९.

तस्मिन्फलति फल्ग्वा गौः कामधेनुर्जलं मही। दृष्टेरन्तर्गतं यस्मात्फल्गुतीर्थं न निष्फलम् ।। ४९.

तीर्थानि यानि सर्व्वाणि भुवनेष्वखिलेष्वपि। तानि स्नातुं समायान्ति फल्गुतीर्थं सुरैः सह ।। ४९.

गङ्गा पादोदकं विष्णोः फल्गुर्ह्यादिगदाधरः। स्वयं हि द्रवरूपेण तस्माद्गङ्गाधिकं विदुः ।। ४९.

अश्वमेधसहस्राणां सहस्रं यः समाचरेत्। नासौ तत्फलमाप्नोति फल्गुतीर्थे यदाप्नुयात् ।। ४९.

फल्गुतीर्थे विष्णुजले करोमि स्नानमादृतः। पितॄणां विष्णुलोकाय भुक्तिमुक्तिप्रसिद्धये ।। ४९.

फल्गुतीर्थे नरः स्नात्वा तर्पणं श्राद्धमाचरेत्। सपिण्डकं स्वसूत्रोक्तं नमेदथ पितामहम् ।। ४९.

नमः शिवाय देवाय ईशाय पुरुषाय वै। अघोरवामदेवाय सद्योजाताय शम्भवे ।। ४९.

फल्गुतीर्थे नरः स्नात्वा दृष्ट्वा देवं गदाधरम्। आत्मानं तारयेत्सद्यो दश पूर्वान्दशापरान् ।। ४९.

नत्वा गदाधरं देवं मन्त्रेणानेन पूजयेत् । ओं नमो वासुदेवाय नमः सङ्कर्षणाय च ।। ४९.

प्रद्युम्नायानिरुद्धाय श्रीधराय च विष्णवे । पञ्चतीर्थे नरः स्नात्वा ब्रह्मलोकं नयेत्पितॄन् ।। ४९.

अमृतैः पञ्चभिः स्नानं पुष्पवस्त्राद्यलंकृतम्। न कुर्य्याद्यो गदापाणेस्तस्य श्राद्धमसार्थकम् ।। ४९.

नागकूटाद्गृध्रकूटाद्युपादुत्तरमानसात्। एतद्गयाशिरः प्रोक्तं फल्गुतीर्थन्तदुच्यते ।। ४९.

मुण्डपृष्ठनगाधस्तात्फल्गुतीर्थमनुत्तमम्। अत्र श्राद्धादिना सर्व्वे पितरो मोक्षमाप्नुयुः ।। ४९.

प्रथमेऽह्नि विधिः प्रोक्तो द्वितीये दिवसे व्रजेत्। धर्म्मारण्यं तत्र धर्म्मो यस्माद्यज्ञमकारयत् ।। ४९.

गमनाद्ब्रह्मलोकाप्तिर्भवत्येव हि नारद। मतङ्ग वाप्यां यः स्नात्वा तर्पणं श्राद्धमाचरेत् ।। ४९.