वायुपुराणम्

पाण्डवेषु द्रौपद्या पञ्च पुत्रा जाता आसन्। तत्र धर्मराजस्य युधिष्ठिरस्य द्रौपद्या ज्येष्ठः पुत्रः श्रुतविधा अभवत्। भीमसेनस्य हिडिम्बायां घटोत्कचः पुत्रः अभवत्, तथा भीमसेनस्य काश्यायां सर्ववृकः अपि अभवत्। मद्रीपुत्रस्य विजयस्य सुहोत्रः पुत्रः अभवत्। सहदेवस्य वैदेयायां निरमित्रः लङ्गली च जातौ। पार्थस्य सुभद्रायां रथी अभिमन्युः अभवत्, तस्य च अभिमन्योरुत्तरायां, या विराटस्य दुहिता, परीक्षित् अभवत्। परीक्षितः पुत्रः जनमेजयः राजा अभवत्, स वैजसनेयान् ब्राह्मणान् स्थापयामास। तदा द्वेषात् वैशम्पायनः उक्तवान्—"त्वदीयं वचनं, मूढ, अत्र प्रतिद्वन्द्विना विना न स्थास्यति। यावदहं लोके तिष्ठामि, तावत् एतत् न स्तूयते; मम प्रयाणानन्तरं च, तथैव जनमेजये अभवत्।" सः पौर्णमास्यां प्रजापतिं हविषा पूजयित्वा, तत्त्वं ज्ञात्वा, यज्ञे भगवतः इच्छितं विनाशं दृष्ट्वा निर्गतः। परीक्षित्सुतः जनमेजयः, पौरवः, द्वौ अश्वमेधौ कृत्वा, वैजसनेयसंप्रदायं स्थापयामास; सः त्रिभिः अश्वमेधयज्ञैः ब्रह्म स्थापयामास। एवं जनमेजयः त्रिभिः अश्वमेधैः मुख्याश्वान् क्षपयामास, स्त्रीवासांश्च न्यूनयामास, मध्यदेशवासिनः सर्वान् च; तेन पीडितः ब्राह्मणैः शप्तः, सः स्वस्य अन्तं प्राप्तः। तस्य पुत्रः शतानिकः वीर्यवान् सत्यवीर्यश्च अभवत्; ततः ब्राह्मणैः शतानिकस्य पुत्रः शतानिकः अभिषिक्तः। शतानिकस्य पुत्रः अश्वमेधदत्तः वीर्यसम्पन्नः अभवत्; अश्वमेधदत्तात् परपुरंजयः अभवत्। अधिसमकृष्णः धर्मात्मा महाकीर्तिः अधुना राज्यं करोति; तस्य राज्ये यूयं एषं यज्ञं सम्पन्नम् अकार्ष्ट। एषः कठिनः दीर्घः यज्ञः, दुःसाध्यः, त्रिवर्षीयः, द्वौ वर्षौ कुरुक्षेत्रे च दृषद्वत्यां च कृतः, द्विजोत्तमाः। ततः ऋषयः ऊचुः—"वयं श्रोतुमिच्छामः, सुत महाबुद्धे, भविष्यतः प्रजाजनस्य, राज्ञां च, यथा गतं पूर्वं त्वया कीर्तितम्। यदपि भविष्यति, तदपि ब्रूहि; ये च राजानः भविष्यन्ति, तेषां नामानि च वद, ये च बहूनां वर्षाणां पश्चात् आगमिष्यन्ति। समयं, युगमानं, गुणदोषौ च, धर्मार्थकामेषु जनानां सुखदुःखे च वद। सर्वं विचिन्त्य, सत्यमेव वद।" इति ऋषिभिः पृष्टः, सूतः प्राज्ञश्रेष्ठः, यथावृत्तं, यथा दृष्टं श्रुतं च, आख्यात्। यथा सर्वं व्यासेन अद्भुतकर्मणा मम आख्यातम्, तथैव कलियुगस्य आगमनं मन्वन्तराणां च। यदपि भविष्यति, तत् मत्तः शृणु; अधुना आगमिष्यन्ति ये राजानः, तान् नामशः वक्ष्यामि। ऐलाः, इक्ष्वाकवः, सौद्युम्नाः च—येषु राजवंशेषु एषा पुण्या इक्ष्वाकुभूमिः प्रतिष्ठिता। ये राजानः भविष्यन्ति, तेषां नामानि, तेषां च अनन्तरं ये अन्ये भविष्यन्ति, तान् अपि वक्ष्यामि, भूमिपालाः। क्षत्रियाः, पारशवाः, शूद्राः, द्विजातयः; अन्धाः, शाकाः, पुलिन्दाः, तूलिकाः, यवनैः सह। कैवर्ताः, आभीराः, शबराः, अन्ये च म्लेच्छगणाः; तान् वर्षानुक्रमेण वक्ष्यामि, तेषां राज्ञां नामानि च। अधिसमकृष्णः एषः राजा, पुरवांशे राज्यं करोति; तस्य वंशे ये ये भविष्यन्ति, तान् अनुक्रमेण वक्ष्यामि। अधिसमकृष्णस्य पुत्रः निर्वक्रः भविष्यति; यदा गङ्गया नागसह्वयं पुरी ह्रियते, तदा सः तां पुरीं स्वगृहं च परित्यज्य कौशाम्ब्यां वत्स्यति। निर्वक्रस्य पुत्रः उष्णा, उष्णात् चित्ररथः, चित्ररथात् शुचिद्रथः, शुचिद्रथात् वृतिमान् भविष्यति। वृतिमतः सुषेणः महाबलः कीर्तिमांश्च उत्पद्यते; सुषेणात् सुतीर्थः राजा भविष्यति। सुतीर्थात् रुचिः, रुचेर् त्रिचक्षुः; त्रिचक्षोः उत्तराधिकारी सुखिबलः। सुखिबलस्य पुत्रः राजा परिप्लुतः; परिप्लुतस्य पुत्रः सुनीयः भविष्यति। ततः मेधावी राजा भविष्यति, सूनयस्य पुत्रः; मेधाविनः पुत्रः दण्डपाणिः। दण्डपाणेः निरमित्रः, निरमित्रात् क्षेमकः; एवं पञ्चविंशतिः राजा प्राचीनवंशे भविष्यन्ति। अत्र कश्चन श्लोकः प्राचीनविद्भिः गीयते—"कुलं देवर्षिसंमानितं ब्राह्मणक्षत्रिययोः मूलम्।" यदा राज्यं क्षेमकं प्रति आगच्छति, तदा कलियुगे वंशः समाप्तिम् आप्नोति; एवं पौर्ववंशः सम्यक् कीर्तितः। अधुना अहं महात्मनाम् इक्ष्वाकूणां वंशं वक्ष्यामि, पाण्डुपुत्रस्य अर्जुनस्य अनन्तरम्। बृहद्रथस्य पुत्रः बृहदक्षयः वीर्यवान् भविष्यति; तस्य पुत्रः क्षयः, क्षयात् वत्सव्यूहः। वत्सव्यूहात् प्रतिव्यूहः, तस्य पुत्रः दिवाकरः, अयोध्यायां अधुना राजा। दिवाकरस्य पुत्रः सः प्रसिद्धः सहदेवः; सहदेवस्य उत्तराधिकारी बृहदश्वः। तस्य पुत्रः भानुरथः, भानुरथस्य पुत्रः प्रतिताश्वः; प्रतिताश्वस्य पुत्रः सुप्रतीतः। सहदेवः तस्य पुत्रः भविष्यति, सहदेवस्य पुत्रः सूनक्षत्रः।