वायुपुराणम्

धर्मसंस्थापनार्थं दानवानां च विनाशनाय, योगबलसमन्वितः योगात्मा सर्वभूतानां मोहाय रूपमादत्त। स मानवगर्भमाविश्य, गूढभावेन पृथिव्याम् अवतीर्य, मानवेषु क्रीडार्थं, सन्दीपनिं पूर्वगं कृत्वा सञ्चरन्। तत्र सः कंसं, शाल्वं, द्विविदं महासुरं, अरिष्टं, वृषभं, पूतनां, केशिनं हयमुखं, अन्यांश्च दैत्यान् निर्जघान। सः कुवलयापीडं नागं, मल्लगृहपतिं, चान्यानपि मानुषवपुषि स्थितान् दानवान् वीर्यं दर्शयन् हत्वा, स्वपराक्रमं प्रादर्शयत्। बाणस्य सहस्रबाहोः विचित्रनटस्य बाहून् छित्त्वा, नर्कमपि संग्रामे, यवनं च बलिनं निहत्य, सर्वरत्नानि राज्ञां तेजसा हरन्, पातालवासिनः पापराज्ञः च नाशयत्। एते महात्मनः प्रादुर्भावाः लोककल्याणाय जायन्ते। यदा युगक्षयः संप्राप्तः सन्ध्यायाम् एकीभूते, तदा पुनः स एवावतारः भविष्यति। तदा कल्किर्नाम्ना विष्णुयशाः, पराशरवंशसमुद्भवः, महातेजा, याज्ञवल्क्यपूर्वकः दशमः अवतारः भविष्यति। सः सर्वसेनान्युद्धृत्य, हस्त्यश्वरथसंयुक्तान्, ब्राह्मणैरायुधपाणिभिः परिवृतान्, लक्षशः संख्यातान्, समाहूय, ये धर्मातिक्रान्ताः, धर्मद्विषः, उत्तरदेशात्, मध्यदेशात्, विन्ध्यपश्चिमदेशात् आगतान्, तथैव दक्षिणदेशीयान्, द्रविडसिंहलान्, गान्धारान्, पारदान्, पहलवान्, यवनान्, शाकांश्च, तुषारान्, बार्बरान्, पुलिन्दान्, दरदान्, खासान्, लाम्पाकान्, अन्धकान्, रुद्रान्, किरातांश्च, सर्वान् नाशयिष्यति। चक्रबलसमन्वितः स महाबलः म्लेच्छनाशनः भविष्यति; सर्वभूतैः अदृश्यः, पृथिव्याम् विचरिष्यति। स पुरुषः देवर्षेः अंशेन जातः भविष्यति; पूर्वजन्मनि सः विष्णुः प्रामिति नाम्ना वीर्यसम्पन्नः आसीत्। सः सोमसदृशवपुः, कलियुगान्ते अवतारी भविष्यति। एवं दशावताराः तस्य देवस्य स्मृताः। यदा यदा कालानुसारं यथाहेतुं यथायोग्यं, सः त्रिषु लोकेषु स्वांशेन तेषु गर्भेषु प्रवेशं करिष्यति। पञ्चविंशतितमे कल्पे, पञ्चविंशतिवर्षाणि, सर्वभूतानि, विशेषतः मानवजातिं, स नाशयिष्यति। केवलं बीजानि शेषयित्वा, घोरकर्मणा पृथिव्याम्, पापकृतः, विशेषतः अधार्मिकान्, संहारयिष्यति। ततः कल्किः स्वकार्यं सेना सहितः पूर्णत्वा, ये तेन हताः, ते सिद्धिं प्राप्य, स्वतः पुनः समुत्थास्यन्ति। सहसा मोहिताः, परस्परं कोपिताः, भविष्यन्ति; ये भविष्याय प्रेरिताः, तान् सर्वान् नाशयित्वा। सः स्वजनैः सह गङ्गायमु्नयोः मध्ये स्वं लोकं गमिष्यति; ततो यदा कल्किः सह सैनिकैः प्रयातः स्यात्। राज्ञः विनष्टे, प्रजाः अनियन्त्रिताः भविष्यन्ति; रक्षायाम् उपरुद्धायाम्, युद्धे परस्परं हत्वा। परस्परं सान्त्वं नष्टं, निःस्वनाः, महातप्तराः, नगरग्रामान् परित्यज्य, सर्वे सामान्यान्, निःस्वाः, समाः भविष्यन्ति। तेषां वेदाध्ययनं धर्मश्च नष्टः, धर्माश्रमाश्च; अल्पायुषः, अल्पप्राणाः, ते वनवासिनः स्मृताः। नद्यः पर्वतान् आश्रित्य, पत्त्र-मूल-फलभक्षिणः, वल्कलपत्रचर्मवस्त्रधारिणः, भीषणं तपः आचरन्ति। अल्पायुषः, विस्मृतलोकाः, नानाशोकसमाकुलाः, महाक्लिष्टाः, कलिसन्ध्यायाः तस्मिन्काले दुर्गतिं गताः। प्रजा कलियुगेन सह क्षीणाः भविष्यन्ति; यदा कलियुगक्षयः, कृतयुगारम्भः च, तदा स्वभावेनैव सम्यक् आचरिष्यन्ति। एवं सर्वे देवाद्यसुरकृत्याः कीर्तिताः। यदुवंशे तव महान् वैष्णवः यशः प्रोक्तम्; अधुना तुर्वसोरपि, पुरोः, द्रुह्योः, अनुश्च चरितं कथयिष्यामि। तुर्वसोरपत्यं वह्निः, वह्नेः पुत्रः गोभानुः; गोभानुः त्रिसानुं वीर्यवन्तं जनयामास, त्रिसानोः अपराजितः पुत्रः। त्रिसानोरपि करन्धमः पुत्रः, किन्तु मरुत्तः तस्य नाभवत्; अन्यः कश्चन मरुत्तः पूर्वकालिकः, तस्य वंश्यः नाभूत्। स मरुत्तः अपुत्रकः आसीत्, यथाश्रुतम्; सर्वे दुष्कृतपुत्रं पौरवं अयोग्यं मेनिरे। एवं ययातेश्शापात्, जराक्रमणात्, तुर्वसुः कदाचित् पौरववंशे प्रविष्टः। दुष्कृतस्य उत्तराधिकारी शरूथो नाम राजा, तस्मात् शरूथात् जनापीडः, तस्य चत्वारः पुत्राः। ते पाण्ड्यः, केरलः, चोलः, कुल्यश्च; तेषां प्रजाः कुल्याः, पाण्ड्याः, चोलाः, केरलाः इति विख्याताः। द्रुह्योः द्वौ पुत्रौ बभ्रुः सेतुश्च, वीर्यवन्तौ, सेतोः पुत्रः अरुद्धः, बभ्रुः पुत्रः रिपुः। महाबलः अरुद्धः युद्धे यौवनाश्वेन महता प्रयासेन हतः; युद्धं चतुर्दशमासपर्यन्तम् अभवत्। अरुद्धस्य उत्तराधिकारी गान्धारो नाम राजा, तस्मात् गान्धारदेशः महान् प्रसिद्धः। गान्धारदेशे जाताः अश्वाः श्रेष्ठतमाः; गान्धारस्य पुत्रः धर्मः, तस्य पुत्रः घृतः। घृतस्य पुत्रः दुर्दमः, दुर्दमस्य प्रचेताः; प्रचेतसः शतं पुत्राः, सर्वे राजानः अभवन्।