वायुपुराणम्

पुष्टिकामं च न्यग्रोधं बुद्धिं प्रज्ञां धृतिं स्मृतिम्। रक्षोघ्नं च यशस्यं च काश्मर्य्यं पात्रमुच्यते ।। १३.

सौभाग्यमुत्तमं लोके मधुके समुदाहृतम्। फल्गुपात्रे च कुर्वाणः सर्वान्कामानवाप्नुयात् ।। १३.

परा द्युतिरथो कर्त्तुः प्राकाश्यं च विशेषतः । बिल्वे लक्ष्मीस्तथा मेधा नित्यमायुष्यमेव च ।। १३.

क्षेत्रारामतडागेषु सर्वसस्येषु चैव हि। वर्षेदजस्रं पर्जन्यो वेणुपात्रेषु कुर्व्वतः ।। १३.

एतेष्वेव सुपात्रेषु ये चैवाग्रयणं ददुः। सकृदप्यत्र यज्ञानां सर्वेषां फलमुच्यते ।। १३.

पितृभ्यो यस्तु माल्यानि सुगन्धीनि च सर्वशः । सदा दद्याच्छ्रिया युक्तः स विभाति दिवाकरः ।। १३.

गुग्गुलादींस्तथा धूपान् पितृभ्यो यः प्रयच्छति। संयुक्तान्मधुसर्पिर्भ्यां सोऽश्वमेधफलं लभेत् ।। १३.

धूपं गन्धगुणोपेतं कान्तं पितृपरायणम्। लभते स्त्रीष्वपत्यानि इह चामुत्र चोभयोः। दद्यादेव पितृभ्यस्तु नित्यमेव ह्यतन्द्रितः ।। १३.

दीपं पितृभ्यः प्रयतः सदा यस्तु प्रयच्छति। स लोकेऽप्रतिमं चक्षुः सदा च लभते शूभम् ।। १३.

तेजसा यशमा चैव कान्त्या चैव बलेन च। भुवि प्रकाशो भवति भ्राजते च त्रिविष्टपे। अप्सरोभिः परिवृतो विमानाग्रे स मोदते ।। १३.

गन्धान्पुष्पाणि धूपांश्च दद्यादाज्यादुतीश्च वै। फलमूलनमस्कारैः पिदॄणां प्रयतः शुचिः। पूर्व कृत्वा द्विजान्पश्वात्पूजयेदन्नसम्पदा ।। १३.

श्राद्धकाले तु सततं वायुभूताः पितामहाः। आविशन्ति द्विजान्दृष्ट्वा तस्मादेतद्ब्रवीमि ते ।। १३.

वस्त्रैरन्नैः प्रदानैस्तैर्भक्ष्यपेयैस्तथैव च। गोभिरश्वैस्तथा ग्रामैः पूजयित्वा द्विजोत्तमान् ।। १३.

भवन्ति पितरः प्रीताः पूजितेषु द्विजातिषु। तस्मादन्नेन विधिवत् पूजयेद्द्विजसत्तमान् ।। १३.

सव्योत्तराभ्यां पाणिभ्यां कुर्य्यादुल्लेखनं द्विजः। प्रोक्षणञ्च तथा कुर्याच्छ्राद्धकर्म्मण्यतन्द्रितः ।। १३.

दर्भान्पिण्डांस्तथा भक्ष्यान्पुष्पाणि विविधानि च। गन्धदानमलङ्कारमेकैकं निर्वपेद्वुधः ।। १३.

पोषयित्वा जनं सम्यग्वैश्वः स्यादुत्तरो द्विजः। अभ्यङ्ग दर्भपिञ्जालैस्त्रिभिः कुर्याद्यथाविधि ।। १३.

अपसव्यं पितृभ्यश्च दद्यादन्नमनुत्तमम्। तमुच्चार्य्याथ सर्वेषां वस्त्रार्थं सूत्रमेव च ।। १३.

खण्डनं पोषणं चैव तथैवोल्लेखनं तथा। सकृदेव हि देवानां पितॄणां त्रिभिरुच्यते ।। १३.

एकं पवित्रं हस्तेन पितॄन्सर्वान्सकृत्सकृत्। चैलमन्त्रेण पिण्डेभ्यो दत्त्वा दर्शनजं हितम् ।। १३.

सदा सर्पिस्तिलैर्युक्तां स्त्रीन् पिण्डान्निर्वपेद्भुवि। जानुं कृत्वा तथा सव्यं भूमौ पितृपरायणः ।। १३.

पितॄन् पितामहांश्चैव तथैव प्रपितामहान्। आहूय च पितॄन् प्राञ्चान् पितृतीर्थेन यत्नतः। पिण्डान्परिक्षिपेत्सम्यगपसव्यमतन्द्रितः ।। १३.

अन्नेनाद्भिश्च पुष्पैश्च भक्ष्यैश्चैव पृथग्विधैः। पृथग् मातामहानान्तु केचिदिच्छन्ति मानवाः ।। १३.

त्रीन् पिण्डानानुपूर्व्व्येण साङ्गुष्ठान्पुष्टिवर्द्धनान् । जान्वन्तराभ्यां यत्नेन पिण्डान् दद्याद्यथाक्रमम् ।। १३.

सव्योत्तराभ्यां पाणिभ्यां धर्मे मन्त्रे च पर्य्ययः। नमो वः पितरः सूक्ष्मैः सदा ह्येवमतन्द्रितः ।। १३.

दक्षिणस्यान्तु पाणिभ्यां प्रथमं पिण्डमुत्सृजेत्। नमो वः पितरः सौम्याः पठन्नित्यमतन्द्रितः ।। १३.

सव्योत्तराभ्यां पाणिभ्यां धर्मे सर्व्वमतन्द्रितः। उलूखलस्य लेखाया मुदपात्राच्च सेवनम् ।। १३.

क्षौमसूत्रं नवं दद्याच्छोणं कार्पासिकं तथा। पत्रोर्णं पितृसूत्रञ्च कौशेयं परिवर्जयेत् ।। १३.

वर्जयेत्तद्दशां यज्ञे यदप्यहतवस्त्रजाम्। न प्रीणन्ति तथैतानि दातुराप्यायतो भवेत् ।। १३.