वायुपुराणम्

पिण्डपात्रे तिलान्क्षिप्त्वा पूरयित्वा शुभोदकैः। परिषिच्य त्रिधा सर्वान् प्रणिपत्य समापयेत् ।। ४८.

पितॄन्विसृज्य चाचम्य साक्षिणः श्रावयेत्सुरान् । साक्षिणः सन्तु मे देवा ब्रह्मेशानादयस्तथा। मया गयां समासाद्य पितॄणां निष्कृतिः कृता ।। ४८.

आगतोऽस्मि गयां देव पितृकार्य्ये गदाधर। त्वमेव साक्षी भगवन्ननृणोऽहमृणत्रयात् ।। ४८.

सर्व्वस्थानेषु चैवं स्यात् पिण्डदानन्तु नारद। प्रेतपर्व्वतमारभ्य कुर्य्यात्तीर्थेषु च क्रमात् ।। ४८.

तिलमिश्रांस्ततः सक्तून्निःक्षिपेत्प्रेतपर्व्वते। अपसव्येन देवर्षे दक्षिणाभिमुखेन च ।। ४८.

ये केचित्प्रेतरूपेण वर्त्तन्ते पितरो मम। ते सर्व्वे तृप्तिमायान्तु सक्तुभिस्तिलमिश्रितैः ।। ४८.

आब्रह्मस्तम्बपर्य्यन्तं यत्किञ्चित्सचराचरम्। मया दत्तेन तोयेन तृप्तिमायान्तु सर्व्वशः ।। ४८.

प्रेतत्वाच्च विमुक्ताः स्युः पितरस्तस्य नारद। प्रेतत्वं तस्य माहात्म्यात्कुले चापि न जायते ।। ४८.

नाम्ना प्रेतशिला ख्याता गयाशिरसि मुक्तये। तीर्थमन्त्रादिरूपेण स्थित श्चादिगदाधरः ।। ४८.

आदौ तु पञ्चतीर्थेषु चोत्तरे मानसे विधिः। आचम्य कुशहस्तेन शिरश्चाभ्युक्ष्य वारिणा ।। ४९.

उत्तरं मानसं गच्छेन्मन्त्रेण स्नानमाचरेत्। उत्तरे मानसे स्नानं करोम्यात्मविशुद्धये ।। ४९.

सूर्य्यलोकादिसंसिद्धिसिद्धये पितृमुक्तये। देवादींस्तर्पयित्वाथ श्राद्धं कुर्यात् सपिण्डकम् ।। ४९.

मानसं हि सरो ह्यत्र तस्मादुत्तरमानसम्। सूर्य्यं नत्वार्च्चयित्वाथ सूर्य्यलोकं नयेत्पितॄन् ।। ४९.

नमो भगवते भर्त्रे सोमभौमज्ञरूपिणे। जीवभार्गवसौरेयराहुकेतुस्वरूपिणे ।। ४९.

उत्तरान्मानसान्मौनी व्रजेद्दक्षिणमानसम्। उदीचीतीर्थमित्युक्तं तत्रौदीच्यं विमुक्तिदम् । अत्र स्नातो दिवं याति स्वशरीरेण मानवः ।। ४९.

मध्ये कनखलं तीर्थं त्रिषुलोकेषु विश्रुतम्। स्नातः कनकवद्भाति नरो याति पवित्रताम् ।। ४९.

तस्य दक्षिणभागे च तीर्थं दक्षिणमानसम्। अतः कनखलं लोके ख्यातं तीर्थमनुत्तमम् ।। ४९.

दक्षिणे मानसे चैव तीर्थत्रयमुदाहृतम्। स्नात्वा तेषु विधानेन कुय्याच्छ्राद्धं पृथक्पृथक् ।। ४९.

दक्षिणे मानसे स्नानं करोम्यात्मविशुद्धये। सूर्य्यलोकादिसंसिद्धिसिद्धये पितृमुक्तये ।। ४९.

ब्रह्महत्यादिपापौघ यातनाया विमुक्तये। दिवाकर करोमीह स्नानं दक्षिणमानसे ।। ४९.

नमामि सूर्य्यं तृप्त्यर्थं पितॄणां तारणाय च। पुत्रपौत्रधनैश्वर्य्यायायुरारोग्य वृद्धये ।। ४९.

अनेन स्नानपूजादि कृत्वा श्राद्धं सपिण्डकम्। कृत्वा नत्वा च मौन्यर्कमिमं मन्त्रमुदीरयेत् ।। ४९.

फल्गुतीर्थं व्रजेत्तस्मात् सर्व्वतीर्थोत्तमोत्तमम्। मुक्तिर्भवति कर्त्तॄणां पितॄणां श्राद्धतः सदा ।। ४९.

ब्रह्मणा प्रार्थितो विष्णुः फल्गुको ह्यभवत्पुरा। दक्षिणाग्नौ हुतं तत्र तद्रजः फल्गुतीर्थकम् ।। ४९.

तस्मिन्फलति फल्ग्वा गौः कामधेनुर्जलं मही। दृष्टेरन्तर्गतं यस्मात्फल्गुतीर्थं न निष्फलम् ।। ४९.

तीर्थानि यानि सर्व्वाणि भुवनेष्वखिलेष्वपि। तानि स्नातुं समायान्ति फल्गुतीर्थं सुरैः सह ।। ४९.

गङ्गा पादोदकं विष्णोः फल्गुर्ह्यादिगदाधरः। स्वयं हि द्रवरूपेण तस्माद्गङ्गाधिकं विदुः ।। ४९.

अश्वमेधसहस्राणां सहस्रं यः समाचरेत्। नासौ तत्फलमाप्नोति फल्गुतीर्थे यदाप्नुयात् ।। ४९.

फल्गुतीर्थे विष्णुजले करोमि स्नानमादृतः। पितॄणां विष्णुलोकाय भुक्तिमुक्तिप्रसिद्धये ।। ४९.