वायुपुराणम्

भृगुपीठं कर्णदेशे ह्ययोध्यां नासिकापुटे। ब्रह्मरन्ध्रे स्थितं ब्राह्यं शैवं सीमन्तसीमनि ।। ४२.

शाक्तं जिह्वाग्र धिषणं वैष्णवं हृदयाम्बुजे। सौरं चक्षुःप्रदेशस्थं बौद्धञ्छायासु सङ्गतम् ।। ४२.

सौत्रामणिं कण्ठदेशे पशुबन्धमथोरसि। वाजपेयं कटितटे ह्यग्निहोत्रं तथानने ।। ४२.

अश्वमेधं कटितटे नरमेधमथोदरे। राजसूयं शिरोदेशे आवसथ्यं तथाऽधरे ।। ४२.

ऊर्द्ध्वोष्ठे दक्षिणाग्निञ्च गार्हपत्यं मुखान्तरे। हव्यं श्रुतौ मन्त्रभेदांस्तथा रोमस्ववस्थितान्। भृत्यैरिव महाराजं पुराणैर्न्यायमिश्रितैः ।। ४२.

संहिताभिश्च तन्त्रैश्च पृथक्पृथगुपासितान्। कर्म ज्ञानोपासनाभिर्जनानुग्रहकारकान् ।। ४२.

दृष्ट्वा सुविस्मितमना मुनिः कृष्णो बभूव तान् । ब्रह्मतेजोमयान्दिव्यांस्तपतोऽर्कानिवच्युतान्। ज्लतोऽग्नी निवोदर्कान्कोटीन्दुसमदर्शनान् ।। ४२.

ववन्दे सहसोत्थाय दण्डवत्पतितो मुनिः। कृतार्थोऽहं कृतार्थोऽहं कृतार्थोऽहमितीरयन् ।। ४२.

अद्य मे सफलं जन्म अद्य मे सफलं मनः। अद्य मे सफलञ्चायुर्यद्भवन्तोऽक्षिगोचराः ।। ४२.

अलौकिकंलौकिकञ्च यत् किञ्चिदपि विद्यते। न तद्वोऽविदितं वेद्यं भूत भव्यं भवच्च यत् ।। ४२.

न प्रवृत्तिफला यूयं दर्शयन्तोऽपि तान्सदा। यदृच्छाकरसङ्कोचविधानायेह रागिणाम् ।। ४२.

प्रपञ्चस्यापि मिथ्यात्वे ब्रह्मत्वे वा निधीतरौ। न मृषारागविषयौ तत्सङ्कोचविधिक्षयौ ।। ४२.

अतो लोकहितैर्नूनं परमार्थनिरूपणे। स्वोक्ताः स्वर्गादिविषयाः नश्वरा इति निन्दिताः ।। ४२.

अधिकारिविभेदेन कर्मज्ञानोपदेशतः। त्रातं सर्वं जगन्नूनं शब्दब्रह्मात्ममूर्त्तिभिः ।। ४२.

अतोऽहं प्रष्टुमिच्छमि भवन्तश्चेत्कृपालवः । कर्मणां फलमादिष्टं सर्गः कामैकचेतसाम् ।। ४२.

ईशार्पितधियां पुंसां कृतस्यापि च कर्मणः। चित्तशुद्धिस्ततो ज्ञानं मोक्षश्च तदनन्तरम् ।। ४२.

मोक्षो ब्रह्मैक्यमित्येवं सच्चिदानन्दमेव यत्। सर्वं समाप्यते तस्मिञ्ज्ञाते यद्धि कृताकृतम् ।। ४२.

यन्निःसङ्गं चिदाकाशं ज्ञानरूपमसंवृतम्। निरीहमचलं शुद्धमगुणं व्यापकं स्मृतम् ।। ४२.

विकारेषु विनश्यत्सु निर्विकारं न नश्यति। यथान्धतमसा व्याप्तलोकस्य रविरोजसा ।। ४२.

लोहस्येव मणिस्तद्वदरणिश्चानले यथा। यदाभासेन सा सत्तां प्रतिपद्य विजृम्भते ।। ४२.

जीवेश्वरादिरूपेण विश्वाकारेण चाप्यहो। तस्यामपि प्रलीनायां कूटस्थञ्च यदेकलम् ।। ४२.

भवद्भिरेवं निर्णीतं तत्तथैव न संशयः। तथापि मम जिज्ञासा वर्त्तते केवलं हृदि ।। ४२.

अतोऽपि परमं किञ्चिद्वर्त्तते किल वा न वा। तद्वदन्तु महाभागा भवन्तस्तत्त्वदर्शनाः ।। ४२.

यच्छ्रवः फलमेवेह जनुषो मे कृतार्थता। एवं ब्रुवन्तमनघं व्यासं सत्यवतीसुतम्। साधु साध्विति सङ्कीर्त्य प्रत्यूचु र्निगमा वचः ।। ४२.

वेदा ऊचुः ।। साधु साधु महाप्राज्ञा विष्णुरात्मा शरीरिणाम्। अजोऽपि जन्म सम्पद्य लोकानुग्रहमीहसे ।। ४२.

अन्यथा ते न घटते संसारकर्म्मबन्दनम्। अस्पृष्टो मायया देव्या कदाचिज्ज्ञानगूहया ।। ४२.

बिभर्षि स्वेच्छया रूपं स्वेच्छयैव निगूहसे। अस्मत्सम्मत एवार्थो भवता सम्प्रदर्शितः ।। ४२.

पुराणेष्वितिहासेषु सूत्रेष्वपि च नैकधा। अक्षरं ब्रह्म परमं सर्वकारणकारणम् ।। ४२.

तस्यात्मनोऽप्यात्म भावतया पुष्पस्य गन्धवत्। रसवद्वा स्थितं रूपमवेहि परमं हि तत् ।। ४२.