वायुपुराणम्

अर्द्धेन पादसाम्यस्य पादभागाच्च पञ्चके। पादभागं सपादं तु प्रकृत्यामपि संस्थितम् ।। २५.

चतुर्थमुत्तरे चैव मद्रवत्यां च मद्रके। मद्रके दक्षिणस्यापि यथोक्ता वर्त्तते कला ।। २५.

पूर्व्वमेवानुयोगन्तु द्वितीया बुद्धिरिष्यते। पादौ चाहरणं चास्मत् पारं नात्र विधीयते ।। २५.

एकत्वमुपयोगस्य द्वयोर्यद्धि द्विजोत्तम। अनेकसमवायस्तु पताकाहरिणं स्मृतम् ।। २५.

तिसॄणां चैव वृत्तीनां वृत्तौ वृत्ता च दक्षिणा। अष्टौ तु समवायास्ते सौवीरा मूर्च्छना तथा। कुशत्यनुत्तरः सत्यं सप्त सत्त्वस्वरं तु यः ।। २५.

सूत उवाच।। ककुद्मिनस्तु तं लोकं रैवतस्य गतस्य ह। हताः पुण्यजनैः सर्व्वा राक्षसैः सा कुशस्थली ।। २६.

तद्वै भ्रातृशतं तस्य धार्म्मिकस्य महात्मनः। निबध्यमाना रक्षोभिर्दिशः संप्राद्रवन् भयात् ।। २६.

तेषान्तु ते भयाक्रान्ताः क्षत्रियास्तत्र तत्र हि। अन्ववायस्तु सुमहान् महांस्तत्र द्विजोत्तमाः ।। २६.

प्रयता इति विख्याता दिक्षु सर्व्वासु धार्म्मिकाः। धृष्टस्य धार्ष्टकं क्षत्रं रणधृष्टं बभूव ह ।। २६.

त्रिसाहस्रन्तु सगणं क्षत्रियाणां महात्मनाम्। नभगस्य च दायादो नाभागो नाम वीर्य्यवान् ।। २६.

अम्बरीषस्तु नाभागिर्विरूपस्तस्य चात्मजः। पृषदश्वो विरूपस्य तस्य पुत्रो रथीतरः ।। २६.

एते क्षत्रप्रसूता वै पुनश्चाङ्गिरसः स्मृताः । रथीतराणां प्रवराः क्षात्रोपेता द्विजातयः ।। २६.

क्षुवतस्तु मनोः पूर्व्वमिक्ष्याकुरभिनिःसृतः । तस्य पुत्रशतं त्वासीदिक्ष्वाकोर्भूरिदक्षिणम् ।। २६.

तेषां ज्येष्ठो विकुक्षिश्च नेमिर्दण्डश्च ते त्रयः। शकुनिप्रमुखास्तस्य पुत्राः पंचाशतस्तु ते ।। २६.

उत्तरापथदेशस्य रक्षितारो महीक्षितः। चत्वारिंशत्तथाष्टौ च दक्षिणस्याञ्च ते दिशि ।। २६.

विंशतिप्रमुखास्ते तु दक्षिणापथरक्षिणः। इक्ष्वाकुस्तु विकुक्षिं वै अष्टकायामथादिशेत् ।। २६.

राजोवाच।। मांसमानय श्राद्धेयं मृगान् हत्वा महाबल। श्राद्धमद्य नु कर्तव्यमष्टकायां न संशयः ।। २६.

स गतस्तु मृगव्यां वै वचनात्तस्य धीमतः। मृगान् सहस्रशो हत्वा परिश्रान्तश्च वीर्य्यवान्। भक्षयच्छशकन्तत्र विकुक्षिर्मृगयाङ्गतः ।। २६.

आगते स विकुक्षौ तु समांसे सहसैनिके। वसिष्ठञ्चोदयामास मांसं प्रोक्षयतामिति ।। २६.

तथेति चोदितो राज्ञा विधिवत्समुपस्थितः। स दृष्ट्वोपहतं मांसं क्रुद्धो राजानमब्रवीत् ।। २६.

शूद्रेणोपहतं मांसं पुत्रेण तव पार्थिव। शशभक्षादभोज्यं वै तव मांसं महाद्युते ।। २६.

शशो दुरात्मना पूर्वमरण्ये भक्षितोऽनघ। तेन मांसमिदं दुष्टं पितॄणां नृपसत्तम ।। २६.

इक्ष्वाकुस्तु ततः क्रुद्धो विकुक्षिमिदमब्रवीत्। पितृकर्म्मणि निर्द्दिष्टो मया त्वं मृगयाङ्कतः। शशं भक्षयसेऽरण्ये निर्घृणः पूर्व्वमद्य नु ।। २६.

तस्मात्परित्यजामि त्वां गच्छ त्वं स्वेन कर्म्मणा। एवमिक्ष्वाकुना त्यक्तो वसिष्ठवचनात् सुतः ।। २६.

इक्ष्वाकौ संस्थिते तस्मिञ्छशी स पृथिवीमिमाम् । प्राप्तः परमधर्म्मात्मा स चायोध्याधिपोऽभवत् ।। २६.

तदाकरोत्स राज्यं वै वसिष्ठपरिनोदितः। ततः स्तेनेन सा पूर्णो राज्यावस्था महीपतेः ।। २६.

कालेन गतवांस्तत्र स च न्यूनतराङ्गतिम्। ज्ञात्वैवमेतदाख्यानं ना विधिर्भक्षयेत्तु वै ।। २६.

मां सभक्षयितामुत्र यस्य मांसमिहाज्यहम्। एतन्मांसस्य मांसत्वं प्रवदन्ति मनीषिणः ।। २६.

शशादस्य तु दायादः ककुत्स्थो नाम वीर्य्यवान्। इन्द्रस्य वृषभूतस्य ककुत्स्थो जायते पुरा ।। २६.