वायुपुराणम्

राजपुत्रौ तु विद्वांसौ स्नुषायां क्रथुकौशिकौ। पुत्रौ विदर्भोऽजनयच्छूरौ रणविशारदौ ।। ३३.

लोमपादं तृतीयन्तु पश्चाज्जज्ञे सुधार्मिकः। लोम पादात्मजोवस्तुराहृतिस्तस्य चात्मजः ।। ३३.

कौशिकस्य चिदिः पुत्रस्तस्माच्चैद्या नृपाः स्मृताः । क्रथोर्विदर्भपुत्रस्तु कुन्तिस्तस्यात्मजोऽभवत् ।। ३३.

कुन्तेर्धृष्टसुतो जज्ञे पुरोधृष्टः प्रतापवान् । धृष्टस्य पुत्रो धर्मात्मा निर्वृतिः परवीरहा ।। ३३.

तस्य पुत्रो दशार्हस्तु महाबलपराक्रमः। दशर्हस्य सुतो व्योमा ततो जीमूत उच्यते ।। ३३.

जीमूतपुत्रो विकृतिस्तस्य भीमरथः सुतः. अथ भीमरथस्यासीत् पुत्रो रथवरः किल ।। ३३.

दाता धर्म्मरतो नित्यं शीलसत्यपरायणः। तस्य पुत्रो नवरथस्ततो दशरथः स्मृतः ।। ३३.

तस्य चैकादशरथः शकुनिस्तस्य चात्मजः। तस्मात् करम्भको धन्वी देवरातोऽभवत्ततः ।। ३३.

देवक्षत्रोऽभवद्राजा देवरातिर्म्महायशाः। देवक्षत्रसुतो जज्ञे देवनः क्षत्रनन्दनः ।। ३३.

देवनात् स मधुर्जज्ञे यस्य मेधार्थसम्भवः। मधोश्चापि महातेजा मनुर्मनुवशस्तथा ।। ३३.

नन्दनश्च महातेजा महापुरुवशस्तथा। आसीत् पुरुवशात् पुत्रः पुरुद्वान् पुरुषोत्तमः ।। ३३.

जज्ञे पुरुद्वतः पुत्रो भद्रवत्यां पुरूद्वहः। ऐक्षाकी त्वभवद्भार्या सत्त्वस्तस्यामजायत। सत्त्वात् सत्त्वगुणो पेतः सात्त्वतः कीर्तिवर्द्धनः ।। ३३.

इमां विसृष्टिं विज्ञाय ज्यामघस्य महात्मनः। प्रजावानेति सायुज्यं राज्ञः सोमस्य धीमतः ।। ३३.

सूत उवाच।। सात्वती रूपसम्पन्नं कौशल्या सुषुवे सुतम्। भजिनं भजमानं च दिव्यं देवावृधं नृपम् ।। ३४.

अन्धकञ्च सहाभोजं वृष्णिञ्च यदुनन्दनम्। तेषां हि सर्गाश्चत्वारः श्रृणुध्वं विस्तरेण वै ।। ३४.

भजमानस्य श्रृञ्जय्यां बाह्यश्चोपरि बाह्यकः। श्रृञ्जयस्य सुते द्वे तु बाह्यकस्ते उदावहत् ।। ३४.

तस्य भार्ये भगिन्यौ ते प्रासूतेति सुतान् बहून्। निमिश्च पणवश्चैव वृष्णिः परपुरञ्जयः ।। ३४.

ये बाह्यकार्य्यश्रृञ्जय्यां भजमानाद्विजज्ञिरे। अयुतायुतसाहस्र शतजिदथ वामकः ।। ३४.

बाह्यकार्य्याभगिन्यां ये भजमाना द्विजज्ञिरे। तेषां देवावृधो राजा चचार परमं तपः ।। ३४.

पुत्रः सर्वगुणोपेतो मम भूयादिति स्म ह। संयोज्यात्मानमेवं सवर्णा सा जलमस्पृशत् ।। ३४.

सा चोपस्पर्शनात्तस्य चकार ऋषिमापगा। कल्याणञ्च नरपतेस्तस्य सा निम्नगोत्तमा ।। ३४.

चिन्तयाभिपरीताङ्गा जगामाथ विनिश्चयम्। नाधिगच्छामि तां नारीं यस्यामेवंविधः सुतः ।। ३४.

भवेत्सर्वगुणोपेतो राज्ञो देवावृधस्य हि। तस्मादस्य स्वयं चाहं भवाम्यद्य सहव्रता। जज्ञे तस्याः स्वयं हस्तो भावस्तस्य यथेरितः ।। ३४.

अथ भूत्वा कुमारी तु सावित्री परमं वचः। चिन्तयामास राजानं तामियेष स पर्थिवः ।। ३४.

तस्यामाधत्त गर्भं स तेजस्विनमुदारधीः। अथ सा नवमे मासि सुषुवे सरितांवरा ।। ३४.

पुत्रं सर्वगुणोपेतं यथा देवावृधेप्सितः। तत्र वंशे पुराणज्ञा गाथां गायन्ति वै द्विजाः ।। ३४.

गुणान् देवावृधस्यापि कीर्त्तयन्तो महात्मनः। यथैव श्रृणुते दूरात् संपश्यति तथान्तिकात् ।। ३४.

बभ्रुः श्रेष्ठो मनुष्याणां देवैर्देवावृधः समः। पुरुषाः पञ्चषष्टिश्च सहस्राणि च सप्ततिः। येऽमृतत्वमनुप्राप्ता बभ्रुर्देवावृधादपि ।। ३४.

यज्वा दानपतिर्वीरो ब्रह्मण्यः सत्य वाग् बुधः। कीर्त्तिमांश्च महाभागः सात्त्वतानां महारथः ।। ३४.