वायुपुराणम्

वन्यमूलफलाहारैः श्राद्धं कुर्य्यात्तु श्रद्धया। राष्ट्रमिष्टमवाप्नोति स्वर्गं मोक्षं यशस्करम् ।। १६.

अनिष्ट शब्दसङ्कीर्णं जन्तुव्याप्तमथापि वा। पूतिगन्धां तथा भूमिं श्राद्धकर्म्मणि वर्जयेत् ।। १६.

नद्यः सागरपर्य्यन्ता द्वारं दक्षिणपूर्व्वतः । त्रिशङ्कुं वर्जयेद् देशं सर्व्वं द्वादशयोजनम् ।। १६.

उत्तरेण महानद्या दक्षिणेन च कैकटात्। देशस्त्रैशङ्कवो नाम वर्जितः श्राद्धकर्म्मणि ।। १६.

कारङ्कराः कलिङ्गाश्च सिन्धोरुत्तरमेव च। प्रनष्टाश्रमधर्म्माश्च वर्ज्या देशाः प्रयत्नतः ।। १६.

नग्नादयो न पश्येयुः श्राद्धमेव व्ययस्थितम्। गच्छन्ति तैस्तैर्दृष्टानि न पितॄन्न पितामहान् ।। १६.

नग्नादीन् भगवन् सम्यङ्ममाद्य परिपृच्छतः। कथय द्विजमुख्याग्र विस्तरेण यथातथम् ।। १६.

एवमुक्तो महातेजा बृहस्पतिरुवाच तम्। सर्वेषामेव भूतानां त्रयीसंवरणं स्मृतम् ।। १६.

परित्यजति यो मोहात्ते वै नग्ना द्विजोत्तमाः। प्रलीयते नरो यः स्यान्निरालम्बश्च यो वृषः ।। १६.

वृषं यश्च परित्यज्य मोक्षमन्यत्र मार्गति । वृषो वेदसमस्तस्मिन् यो वै सम्यङ्न पश्यति ।। १६.

ब्राह्मणाः क्षत्रिया वैश्या वृषलाश्चैव सर्व्वशः। पुरा देवासुरे युद्धे निर्जितैरसुरैस्तदा ।। १६.

पाषण्डवैकृतस्थाने नैषा सृष्टिः स्वयम्भुवा। द्विश्राद्धकश्च निर्ग्रन्थाः शाक्या पुष्टिकलंशकाः ।। १६.

ये धर्म्मं नानुवर्त्तन्ते ते वै नग्नादयो जनाः। वृथाजटी वृथामुद्री वृथानग्नश्च यो द्विजः ।। १६.

वृथाव्रती वृथा जापी ते वै नग्नादयो जनाः। कुलन्धमा निषादाश्च तथा पुष्टिविनाशकाः ।। १६.

कृतकर्म्माक्षितास्त्वेते कुपथाः परिकीर्त्तिताः। एभिर्निर्वृत्तं दृष्टं वा श्राद्धं गच्छन्ति मानवाः ।। १६.

ब्रह्मघ्नश्च कृतघ्नश्च नास्तिका गुरुतल्पगाः। दस्यवश्च नृशंसाश्च दर्शनेनैव वर्जिताः ।। १६.

ये चान्ये पाप कर्म्माणः सर्व्वांस्तान् परिवर्जयेत्। देवदेवर्षिनिन्दायां रतांश्चैव विशेषतः ।। १६.

असुरान् यातुधानांश्च दृष्टमेभिर्व्रजन्त्युत। ब्राह्मं कृतयुगं प्रोक्तं त्रेता तु क्षत्रियं स्मृतम् ।। १६.

वैश्यं द्वापरमित्याहुः शूद्रं कलियुगं स्मृतम् पितर ऊचुः १६.

युद्धानि द्वापरे नित्यं पाषण्डाश्च कलौ युगे। अपमानापवित्रश्च कुक्कुटो ग्रामसूकरः ।। १६.

श्वा चैव दर्शनादेव हन्ति श्राद्धं न संशयः। शावसूतकसंस्पृष्टो दीर्घरोगिभिरेव च ।। १६.

मलिनैः पतितैश्चैव न द्रष्टव्यं कथञ्चन। अन्नं पश्येयुरेते वै नैतत्स्याद्धव्यकव्ययोः ।। १६.

तत्संस्पृष्टं प्रधानार्थं संस्कारश्वापदो भवेत्। हविषां संहतानां तु पूर्व्वमेव विवर्जितम्। मृत्संयुक्ताभिरद्भिश्च प्रोक्षणं च विधीयते ।। १६.

सिद्धार्थकैः कृष्णतिलैः कार्य्यं वाप्यवकीरणम्। गुरुसूर्य्याग्निवस्तूनां दर्शनं वापि यत्नतः ।। १६.

आसनारूढमानेषु पादोपहतमेव च। अमेध्यैर्जङ्गमैर्दृष्टं शुष्कं पर्युषितं च यत् ।। १६.

असितं परिदुष्टं च तथैवाग्रावलेहितम्। शर्कराकेशपाषाणैः कीटैर्यच्चाप्युपद्रुतम् ।। १६.

पिण्याकमथितं चैव तथा तिलयवादिषु। सिद्धाक्षताश्च ये भक्ष्याः प्रत्यक्षलवणीकृताः ।। १६.

वाससा चावधूतानि वर्ज्यानि श्राद्धकर्मणि। सन्ति वेदविरोधेन केचिद्विज्ञानमानिनः ।। १६.

अजज्ञपतयो नाम ते श्राद्धस्य यथा रजः। दधि शाकं तथाऽभक्ष्याः शुक्तं चैव विवर्जितम् ।। १६.