वायुपुराणम्

नक्षत्राणां चरादीनां पितॄनथ पितामहान्। द्यावापृथिव्योश्च तथा नमस्यामि कृताञ्जलिः ॥ १२.

देवर्षीणाञ्जनयितॄंश्च सर्वलोकनमस्कृतान्। अभयस्य सदा दातॄन्नमस्येऽहं कृताञ्जलिः ॥ १२.

प्रजा पतेः कश्यपाय सोमाय वरुणाय च। योगयोगेश्वरेभ्यश्च नमस्यामि कृताञ्जलिः ॥ १२.

पितृगणेभ्यः सप्तभ्यो नमो लोकेषु सप्तसु। स्वयम्भुवे नमश्चैव ब्रह्मणे योगचक्षुषे ॥ १२.

एतदुक्तं ससप्तर्षिब्रह्मर्षिगणपूजितम् । पवित्रं परमं ह्येतच्छ्रीमद्रक्षोविनाशनम् ॥ १२.

अनेन विधिना युक्तस्त्रीन्वरान् लभते नरः। अन्नमायुः सुतांश्चैव ददते पितरो भुवि ॥ १२.

भक्त्या परमया युक्तः श्रद्दधानो जितेन्द्रियः। सप्तार्च्चिषं जपेद्यस्तु नित्यमेव समाहितः। सप्तद्वीपसमुद्रायां पृथिव्यामेकराड्भवेत् ॥ १२.

यत्किंचित्पच्यते गेहे भक्ष्यं वा भोज्यमेव च। अनिवेद्य न भोक्तव्यं तस्मिन्नायतने सदा ॥ १२.

क्रमशः कीर्त्तयिष्यामि बलिपात्राण्यतः परम्। येषु यच्च फलं प्रोक्तं तन्मे निगदतः श्रृणु ॥ १२.

बृहस्पतिरुवाच।। पालाशं ब्रह्मवर्चस्यमश्वत्थे राज्यभावना। सर्वभूताधिपत्यं च प्लक्षे नित्यमुदाहृतम् ।। १३.

पुष्टिकामं च न्यग्रोधं बुद्धिं प्रज्ञां धृतिं स्मृतिम्। रक्षोघ्नं च यशस्यं च काश्मर्य्यं पात्रमुच्यते ।। १३.

सौभाग्यमुत्तमं लोके मधुके समुदाहृतम्। फल्गुपात्रे च कुर्वाणः सर्वान्कामानवाप्नुयात् ।। १३.

परा द्युतिरथो कर्त्तुः प्राकाश्यं च विशेषतः । बिल्वे लक्ष्मीस्तथा मेधा नित्यमायुष्यमेव च ।। १३.

क्षेत्रारामतडागेषु सर्वसस्येषु चैव हि। वर्षेदजस्रं पर्जन्यो वेणुपात्रेषु कुर्व्वतः ।। १३.

एतेष्वेव सुपात्रेषु ये चैवाग्रयणं ददुः। सकृदप्यत्र यज्ञानां सर्वेषां फलमुच्यते ।। १३.

पितृभ्यो यस्तु माल्यानि सुगन्धीनि च सर्वशः । सदा दद्याच्छ्रिया युक्तः स विभाति दिवाकरः ।। १३.

गुग्गुलादींस्तथा धूपान् पितृभ्यो यः प्रयच्छति। संयुक्तान्मधुसर्पिर्भ्यां सोऽश्वमेधफलं लभेत् ।। १३.

धूपं गन्धगुणोपेतं कान्तं पितृपरायणम्। लभते स्त्रीष्वपत्यानि इह चामुत्र चोभयोः। दद्यादेव पितृभ्यस्तु नित्यमेव ह्यतन्द्रितः ।। १३.

दीपं पितृभ्यः प्रयतः सदा यस्तु प्रयच्छति। स लोकेऽप्रतिमं चक्षुः सदा च लभते शूभम् ।। १३.

तेजसा यशमा चैव कान्त्या चैव बलेन च। भुवि प्रकाशो भवति भ्राजते च त्रिविष्टपे। अप्सरोभिः परिवृतो विमानाग्रे स मोदते ।। १३.

गन्धान्पुष्पाणि धूपांश्च दद्यादाज्यादुतीश्च वै। फलमूलनमस्कारैः पिदॄणां प्रयतः शुचिः। पूर्व कृत्वा द्विजान्पश्वात्पूजयेदन्नसम्पदा ।। १३.

श्राद्धकाले तु सततं वायुभूताः पितामहाः। आविशन्ति द्विजान्दृष्ट्वा तस्मादेतद्ब्रवीमि ते ।। १३.

वस्त्रैरन्नैः प्रदानैस्तैर्भक्ष्यपेयैस्तथैव च। गोभिरश्वैस्तथा ग्रामैः पूजयित्वा द्विजोत्तमान् ।। १३.

भवन्ति पितरः प्रीताः पूजितेषु द्विजातिषु। तस्मादन्नेन विधिवत् पूजयेद्द्विजसत्तमान् ।। १३.

सव्योत्तराभ्यां पाणिभ्यां कुर्य्यादुल्लेखनं द्विजः। प्रोक्षणञ्च तथा कुर्याच्छ्राद्धकर्म्मण्यतन्द्रितः ।। १३.

दर्भान्पिण्डांस्तथा भक्ष्यान्पुष्पाणि विविधानि च। गन्धदानमलङ्कारमेकैकं निर्वपेद्वुधः ।। १३.

पोषयित्वा जनं सम्यग्वैश्वः स्यादुत्तरो द्विजः। अभ्यङ्ग दर्भपिञ्जालैस्त्रिभिः कुर्याद्यथाविधि ।। १३.

अपसव्यं पितृभ्यश्च दद्यादन्नमनुत्तमम्। तमुच्चार्य्याथ सर्वेषां वस्त्रार्थं सूत्रमेव च ।। १३.

खण्डनं पोषणं चैव तथैवोल्लेखनं तथा। सकृदेव हि देवानां पितॄणां त्रिभिरुच्यते ।। १३.