वायुपुराणम्

एवंविधं सुतं दृष्ट्वा विश्वरूपधरं तथा। पिता दृष्ट्वाब्रवीत्तत्र कुबेरोऽयमिति स्वयम् ।। ९.

कुत्सायां क्वितिशब्दोऽयं शरीरं बेरमुच्यते । कुबेरः कुशरीरत्वान्नाम्ना तेन च सोऽङ्कितः ।। ९.

यस्माद्विश्रवसोऽपत्यं सादृश्याद्विश्रवा इव। तस्माद्वैश्रवणो नाम नाम्ना लोके भविष्यति ।। ९.

ऋद्ध्यां कुबेरोऽजनयद्विश्रुतं नलकूबरम्। रावणं कुम्भकर्णञ्च कन्यां शूर्पणखान्तथा। विभीषणं चतुर्थांस्तान्कैकस्यजनयेत्सुतान् ।। ९.

शङ्कुकर्णो दशग्रीवः पिङ्गलो रक्तमूर्द्धजः। चतुष्पाद्विंशतिबुजो महाकायो महा बलः ।। ९.

जात्याञ्जननिभो दंष्ट्रो लोहितग्रीव एव च। राजसेनो जययुक्तो रूपेण च बलेन च ।। ९.

सत्यबुद्धिर्दृढतनू राक्षसैरेव रावणः । निसर्गाद्दारुणः क्रूरो रावणाद्रावणस्तु सः ।। ९.

हिरण्यकशिपुस्त्वासीत्स राजा पूर्वजन्मनि। चतुर्युगानि राजात्र त्रयोदश स राक्षसः ।। ९.

ताः पञ्चकोट्यो वर्षाणामाख्याताः सङ्ख्यया द्विजैः। नियुतान्येकषष्टिश्च सङ्ख्याविद्भिरुदाहृता ।। ९.

षष्टिशतसहस्राणि वर्षाणान्तु स रावणः । देवतानां ऋषीणाञ्च घोरं कृत्वा प्रजागरम् ।। ९.

त्रेतायुगे चतुर्विंशे रावणस्तपसः क्षयात्। रामं दाशरथिं प्राप्य सगणः क्षयमीयिवान् ।। ९.

महोदयः प्रहस्तश्च महापांशुखरस्तथा। पुष्पोत्कटायाः पुत्रास्ते कन्या कुम्भीनसी तथा ।। ९.

त्रिशिरा दूषणश्चैव विद्युज्जिह्वश्च राक्षसः। कन्या ह्यसलिका चैव वाकायाः प्रसवाः स्मृताः ।। ९.

इत्येते क्रूरकर्माणः पौलस्त्या राक्षसा दश। दारुणाबिजनाः सर्वे देवैरपि दुरासदाः ।। ९.

सर्वे लब्धवराश्चैव पुत्रपौत्रसमन्विताः। यक्षाणाञ्चैव सर्वेषां पौलस्त्या ये च राक्षसाः ।। ९.

आगस्त्यवैश्वामित्राणां क्रूराणां ब्रह्मरक्षसाम्। वेदाध्ययनशीलानां तपोव्रतनिषेविणाम् ।। ९.

तेषामैडविडो राजा पौलस्त्यः सव्यपिङ्गलः। इतरे वै यज्ञमुखास्तेन रक्षोगणास्त्रयः ।। ९.

यातु धाना ब्रह्मधाना वार्त्ताश्चैव दिवाचराः । निशाचरगणास्तेषां चत्वारः कविभिः स्मृताः ।। ९.

पौलस्त्या नैऋताश्चैव आगत्स्याः कौशिकास्तथा। इत्येताः सप्त तेषां वै जातयो राक्षसाः स्मृताः ।। ९.

तेषां रूपं प्रवक्ष्यामि स्वभावेन व्यवस्थितम्। वृत्ताक्षाः पिङ्गलाश्चैव महाकाया महोदराः ।। ९.

अष्टदंष्ट्रा शङ्कुकर्णा ऊर्द्ध्वरोमाण एव च। आकर्णदारितास्याश्च मुञ्जधूमोर्द्ध्वमूर्द्धजाः ।। ९.

स्थूलशीर्षाः सिताभाश्च ह्रस्वकाश्च प्रवाहुकाः। ताम्रास्या लम्बजिह्वौष्ठा लम्बभूस्थूलनासिकाः ।। ९.

नीलाङ्गा लोहितग्रीवा गम्भीराक्षा विबीषणाः । महाघोरस्वराश्चैव विकटा बद्धपिण्डिकाः ।। ९.

स्थूलाश्च तुङ्गनासाश्च शिलासंहनना दृढाः। दारुणाभिजनाः क्रूराः प्रायशः क्लिष्टकर्मिणः ।। ९.

सकुण्डलाङ्गदापीडा मुकुटोष्णीषधारिणः। विचित्र वस्त्राभरणाश्चित्रस्रगनुलेपनाः ।। ९.

अन्नादाः पिशितादाश्च पुरुषादाश्च ते स्मृताः। इत्येतद्रूपसाधर्म्यं राक्षसानां बुधैः स्मृतम्। न समस्तबलं बुद्धं यतो मायाकृतं हि तत् ।। ९.

पुलहस्य मृगाः पुत्राः सर्वे व्यालाश्च दंष्ट्रिणः । भूताः पिशाचाः सर्पाश्च भ्रमरा हस्तिनस्तथा ।। ९.

वानराः किन्नराश्चैव यमकिम्पुरुषास्तथा। येऽन्ये चैव परिक्रान्ता मायाक्रोधवशानुगाः ।। ९.

अनपत्यः क्रतुस्तस्मिन् स्मृतो वैवस्वतेऽन्तरे। न तस्य पुत्रः पौत्रो वा तेजः संक्षिप्य वा स्थितः ।। ९.