वायुपुराणम्

ऋषय ऊचुः।। गन्धर्वा चोर्वशी देवी राजानं मानुषं कथम्। देवानुत्सृज्य सम्प्राप्ता तन्नो ब्रूहि बहुश्रुत ।। २९.

सूत उवाच।। ब्रह्मशापाभिभूता सा मानुषं समुपस्थिता। ऐलं तु तं वरारोहा समयेन व्यवस्थिता ।। २९.

आत्मनः शापमोक्षार्थं नियमं सा चकार तु । अनग्नदर्शनञ्चैव अकामात सह मैथुनम् ।। २९.

द्वौ मेषौ शयनाभ्याशे स तावद् व्यवतिष्ठते। घृतमात्रं तथाहारः कालमेकन्तु पार्थिव ।। २९.

यद्येष समयो राजन् यावत्कालञ्च ते दृढम्। तावत्कालन्तु वत्स्यामि एष नः समयः कृतः ।। २९.

तस्यास्तं समयं सर्वं स राजा पर्यपालयत्। एवं सा चावसत् तस्मिन् पुरूरवसि भामिनी ।। २९.

वर्षाण्यथ चतुःषष्टिं तद्भक्त्या शापमोहिता। उर्वशी मानुषं प्राप्ता गन्धर्व्वा श्चिन्तयान्विताः ।। २९.

गन्धर्व्वा ऊचुः। चिन्तयध्वं महाभागा यथा सा तु वराङ्गना। आगच्छेत्तु पुनर्द्देवानुर्वशी स्वर्गभूषणा ।। २९.

ततो विश्वावसुर्नाम तत्राह वदतां वरः। तया तु समयस्तत्र क्रियमाणो मतोऽनघः ।। २९.

समयन्युत्क्रमात् सा वै राजानं त्यक्ष्यते यथा। तदहं वच्मि वः सर्वं यथा त्यक्ष्यति सा नृपम् ।। २९.

सहसा योगमेष्यामि युष्माकं कार्यसिद्धये। एवमुक्त्वा गतस्तत्र प्रतिष्ठानं महायशाः ।। २९.

स निशायामथागम्य मेषमेकं जहार वै। मातृवद्वर्त्तते सा तु मेषयोश्चारुहासिनी ।। २९.

गन्धर्वागमनं ज्ञात्वा शयनस्था यशस्विनी। राजानमब्रवीत्सा तु पुत्रो मे ह्रियतेति वै ।। २९.

एवमुक्तो विनिश्चित्य नग्नस्तिष्ठति वै नृपः । नग्नं द्रक्ष्यति मां देवी समयो वितथो भवेत् ।। २९.

ततो भूयस्तु गन्धर्व्वा द्वितीयं मेषमाददुः। द्वितीयेऽपहृते मेषे ऐलं देवी तमब्रवीत् ।। २९.

पुत्रौ मम हृतौ राजन्ननाथाया इव प्रभो। एवमुक्तस्तदोत्थाय नग्नो राजा प्रधावितः ।। २९.

मेषाबभ्यां पदवीं राजन् गन्धर्व्वैर्व्युत्थितामथ। उत्पादिता तु महती माया तद्भवनं महत् ।। २९.

प्रकाशितन्तु सहसा ततो नग्नमवेक्ष्य सा। नग्नं दृष्ट्वा तिरोऽभूत्सा अप्सरा कामरूपिणी ।। २९.

तिरोभूतान्तु तां ज्ञात्वा गन्धर्वास्तत्र तावुभौ। मेषौ त्यक्त्वा च ते सर्वे तत्रैवान्तर्हिताभवन् ।। २९.

उत्सृष्टावुरणौ दृष्ट्वा राजा गृह्यागतः प्रभुः। अपश्यंस्तां तु वै राजा विललाप सुदुःखितः ।। २९.

चचार पृथिवीं चैव मार्गमाणस्ततस्ततः। अथापश्यच्च तां राजा कुरुक्षेत्रे महाबलः ।। २९.

प्लक्षतीर्थे पुष्करिण्यां विगाढेनाम्बुनाप्लुताम्। क्रीडन्तीमप्सरोभिश्च पञ्चभिः सह शोभनाम् ।। २९.

अपश्यत्सा ततः सुभ्रू राजानमविदूरतः। उर्वशी ताः सखीः प्राह अयं स पुरुषोत्तमः ।। २९.

यस्मिन्नहमवात्सं हि दर्शयामास तं नृपम् । तत आविर्बभूवुस्ताः पञ्चचूडाप्सरास्तु ताः ।। २९.

दृष्ट्वा तु राजा तां प्रीतः प्रलापान् कुरुते बहून्। आयाहि तिष्ठ मनसा घोरे वचसि तिष्ठ हे ।। २९.

एवमादीनि सूक्ष्माणि परस्परमभाषत। उर्व्वशी त्वब्रवीच्चैलं सगर्भाहं त्वया प्रभो ।। २९.

संवत्सरात् कुमारस्ते भविता नव संशयः। निशामेकान्तु वै राजा ह्यवसत्तु तया सह ।। २९.

सम्प्रहृष्टो जगामाथ स्वपुरन्तु महायशाः। गते संवत्सरे राजा उर्व्वशीं पुनरागमत् ।। २९.

उषित्वा तु तया सार्द्धमेकरात्रं महामनाः। कामार्त्तश्चा ब्रवीद्दीनो भव नित्यं ममेति वै ।। २९.