वायुपुराणम्

एवं दानुवंशस्य प्रमुखपुत्राः नाम्ना निर्दिष्टाः। तेषां पुत्रपौत्रादयः अनन्ताः, गणनातीताः च। असुराः, ये दैत्याः दानवाः च कथिताः, तेषु स्वर्भानुः दैत्यः प्रसिद्धः, अनुभानुः दानुका पुत्रः, एते दानुका पुत्राः स्मृताः। एकाक्षः, ऋषभः, अरिष्टः, प्रबन्धनः, नरकः, इन्द्रबाधनः, केशी, मेरुः, शम्भुः, धेनुकः च अपि नाम्ना निर्दिष्टाः। गवेष्ठिः, गवाक्षः, तालकेतुः बलवान्—एते मानुषगुणयुक्ताः दानुका पुत्राः मया स्मृताः। दैत्यदानवयोः वैरसम्भवः सिंहिका-पुत्राः विप्रचित्तिपुत्राः च भयानकबलसम्पन्नाः अभवन्। एते सिंहिकेयाः चतुर्दश महासुराः—शतगालः बलवान्, न्यासः, शाम्बः च अपि। अनुलोमः, शुचिः, वातापिः, सितांशुकः, हरः, कल्पः, कालनाभः, भूमः, नरकः च तेषु सन्ति। तेषु राहुः ज्येष्ठः, चन्द्रसूर्यविमर्दकः; सिंहिका-पुत्राः देवेष्वपि भीषणा अभवन्। दुष्टवंशसम्भवाः, क्रूराः, ब्रह्मद्वेषिणः, सिंहिकेयाः दशसहस्रशः बलसमूहः प्रसिद्धः। ते बलवान् भार्गवेण, जमदग्निपुत्रेण, हताः; स्वर्भानु-पुत्री प्रभा, पुलोमन्-पुत्री शची च स्मृताः। उपदानवी यमपत्नी अभवत्, शर्मिष्ठा वृषपर्वन्-पुत्री; पुलोमा, कालिका च वैश्वानरस्य पुत्र्यौ। प्रभायाः नहुषपुत्रः जातः, शच्याः जयन्तः; ततः शर्मिष्ठायाः पुरुः, उपदानव्या दुष्मन्तः अभवत्। पुलोमा, कालिका च वैश्वानरपुत्र्यौ, मारिचस्य पत्न्यौ अभवताम्। ताभ्यां षष्टिसहस्रं प्रमुखदानवाः, चतुर्दशसहस्रं हिरण्यपुरवासिनः उत्पन्नाः। पौलोमाः कालकेयाः च दानवाः अतिबलिनः, दानवेषु अभेद्याः, तथापि सव्यसाचिना विनष्टाः। मायस्य पुत्राः सर्वे महावीर्यशालिनः—मायावी, दुन्दुभिः, वृषः, महिषः च। बालिकः, वज्रकर्णः, कन्या मंदोदरी च अपि तत्र सन्ति; एवं दैत्यदानवसृष्टिः वर्णिता। दानायुषः पुत्राः पञ्च बलिनः स्मृताः—अरूरुः, बालिः, जम्भः, विरक्षः, विषः च। अरूरोः पुत्रः स्तनयः, भीषणः महासुरः धुन्धुः, उत्तङ्कस्य वचनेन कुवलाश्वेन हतः। बलेः द्वौ पुत्रौ महाबलिनौ, अतुलप्रभायुक्तौ—कुम्भिलः, चक्रवर्मा; सः पूर्वजन्मनि कर्णः अभवत्। विरक्षस्य द्वौ पुत्रौ—कालकः, वरः; विषस्य क्रूरकर्मणः चत्वारः पुत्राः—श्राद्धहा, यज्ञहा, ब्रह्महा, पशुहा च। दानायुषपुत्राः वर्णिताः; अधुनाऽपि वृतं शृणु—धोरायाः श्वासात् वृतः उत्पन्नः, यदा वृतः इन्द्रेण युद्धं अकरोत्। तेषां पतयः, मनसा प्रसिद्धाः, राक्षसाः अतिबलिनः; शतसहस्रं सन्ति, महेन्द्रस्य परिचारकाः। सर्वे ब्रह्मविदः, सौम्याः, धर्मिष्ठाः, सूक्ष्मरूपधारिणः; सर्वेषु भूतेषु वसन्ति, परमशुभाः। एवं दैत्यदानवसृष्टिः वर्णिता; प्रवाह्यः यज्ञे पुत्रान् उत्पादितवान्, सर्वे उत्तमगायका अभवन्। सत्प्रभावः, सत्वात्मकः, कालापः बलवान्, कृतवीर्यः ब्रह्मचारी, सुपाण्डुः—एते सप्त। पनः, तरण्यः, सुचन्द्रः, दशमः—एते दिव्यगन्धर्वाः वर्णिताः। गन्धर्वाः अप्सराः च, पुण्यशालिनः, मुनेः वंशजाः, नाम्ना निर्दिष्टाः—चित्रसेनः, उग्रसेनः, ऊर्नायु, अनघः। धृतराष्ट्रः, पुलोमः, सूर्यवर्चाः, युगपत्, ऋणपत्, कालिः, दिति, चित्ररथः च अपि। भ्रमिशिरा त्रयोदशः, पर्जन्यः चतुर्दशः, किलि पञ्चदशः, नारदः षोडशः; एते दिव्यगन्धर्वाः मुनेः वंशजाः वर्णिताः। तत्र चतुस्त्रिंशत् अप्सराः विशिष्टाः सन्ति, विशेषतः दारवतीसम्बद्धाः, प्रियमुखी च अन्याः उत्तमाः दिव्यस्त्रियः। मिश्रकेशी, शाची, पर्णिनी, वाप्यलम्बुषा, मारिची, पुत्रिका, विद्युद्वर्णा, तिलोत्तमा च। अद्रिका, लक्षणा, देवी, रंभा, मनोरमा, सुवरा, सुभाहु, पूर्णिता, सुप्रतिष्ठिता च। पुण्डरीका, सुगंधा, सुदंता, सुरसा, हेमासरा, सुतिः, सुवृत्ता, कमला च। सुभुजा, हंसपादा, लौकिकी अप्सराः; एवं गन्धर्वाः अप्सराः मुनेः वंशजाः नाम्ना निर्दिष्टाः। गन्धर्वकन्याः, याः मया वर्णिताः, तासां नामानि शृणु। तासु प्रथमं सुयशा, ततः गन्धर्वी; विद्यावती, चारुमुखी, सुमुखी, वरानना च। सुयशायाः पुत्राः महाबलिनः, वीर्यशालिनः; ते यक्षाः, प्रचेतसः पुत्राः। तेषां नामानि मया शृणु—कम्बलः, हरिकेशः, कपिलः, कांचनः, मेघमाली च। सुयशायाः चत्वारः कन्याः स्मृताः अप्सराः; तासां नामानि मया शृणु।