वायुपुराणम्

व्यापादनं शक्तिनिबर्हणं कृषिर्वाणिज्यकार्य्यं पशुपालनं च। शुश्रूषणं वाप्यगुरो रहो वा कार्य्यं नैतद्विद्यते ब्राह्मणस्य ।। १७.

ये तु विप्राः स्थिता नित्यं ज्ञानिनो ध्यानिनस्तथा। मिथ्यासङ्कल्पिनः सर्वे दुर्वृत्ता वा द्विजातयः ।। १७.

मिथ्यातत्त्वविदो वर्ज्ज्यास्तथा दम्भविषूचकाः। उपपातकसंयुक्ताः पातकैश्च विशेषतः ।। १७.

वेदे नियोगदातारो लोभमोहफलार्थिनः। ब्रह्मविक्रयिणश्चैव श्राद्धकर्म्मणि वर्जिताः ।। १७.

न नियोगोऽस्ति वेदानां यो नियुङ्क्ते स पापकृत्। भोक्ता वेदफलाद्भ्रश्येद्दाता दानफलात्तथा ।। १७.

भृतोऽध्यापयते यस्तु भृतकाध्यापितस्तु यः । नार्हतस्तावपि श्राद्धं ब्रह्मणः क्रियविक्रयी ।। १७.

क्रयविक्रयिणौ चैव जीवितार्थं विगर्हितौ। वृत्तिरेषा तु वैश्यस्य ब्राह्मणस्य तु पातकम् ।। १७.

प्राहुर्वेदान् वेदविदो वेदान् यश्चोपजीवति १७.

वृथा दारांश्च यो गच्छेद्यो यजेत वृथाध्वरे। नार्हतस्तावपि श्राद्धं द्विजो यश्चैव नास्तिकः ।। १७.

आत्मार्थं यः पचेदन्नं न देवातिथिकारकः। नार्हतस्तावपि श्राद्धं पतितौ ब्रह्मराक्षसौ ।। १७.

स्त्रियो नक्तंपरा येषां परदाररताश्च ये। अर्थकाम रताश्चैव न तान् श्राद्धेषु भोजयेत् ।। १७.

वर्णाश्रमाणां धर्म्मेषु विरुद्धाः श्राद्धकर्म्मणि। स्तेनश्च सर्वयाजी च सर्वे ते पङ्क्तिदूषकाः ।। १७.

यश्च सूकरवद्भुङ्क्ते यश्च पाणितले द्विजः। न तदश्नन्ति पितरो यश्च वामं समश्नुते ।। १७.

स्त्रीशूद्रायानुपेताय श्राद्धोच्छिष्टं न दापयेत्। यो दद्या द्रागमोहात्तु न तद्गच्छेत्पितॄन्सदा ।। १७.

तस्मान्न देयमुच्छिष्टमन्नाद्यं श्राद्धकर्म्मणि। अन्यत्र दधिसर्पिर्भ्यां शिष्ये पुत्राय नान्यथा ।। १७.

अनुच्छिष्टन्तु दातव्यमन्नाद्यं वै विशेषतः। पुष्पमूलफलैर्वापि तुष्टिं गच्छन्ति चान्नतः ।। १७.

यावन्त्यन्नानि पूतानि यावदुष्णं न मुञ्चति। तावदश्नन्ति पितरो यावदश्नन्ति वाग्यताः ।। १७.

दानं प्रतिग्रहो होमो भोजनं बलिरेव च। साङ्गुष्ठेन तथा कार्य्यं नासुरेभ्यो यथा भवेत् ।। १७.

एतान्येव च सर्व्वाणि दानादीनि विशेषतः। अन्तर्जान्वविशेषेण तद्वदाचमनं भवेत् ।। १७.

मुण्डाञ्जटिलकाषायान् श्राद्धकालेऽपि वर्ज्जयेत्। शिखिभ्यो वा त्रिदणिडभ्यः श्राद्धं यत्नात् प्रदापयेत् ।। १७.

ये तु व्रते स्थिता नित्यं ज्ञानिनो ध्यानिनस्तथा। देवभक्ता महात्मानः पुनीयुर्दर्शनादपि ।। १७.

सर्व्वं योगेश्वरैर्व्याप्तं त्रैलोक्यं वै निरन्तरम् । तस्मात् पश्यन्ति ते सर्वे यत्किञ्चिज्जगतीगतम् ।। १७.

व्यक्ताव्यक्तं वशीकृत्य सर्व्वस्यापि च यत्परम्। सदसच्चेति यैर्दृष्टं सदसच्च महात्मनाम् ।। १७.

सर्व्वज्ञानानि दृष्टानि मोक्षादीनि महात्मनाम्। तस्मात्तेषु सदासक्तः प्राप्नोत्यनुत्तमं शुभम् ।। १७.

ऋचो हि यो वेद स वेद वेदान् यजूंषि यो वेद स वेद यज्ञम्। सामानि यो वेद स वेद ब्रह्म यो मानसं वेद स वेद सर्व्वम् ।। १७.

बृहस्पतिरुवाच।। अतः परं प्रवक्ष्यामि दानानि च फलानि च। तारणं सर्व्वभूतानां स्वर्गमार्गं सुखावहम् ।। १८.

लोके श्रेष्ठतमं स्वर्ग्यमात्मन् श्चापि यत् प्रियम्। सर्व्वं पितॄणां दातव्यं तेषामेवाक्षयार्थिना ।। १८.

जाम्बूनदमयं दिव्यं विमानं सूर्य्यसन्निभम्। दिव्याप्सरोभिः सङ्कीर्णमन्नदो लभते फलम् ।। १८.

आच्छादनन्तु यो दद्यादाहतं श्राद्धकर्म्मणि। आयुः प्रकाममैश्वर्य्यं रूपञ्च लभते सुतम् ।। १८.