वायुपुराणम्

येन ते निहता दैत्याः संग्रामे तारकामये। सर्व्वदेवमयं कृत्वा सर्वायुधधरं वपुः ।। ३५.

गरुडस्थेन चोत्सिक्तः कालनेमिर्निपातितः। उत्तरांशे समुद्रस्य क्षीरोदस्यामृतोदधेः। यः शेते शाश्वतं योगमास्थाय तिमिरं महत् ।। ३५.

पुराणी गर्भमधत्त दिव्यं तपःप्रकर्षाददितिः पुरा यम्। शक्रञ्च यो दैत्यगणावरुद्धं गर्भावमानेन भृशं चकार ।। ३५.

यदानिलो लोकपदानि हृत्वा चकार दैत्यान् सलिलेशयांस्तान् । कृत्वादिदेवस्त्रिदिवस्य देवांश्चक्रे सुरेशं पुरुहूतमेव ।। ३५.

गार्हपत्येन विधिना अन्वाहार्य्येण कर्म्मणा। अग्निमाहवनीयञ्च वेदिञ्चैव कुशस्रवम् ।। ३५.

प्रोक्षणीयं स्रुवञ्चैव अवभृथं तथैव च। अथ त्रीनिह यश्चक्रे हव्यभाग प्रदान्मखे ।। ३५.

हव्यादांश्च सुरांश्चक्रे कव्यादांश्च पितॄनपि। भोगार्थं यज्ञविधिना यो यज्ञो यज्ञकर्म्मणि ।। ३५.

यूपान् समित्स्रुवं सोमं पवित्रं परिधीनपि। यज्ञियानि च द्रव्याणि यज्ञीयांश्च तथानलान् ।। ३५.

सदस्यान् यजमानांश्च अश्वमेधान् क्रतूत्तमान्। विबभ्राज पुरा यश्च पारमेष्ठ्येन कर्म्मणा ।। ३५.

युगानुरूपं यः कृत्वा त्रील्लोँकान् हि यथाक्रमम्। क्षणा निमेषाः काष्ठाश्च कलास्त्रैकालमेव च ।। ३५.

मुहूर्त्तास्तिथयो मासा दिनसंवत्सरास्तथा। ऋतवः कालयोगाश्च प्रमाणं त्रिविधन्तथा ।। ३५.

आयुः क्षेत्राण्युपचयं लक्षणं रूपसौष्ठवम्। मेधा वित्तं च शौर्य्यञ्च शास्त्रस्यैव च पारणम् ।। ३५.

त्रयो वर्णास्त्रयो लोकास्त्रैविद्यं पावकास्त्रयः। त्रैकाल्यं त्रीणि कर्म्माणि तिस्रो मायास्त्रयो गुणाः ।। ३५.

सृष्टा लोकाः सुराश्चैव येनात्यन्तेन कर्म्मणा। सर्व्वभूतगणाः सृष्टाः सर्व्वभूतगणात्मना ।। ३५.

नृणामिन्द्रियपूर्व्वेण योगेन रमते च यः । गतागतानां यो नेता सर्व्वत्र विविधेश्वरः ।। ३५.

यो गतिर्धर्मयुक्तानामगतिः पापकर्म्मणाम्। चातुर्वर्ण्यस्य प्रभवश्चातुर्वर्ण्यस्य रक्षिता ।। ३५.

चातुर्विद्यस्य यो वेत्ता चतुराश्रमसंश्रयः। दिगन्तरं नभो भूमिरापो वायुर्विभावसुः ।। ३५.

चन्द्रसूर्य्यद्वयं ज्योतिर्युगेशः क्षणदाचरः। यः परः श्रूयते देवो यः परं श्रूयते तपः ।। ३५.

यः परन्तपसः प्राहुर्यः परम्परमात्मवान्। आदित्यादिस्तु यो देवो यश्च दैत्यान्तको विभुः ।। ३५.

युगान्तेष्वन्तको यश्च यश्च लोकान्तकान्तकः। सेतुर्यो लोकसेतूनां मेध्यो यो मेध्यकर्म्मणाम् ।। ३५.

वेद्यो यो वेदविदुषां प्रभुर्यः प्रभवात्मनाम्। सोमभूतस्तु भूतानामग्निभूतोऽग्निवर्चसाम् ।। ३५.

मनुष्याणां मनोभूतस्तपोभूतस्तपस्विनाम् । विनयो नयतृप्तानां तेजस्तेजस्विनामपि ।। ३५.

विग्रहो विग्रहाणां यो गतिर्गतिमतामपि। आकाश प्रभवो वायुर्वायुप्राणा हुताशनः ।। ३५.

दिवा हुताशनप्राणाः प्राणोऽग्नेर्मधुसूदनः। रसोऽभवच्छोणितं वै शोणितान्मांसमुच्यते ।। ३५.

मांसात्तु मेदसो जन्म मेदसोऽस्थि निरूप्यते। अस्थ्ना मज्जा समभवन्मज्जातः शुक्रसम्भवः ।। ३५.

शुक्राद्घर्भः समभवद्रसमूलेन कर्म्मणा। तत्रापि प्रथमञ्चापस्ताः सौम्यराशिरुच्यते ।। ३५.

गर्भोष्मसम्भवो ज्ञेयो द्वितीयो राशिरुच्यते। शुक्रं सोमात्मकं विद्यादार्त्तवं पावकात्मकम् ।। ३५.

भावौ रसानुगावेतौ वीर्य्ये च शशिपावकौ। कफवर्गेऽभवच्छुक्रं पित्तवर्गे च शोणितम् ।। ३५.

कफस्य हृदयं स्थानं नाभ्यां पित्तं प्रतिष्ठितम्। देहस्य मध्ये हृदयं स्थानन्तु मनसः स्मृतम् ।। ३५.