वायुपुराणम्

चचार पृथिवीं चैव मार्गमाणस्ततस्ततः। अथापश्यच्च तां राजा कुरुक्षेत्रे महाबलः ।। २९.

प्लक्षतीर्थे पुष्करिण्यां विगाढेनाम्बुनाप्लुताम्। क्रीडन्तीमप्सरोभिश्च पञ्चभिः सह शोभनाम् ।। २९.

अपश्यत्सा ततः सुभ्रू राजानमविदूरतः। उर्वशी ताः सखीः प्राह अयं स पुरुषोत्तमः ।। २९.

यस्मिन्नहमवात्सं हि दर्शयामास तं नृपम् । तत आविर्बभूवुस्ताः पञ्चचूडाप्सरास्तु ताः ।। २९.

दृष्ट्वा तु राजा तां प्रीतः प्रलापान् कुरुते बहून्। आयाहि तिष्ठ मनसा घोरे वचसि तिष्ठ हे ।। २९.

एवमादीनि सूक्ष्माणि परस्परमभाषत। उर्व्वशी त्वब्रवीच्चैलं सगर्भाहं त्वया प्रभो ।। २९.

संवत्सरात् कुमारस्ते भविता नव संशयः। निशामेकान्तु वै राजा ह्यवसत्तु तया सह ।। २९.

सम्प्रहृष्टो जगामाथ स्वपुरन्तु महायशाः। गते संवत्सरे राजा उर्व्वशीं पुनरागमत् ।। २९.

उषित्वा तु तया सार्द्धमेकरात्रं महामनाः। कामार्त्तश्चा ब्रवीद्दीनो भव नित्यं ममेति वै ।। २९.

उर्व्वश्यथाब्रवीच्चैलं गन्धर्वास्ते वरं ददुः। तं वृणीष्व महाराज ब्रूहि चैतांस्त्वमेव हि ।। २९.

वृणे नित्यं हि सालोक्यं गन्धर्वाणां महात्मनाम्। तथेत्युक्त्वा वरं वव्रे गन्धर्वाश्च तथास्त्विति ।। २९.

स्थालीमग्नेः पूरयित्वा गन्धर्व्वाश्च तमब्रुवन्। अनेन इष्ट्वा लोकन्तं प्राप्स्यसि त्वं नराधिप ।। २९.

तमादाय कुमारन्तु नगरायोपचक्रमे। निःक्षिप्य तमरण्याञ्च स पुत्रन्तु गृहं ययौ ।। २९.

पुनरादाय दृश्याग्निमश्वत्थं तत्र दृष्टवान्। समीपतस्तु तं दृष्ट्वा ह्यश्वत्थं तत्र विस्मितः ।। २९.

गन्धर्व्वेभ्यस्तथाख्यातुमग्निना गां गतस्तु सः । श्रुत्वा तमर्थमशिलमरणिं तु समादिशत् ।। २९.

अश्वत्थादरणिं कृत्वा मथित्वाग्निं यथाविधि। तेनेष्ट्वा तु सलोकं नः प्राप्स्यसि त्वं नराधिप। मथित्वाग्निं त्रिधा कृत्वा ह्ययजत्स नराधिपः ।। २९.

इष्ट्वा यज्ञैर्बहुविधैर्गतस्तेषां सलोकताम्। वासाय च स गन्धर्व्वस्त्रेतायां स महारथः। एकोऽग्निः पूर्वमासीद्वै ऐलस्त्रींस्तानकल्पयत् ।। २९.

एवंप्रभावो राजासीदैलस्तु द्विजसत्तमाः। देशे पुण्यतमे चैव महर्षिभिरलंकृते ।। २९.

राज्यं स कारयामास प्रयागे पृथिवी पतिः। उत्तरे यामुने तीरे प्रतिष्ठाने महायशाः ।। २९.

तस्य पुत्रा बभूवुर्हि षडिन्द्रोपमतेजसः। गन्धर्व्वलोके विदिता आयुर्द्धीमानमावसुः ।। २९.

विश्वायुश्च शतायुश्च गतायुश्चोर्वशीसुताः। अमावसोस्तु वै जातो भीमो राजाथ विश्वजित् ।। २९.

श्रीमान् भीमस्य दायादो राजासीत्काञ्चनप्रभः। विद्वांस्तु काञ्चनस्यापि सुहोत्रोऽभून्महाबलः ।। २९.

सुहोत्रस्याभज्जह्नुः केशिकागर्भसम्भवः। प्रतिगत्य ततो गङ्गा विततो यज्ञकर्म्मणि ।। २९.

प्लावयामास तं देशं भाविनोऽर्थस्य दर्शनात्। गङ्गया प्लावितं दृष्ट्वा यज्ञवाटं समन्ततः ।। २९.

सौहोत्रिर्वरदः क्रुद्धो गङ्गां संरक्तलोचनः। अस्य गङ्गेऽवलेपस्य सद्यः फलमवाप्नुहि ।। २९.

एतत्ते विफलं सर्व्वं पीतमम्भः करोम्यहम्। राजर्षिणा ततः पीतां गङ्गां दृष्ट्वा सुरर्षयः ।। २९.

उपनिन्युर्महाभागा दुहितृत्वेन जाह्नवीम्। यौवनाश्वस्य पौत्रीन्तु कावेरीञ्जह्नुरावहत् ।। २९.

युवनाश्वस्य शापेन गङ्गा येन विनिर्ममे । कावेरीं सरितां श्रेष्ठां जह्नुभार्य्यामनिन्दिताम् ।। २९.

जह्नुश्च दयितं पुत्रं सुहोत्रं नाम धार्मिकम्। कावेर्य्यां जनयामास अजकस्तस्य चात्मजः ।। २९.