वायुपुराणम्

प्राप्नुवन्ति च भाभिस्तु ह्यूर्द्धं चाधश्च रश्मिभिः। दीप्यन्ते भास्कराः सप्त युगान्ताग्निः प्रतापिनः ।। ३८.

ते वारिणा च संदीप्ता बहुसाहस्ररश्मयः। खं समावृत्य तिष्ठन्ति निर्दहन्तो वसुन्धराम् ।। ३८.

ततस्तेषां प्रतापेन दह्यमाना वसुन्धरा। साद्रिनद्यर्णवा पृथ्वी विस्नेहा समपद्यत ।। ३८.

दीप्ताभिः सन्तताभिश्च चित्राभिश्च समन्ततः। अधश्चोर्ध्वश्च तिर्यक् च संरुद्धं सूर्यरश्मिभिः ।। ३८.

सूर्य्यग्नीनां प्रवृद्धानां संसृष्टानां परस्परम्। एकत्वमुपयातानामेकज्वालं भवत्युत ।। ३८.

सर्वलोकप्रणाशञ्च सोऽग्निर्भूत्वा तु मण्डली। चतुर्लोकमिदं सर्वं निर्दहत्याशु तेजसा ।। ३८.

ततः प्रलीयते सर्व्वं जङ्गमं स्थावरं तदा। निर्वृक्षा निस्तृणा भूमिः कूर्मपृष्ठसमा भवेत् ।। ३८.

अम्बरीषमिवाभाति सर्वं मारिषितं जगत्। सर्वमेव तदार्चिर्भिः पूर्णं जज्वाल्यते नभः ।। ३८.

पाताले यानि भूतानि महोतधिगतानि च । ततस्तानि प्रलीयन्ते भूमित्वमुपयान्ति च ।। ३८.

द्वीपाश्च पर्वताश्चैव वर्षाण्यथ महोदधिः। सर्व्वं तद्भस्मसाच्चक्रे सर्व्वात्मा पावकस्तु सः ।। ३८.

समुद्रेभ्यो नदीभ्यश्च पातालेभ्यश्च सर्वतः। पिबन्नपः समिद्धोऽग्निः पृथिवीमाश्रितो ज्वलन् ।। ३८.

ततः संवर्त्तकः शैलानतिक्रम्य महांस्तथा। लोकान् संहरते दीप्तो घोरः संवर्त्तकोऽनलः ।। ३८.

ततः स पृथिवीं भित्त्वा रसातलमशोषयत्। निर्दह्य तांस्तु पातालान्नागलोकमथादहत् ।। ३८.

अधस्तात्पृथिवीं दग्ध्वा ह्यूर्द्ध्वं स दहते दिवम्। योजनानां सहस्राणि ह्ययुतान्यर्बुदानि च ।। ३८.

उदतिष्ठञ्छिखास्तस्य बह्वयः संवर्त्तकस्य तु। गन्धर्वांश्च पिशाचांश्च समहोरगराक्षसान् । तदा दहति सन्दीप्तो गोलकं चैव सर्व्वशः ।। ३८.

भूर्लोकन्तु भुवर्लोकं स्वर्लोकञ्च महस्तथा। घोरं दहति कालाग्निरेवं लोकचतुष्टयम् ।। ३८.

व्याप्तेषु तेषु लोकेषु तिर्यगूर्द्ध्वमथाग्निना। तत्तेजः समनुप्राप्तं कृत्स्नं जगदिदं शनैः। अयोगुडनिभं सर्व्वं तदा ह्येवं प्रकाशते ।। ३८.

ततो गजकुलाकारास्तडिद्भि समलंकृताः। उत्तिष्ठन्ति तदा घोरा व्योम्नि संवर्त्तका घनाः ।। ३८.

केचिन्नीलोत्पलश्यामाः केचित्कुमुदसन्निभाः। केचिद्वैढूर्यसंकाशा इन्द्रनीलनिभाऽपरे ।। ३८.

शङ्खकुन्दनिभाश्चान्ये जात्यञ्जननिभास्तथा । धूम्र वर्णा घनाः केचित्केचित्पीताः पयोधराः ।। ३८.

केचिद्रासभवर्णाभा लाक्षारक्तनिभास्तथा। मनःशिलाभास्त्वपरे कपोताभास्तथाम्बुदाः ।। ३८.

इन्द्रगोपनिभाः केचिदुत्तिष्ठन्ति घना दिवि। केचित्पुरधराकाराः केचिद्गजकुलोपमाः ।। ३८.

के चित्पर्वतसंकाशाः केचित्स्थलनिभा घनाः। कुण्डागारनिभाः केचित्केचिन्मीनकुलोपमाः ।। ३८.

बहुरूपा घोररूपा घोरस्वरनिनादिनः। तदा जलधराः सर्वे पूरयन्ति नभःस्थलम् ।। ३८.

ततस्ते जलदा घोरा नवीना भास्करात्मिकाः। सप्तधा संवृतात्मानस्तमग्निं शमयन्त्युत ।। ३८.

ततस्ते जलदा वर्षं मुञ्चन्ति च महोद्यमम्। सुघोरमशिवं सर्व्वं नाशयन्ति च पावकम् ।। ३८.

प्रवृष्टैश्च तथात्यर्थं वारिभिः पूर्य्यते जगत्। अद्भिस्तेजोऽभिभूतञ्च तदाग्निः प्राविशत्यपः ।। ३८.

नष्टे चाग्नौ वर्षशते पयोदाः पाकसम्भवाः। प्लावयन्ति जगत्सर्वं बृहज्जालपरिस्रवैः ।। ३८.

धाराभिः पूरयन्तीमं चोद्यमानाः स्वयम्भुवा। अन्ये तु सलिलौघैस्तु वेलामभिभवन्त्यपि। साद्रिर्द्वीपान्तरं पृथ्वी ह्यद्भिः संछाद्यते तदा ।। ३८.