वायुपुराणम्

सूत उवाच।। प्रोवाच वचनं देवी प्रियहेतोः प्रियं प्रिया । स मे ममाश्रमे देव यः पुमान् संप्रवेक्ष्यति। भविष्यति ध्रुवं नारी सा तुल्याप्सरसां शुभा ।। २३.

तत्र सर्वाणि भूतानि पिशाचाः पशवश्च ये। स्त्रीभूताः सह रुद्रेण क्रीडन्त्यप्सरसो तथा ।। २३.

उमावनं प्रविष्टस्तु स राजा मृगयां गतः। सह पिशाचैर्भूतैस्तु रुद्रैः स्त्रीभावमास्थितः ।। २३.

तस्मात् स राजा सुद्युम्नः स्त्रीभावं लब्धवान् पुनः । महादेवप्रसादाच्च गाणपत्य मवाप्नुयात् ।। २३.

सूत उवाच।। निसर्गं मनु पुत्राणां विस्तरेण निबोधत। पृषध्रो हिसयित्वा तु गुरोर्गावमभक्षयत् ।। २४.

शापाच्छूद्रत्वमापन्नश्च्यवनस्य महात्मनः। करूषस्य तु कारूषः क्षत्रियो युद्धदुर्मदः ।। २४.

सहस्रक्षत्रियगणविक्रान्तः संबभूव ह। नाभागारिष्टपुत्रस्तु विद्वानासीद्भलन्दनः ।। २४.

भलन्दनस्य पुत्रोऽभूत् प्रांशुर्नाम महाबलः। प्रांशोरेकोऽभवत् पुत्रः प्रजानिरिति विश्रुतः ।। २४.

प्रजानेरभवत् पुत्रः खनित्रो नाम वीर्यवान्। तस्य पुत्रोऽभवच्छ्रीमान् क्षुपो नाम महायशाः ।। २४.

क्षुपस्य विंशः पुत्रस्तु प्रतिमा न बभूव ह। विंशपुत्रस्तु कल्याणो विविंशो नाम धार्मिकः ।। २४.

विविंशपुत्रो धर्मात्मा खनिनेत्रः प्रतापवान्। करन्धमस्तस्य पुत्रस्त्रेतायुगमुखेऽभवत् ।। २४.

करन्धमसुतश्चापि आविक्षिन्नाम वीर्यवान्। आविक्षितो व्यतिक्रामत् पितरं गुणवत्तया ।। २४.

मरुत्तो नाम धर्मात्मा चक्रवर्त्तिसमो नृपः। संवर्त्तेन दिवं नीतः ससुहृत् सह बान्धवैः ।। २४.

विवादोऽत्र महानासीत् संवर्त्तस्य बृहस्पतेः। ऋद्धिं दृष्ट्वा तु यज्ञस्य क्रुद्धस्तस्य बृहस्पतिः ।। २४.

संपर्त्तेन हृते यज्ञे चुकोप सुभृशन्तदा। लोकानां स हि नाशय दैवतैर्हि प्रसादितः ।। २४.

मरुत्तश्चक्रवर्त्ती स नरिष्यन्तमवाप्तवान्। नरिष्यन्तस्य दायादो राजा दण्डधरो दमः ।। २४.

तस्य पुत्रस्तु विक्रान्तो राजासीद्राष्ट्रवर्द्धनः । सुधृती तस्य पुत्रस्तु नरः सुधृतिनः सुतः ।। २४.

केवलस्तस्य पुत्रस्तु बन्धुमान् केवलात्मजः। अथ बन्धुमतः पुत्रो धर्मात्मा वेगवान् नृपः ।। २४.

बुधो वेगवतः पुत्र स्तृणबिन्दुर्बुधात्मजः। त्रेतायुगमुखे राजा तृतीये संबभूव ह ।। २४.

कन्या तु तस्य द्रविडा माता विश्रवसो हि सा। पुत्रश्चास्य विशालोऽभूद् राजा परमधार्मिकः ।। २४.

विशालस्य समुत्पन्ना विशाला नयनिर्मिता। विशालस्य सुतो राजा हेमचन्द्रो महाबलः ।। २४.

सुचन्द्र इति विख्यातो हेमचन्द्रादनन्तरम्। सुचन्द्रतनयो राजा धूम्राश्च इति विश्रुतः ।। २४.

धूम्राश्वतनयो विद्वान् सृञ्जयः समपद्यत। सृञ्जयस्य सुतः श्रीमान् सहदेवः प्रतापवान् ।। २४.

कृशाश्वः सहदेवस्य पुत्रः परमधार्मिकः। कृशाश्वस्य महातेजाः सोमदत्तः प्रतापवान् ।। २४.

सोमदत्तस्य राजर्षेः सुतोभूज्जनमेजयः। जनमेजयात्मजश्चैव प्रमतिर्नाम विश्रुतः ।। २४.

तृणबिन्दुप्रसादेन सर्वे वैशालका नृपाः । दीर्घायुषो महात्मानो वीर्यवन्तः सुधार्मिकाः ।। २४.

शर्यातेर्मिथुनं त्वासीदानार्तो नाम विश्रुतः। पुत्रः सुकन्या कन्या न भार्याया च्यवनस्य तु ।। २४.

आनार्त्तस्य तु दायादो रेवो नाम्ना तु वीर्यवान्। आनर्त्तो विषयो यस्य पुरी चापि कुशस्थली ।। २४.

रेवस्य रैवतः पुत्रः ककुझी नाम धार्मिकः। ज्येष्ठो भ्रातृशतस्यासीद्राजा प्राप्य कुशस्थलीम् ।। २४.