वायुपुराणम्

ते सर्वे प्रणवात्मानो बुद्धशुद्धतपास्तथा। आनन्दं ब्रह्मणः प्राप्यामृतत्वञ्च भजन्त्युत ।। ३९.

द्वन्द्वैस्ते नाभिभूयन्ते भावत्रयविवर्ज्जिताः। आधिपत्यं विना तुल्या ब्रह्मणस्ते महौजसः ।। ३९.

प्रभावविजयैश्वर्य्यस्थितिवैराग्यदर्शनैः। तेब्रह्मलौकिकाः सर्वे गतिं प्राप्य विवर्त्तनीम् ।। ३९.

ब्रह्मणा सह देवैश्च सम्प्राप्ते प्रतिसञ्चरे। तपसोऽन्ते क्रियात्मानो बुद्धावस्था मनीषिणः। अव्यक्ते संप्रलीयन्ते सर्वे ते क्षणदर्शिनः ।। ३९.

इत्येतदमृतं शुक्रं नित्यमक्षयमव्ययम्। देवर्षयो ब्रह्मसत्रं सनातनमुपासते ।। ३९.

अपुनर्मार्गगादीनां तेषां चैवोर्द्ध्वरेतसाम् । कर्माभ्यासकृता शुद्धिर्वेदान्तेषूपलक्ष्यते ।। ३९.

तत्र तेऽभ्यासिनो युक्ताः परां काष्ठामुपासते। हित्वा शरीरं पाप्मानममृतत्वाय ते गताः ।। ३९.

वीतरागा जितक्रोधाः निर्मोहाः सत्यवादिनः। शान्ताः प्रणिहितात्मानो दयावन्तो जितेन्द्रियाः ।। ३९.

निःसङ्गाः शुचयश्चैव ब्रह्मसायुज्यगाः स्मृताः । अकामयुक्तैर्ये वीरास्तपोभिर्द्दग्धकिल्बिषाः। तेषामभ्रंशिनो लोका अप्रमेयसुखाः स्मृताः ।। ३९.

एतद्ब्रह्मपदं दिव्यं परमं व्योम्नि भास्वरम्। गत्वा न यत्र शोचन्ति ह्यमरा ब्रह्मणा सह ।। ३९.

ऋषय ऊचुः।। कस्मादेष परार्द्धश्च कश्चैष पर उच्यते। एतद्वेदितुमिच्छामस्तन्नो निगद सत्तम ।। ३९.

सूत उवाच।। श्रृणुध्वं मे परार्द्धञ्च परिसंख्यां परस्य च। एवं दश शतञ्चैव सहस्रञ्चैव सङ्ख्यया ।। ३९.

विज्ञेयमासहस्रन्तु सहस्राणि दशायुतम्। एकं शतसहस्रन्तु नियुतं प्रोच्यते बुधैः ।। ३९.

तथा शतसहस्राणामर्बुदं कोटिरुच्यते। अर्बुदं दशकोट्यस्तु ह्यब्जं कोटिशतं विदुः ।। ३९.

सहस्रमपि कोटीनां खर्वमाहुर्मनीषिणः। दशकोटिसहस्राणि निखर्वमिति तं विदुः ।। ३९.

शतं कोटिसहस्राणां सङ्कुरित्यभिधीयते। कोटि सहस्र स्राणां कोटीनां दशधा पुनः। गुणितानि समुद्रं वै प्राहुः संख्याविदो जनाः ।। ३९.

कोटीनां सहस्रमयुतमित्ययं मध्य उच्यते। कोटि सहस्र नियुता स चान्त इति संज्ञितः ।। ३९.

कोटिकोटिसहस्राणिं परार्द्ध इति कीर्त्यते । परार्द्धद्विगुणञ्चापि परमाहुर्मनीषिणः ।। ३९.

शतमाहुः परिदृढं सहस्रं परिपद्मकम्। विज्ञेयमयुतं तस्मान्नियुतं प्रयुतं ततः ।। ३९.

अर्बुदं निर्बुदञ्चैव खर्बुदञ्च ततः स्मृतम्। खर्वञ्चैव निखर्वञ्च शङ्कुः पद्मं तथैव च ।। ३९.

समुद्रं मध्यमञ्चैव परार्द्धमपरं ततः। एवमष्टादशैतानि स्थानानि गणनाविधौ ।। ३९.

शतानीति विजानीयात् संज्ञितानि महर्षिभिः। कल्पसंख्या प्रवृत्तस्य परार्द्धं ब्रह्मणः स्मृतम् ।। ३९.

तावच्छेषोऽपि कालोऽस्य तस्यान्ते प्रतिसृज्यते। पर एष परार्द्धञ्च संख्यातः संख्यया मया ।। ३९.

यस्मादस्य परं वीर्यं परमायुः परन्तपः। परा शक्तिः परो धर्म्मः परा विद्या परा धृतिः ।। ३९.

परं ब्रह्म परं ज्ञानं परमैश्वर्यमेव च। तस्मात्परतरं भूतं ब्रह्मणोऽन्यन्न विद्यते ।। ३९.

परे स्थितो ह्येष परः सर्वार्थेषु ततः परः। संख्यातस्तु परो ब्रह्मा तस्यार्द्धं तु परार्द्धता ।। ३९.

संख्येयं चाप्यसंख्येयं सततं चापि तं त्रिकम्। संख्येयं संख्यया दृष्टमपारार्द्धाद्विभाष्यते ।। ३९.

राशौ दृष्टे न संख्यास्ति तदसंख्यस्य लक्षणम्। आनन्त्यं सिकताख्येषु दृष्टवान् पञ्चलक्षणम् ।। ३९.

ईश्वरैस्तत्प्रसंख्यातं शुद्धत्वाद्दिव्यदृष्टिभिः। एवं ज्ञानप्रतिष्ठत्वात् सर्व्वं ब्रह्मानुपश्यति ।। ३९.