वायुपुराणम्

ओदनं पायसं सर्पिर्मधुमूलफलानि च। भक्ष्यांश्च विविधान्दत्त्वा प्रेत्य चेह च मोदते ।। १८.

शर्कराक्षीरसंयुक्तं पृथुकं नित्यमक्षयम्। यश्च संवत्सरं प्रीत्या कृसरैर्मसुरेण च ।। १८.

सक्तुलाजास्तथा पूपाः कुल्माषव्यञ्जनैस्तथा। सार्पेःस्निग्धानि हृद्यानि दध्ना सक्तूंस्तु भोजयेत्। श्राद्धेष्वेतानि यो दद्यात् पझानि लभते निधिम् ।। १८.

नवसस्यानि यो दद्याच्छ्राद्धे सत्कृत्य यत्नतः। सर्वभोगानवाप्नोति पूज्यते च दिवं गतः ।। १८.

भक्ष्यभोज्यानि चोष्याणि पेयलेह्यवराणि च। सर्वश्रेष्ठानि यो दद्यात् सर्व्वश्रेष्ठो भवेन्नरः ।। १८.

वैश्वदेवं च सौम्यं च खाड्गमांसं परं हविः। विषाणं वर्ज्जयेत् खाड्गमसूयां नाशयामहे ।। १८.

भोजनेऽग्रासनं दद्यादतिथिभ्यः कृताञ्जलिः । सर्वयज्ञक्रियाणां स फलं प्राप्नोत्यनुत्तमम् ।। १८.

क्षिप्रमत्युष्ण मक्लिष्टं दद्याच्चान्नं बुभुक्षते। वयञ्जनं च तथा स्निग्धं भक्त्या सत्कृत्य यत्नतः ।। १८.

तरुणादित्यसङ्काशं विमानं हंसवाहनम्। अन्नदो लभते तिस्रः कल्पकोटीस्तथैव च ।। १८.

अन्नदानात्परं दानं विद्यते नेह किञ्चन। अन्नाद्भूतानि जायन्ते जीवन्ति च न संशयः ।। १८.

जीवदानात् परं दानं न किञ्चिदिह विद्यते। अन्नैर्जीवति त्रैलोक्यमन्नस्यैव हि तत्फलम् ।। १८.

अन्ने लोकाः प्रतिष्ठन्ति लोकदानस्य तत्फलम् । अन्नं प्रजापतिः साक्षात्तेन सर्व्वमिदं ततम्। तस्मादन्नसमं दानं न भूतं न भविष्यति ।। १८.

यानि रत्नानि मेदिन्यां वाहनानि स्त्रियस्तथा। क्षिप्रं प्राप्नोति तत् सर्वं पितृभक्तो हि मानवः ।। १८.

प्रतिश्रयं सदा दद्यादतिथिभ्यः कृताञ्जलिः। देवास्ते संप्रतीक्षन्ते दिव्यातिथ्यैः सहस्रशः ।। १८.

सर्वाण्येतानि यो दद्यात् पृथिव्यामेकराड् भवेत्। त्रिभिर्द्वाभ्यामथैकेन दानेन तु सुखी भवेत् ।। १८.

दानानि परमो धर्म्मः सद्भिः सत्कृत्य पूजितः। त्रैलोक्यस्याधिपत्यं हि दानादेव व्यवस्थितम् ।। १८.

राजा तु लभते राज्यमधनश्चोत्तमं धनम्। क्षीणायुर्लभते चायुः पितृभक्तः सदा नरः। यान् कामान् मनसाऽर्थेत तांस्तस्य पितरो विदुः ।। १८.

बृहस्पतिरुवाच।। अत ऊर्द्ध्वं प्रवक्ष्यामि श्राद्धकर्म्मणि पूजितम्। काम्यनैमित्तिकाजस्रं श्राद्धकर्म्मणि नित्यशः ।। १९.

पुत्र दारधनमूला अष्टकास्तिस्र एव च। पूर्वपक्षो वरिष्ठो हि पूर्वा चित्री उदाहृता ।। १९.

प्राजापत्या द्वितीया स्यात् तृतीया वैश्वदेविकी। आद्या पूपैःसदा कार्या मासैरन्या भवेत्सदा ।। १९.

शाकैरन्या तृतीया स्यादेवं द्रव्यगतो विधिः । अन्वष्टका पितॄणां वै नित्यमेव विधीयते ।। १९.

यद्यन्या च चतुर्थी स्यात्ताञ्च कुर्य्याद्विशेषतः। तासु श्राद्धं बुधः कुर्य्यात् सर्व्वस्वेनापि नित्यशः ।। १९.

परत्रेह च सर्व्वेषु नित्यमेव सुखी भवेत् । पूजकानां सदोत्कर्षो नास्तिका नामधो गतिः ।। १९.

पितरः सर्व्वकालेषु तिथिकालेषु देवताः। सर्व्वे पुरुषमायान्ति निपानमिव धेनवः ।। १९.

मा स्म ते प्रतिगच्छेयुरष्टकाः सुरपूजिताः । मोघस्तस्य भवेल्लोको लब्धं चास्य विनश्यति ।। १९.

देवांस्तु दायिनो यान्ति तिर्य्यग्गच्छन्त्यदायिनः। प्रजां पुष्टिं स्मृतिं मेधां पुत्रानैश्वर्य्यमेव च ।। १९.

कुर्व्वाणः पौर्णमास्यां च पूर्व्वं पूर्णं समश्नुते। प्रतिपद्धनलाभाय लब्धं चास्य न नश्यति ।। १९.

द्वितीयायां तु यः कुर्य्याद्द्विपदाधिपतिर्भवेत्। वरार्थिना तृतीया तु शत्रुघ्नी पापनाशिनी ।। १९.

चतुर्थ्यां कुरुते श्राद्धं शत्रोश्छिद्राणि पश्यति। पञ्चम्यां वै प्रकुर्वाणः प्राप्नोति महतीं श्रियम् ।। १९.