वायुपुराणम्

बलिर्वैरोचनिः स राजा वामनं समालक्ष्य, "दास्यामि," इति स्वयमेव संमतिं दत्तवान्। ततो वामनः स भगवान्, द्विजोत्तम, त्रिभिः क्रमैः स्वर्गं व्योम पृथिवीं च व्याप्य, समग्रं जगत् त्रैविष्टपं विचचार। स देहवान् सूर्यं स्वतेजसा अतिक्रम्य, सर्वाः दिशः प्रदेशांश्च प्रकाशयन्, विभाति महात्मा। महाबाहुः स जनार्दनः, दानवानां द्रविणं त्रिलोक्यं च आदाय, दानवान् तेषां पुत्रपौत्रैः सहितान् अधःस्थाने निनयत्। नमुचिं शम्बरं प्रह्लादं च विष्णुना निहतान्; तेषां क्रूराः विनष्टाः, दिशः प्राप्तवन्तः। माधवः सर्वभूतात्मा ऋषिभ्यः पञ्चमहाभूतानि, विशेषभूतानि, कालं च समग्रं अद्भुतं दर्शयामास। तस्य शरीरे सर्वं विश्वं स्वमेव पश्यति; नास्ति किञ्चिद्यत् लोकेषु महात्मना न व्याप्यते। तं रूपमुपेन्द्रस्य, देवासुरमानुषैः दृष्टं, सर्वान् विस्मितान् कृतवान्, विष्णोः तेजसा अभिभूतान्। बलिः महाबन्धनैः बद्धः, स्वबन्धुभिः सखिभिः च सह, सम्पूर्णवैरॊचनवंशः अधोलोके निरुद्धः। ततः सर्वेश्वर्यं देवानां इन्द्राय दत्त्वा, महात्मा जनार्दनः महाबाहुः मनुष्येषु अवतीर्णः। एते त्रीणि तस्य दिव्यानि शुभानि रूपाणि स्मृतानि; सप्त मानुष्यजन्मानि शापसम्भूतानि शृणु। दशमे त्रेतायुगे दत्तात्रेयः अभवत्; धर्मनाशे चतुर्थः, मार्कण्डेयपूर्वकः, प्रादुरभवत्। पञ्चदशे त्रेतायुगे पञ्चमः जातः; तत्र मन्धाता तथ्येन सह सम्राट् अभवत्। एकोनविंशति त्रेतायुगे स एव सर्वक्षत्रियविनाशकः, जमदग्निसुतः षष्ठः, विश्वामित्रपूर्वकः अभवत्। चतुर्विंशतितमे युगे रामो वसिष्ठपुरोहितः, दशरथात्मजः सप्तमः, रावणवधार्थं जातः। अष्टमे द्वापरे, अष्टाविंशतितमे च, पराशरात् विष्णुः जातुकर्णपूर्वकः वेदव्यासः अभवत्। तथैव नवमः विष्णुः कश्यपादितिसुतः, देवकीवसुदेवयोः जातः, ब्रह्मगर्गपूर्वकः स्मृतः। अप्रमेयः स्वात्मनियन्ता स यथेष्टं कर्म करोति; स भगवाञ्शिशुवत् क्रीडनकैः इव लोके क्रीडति। महाबाहुः मधुसूदनः न मीयते; तस्मात् परं नास्ति किञ्चन, न च तस्य विश्वरूपात् श्रेष्ठं किमपि। अष्टाविंशतितमे द्वापरे, तस्य अन्ते, धर्मनाशे, विष्णुः भगवान् वृष्णिवंशे जातः। धर्मसंस्थापनार्थं, दानवानां विनाशाय च, सर्वभूतविमोहाय, योगात्मा योगबलात् रूपं कृतवान्। स मानुष्यगर्भं प्रविश्य, गूढं भूमौ विचरन्, मानुषेषु क्रीडया, सन्दीपनिपूर्वकः अभवत्। तत्र कंसं शाल्वं द्विविदमहासुरं, अरिष्टं वृषभं पूतनां केशिनं च, अन्यांश्च निहन्ति। नागं कुवलयापीडं, मल्लगृहपतिं, अन्यांश्च मानुषरूपिणः दानवान् बलं दर्शयन् हन्ति। बाणस्य सहस्रबाहून् छित्वा, नारकं युद्धे निहत्य, यवनं च महाबलम् अपि हन्ति। स राजा तेजसा सर्वरत्नानि आदाय, अधोलोके निवसतः पापान् नृपतीन् विनाशयति। एवं महात्मनः रूपाणि लोकहिताय समुत्थितानि; अस्मिन्नेव युगे, युगक्षये संध्यायाम् संप्राप्तायां, तद्भविष्यति। कल्किः विष्णुयशा नाम्ना, पराशरवंशसम्भूतः, महाबलः दशमः भविष्यति, याज्ञवल्क्यपूर्वकः। स सर्वसेनाः, हस्त्यश्वरत्नसमाकुलाः, शतसाहस्रसंख्यायुक्ताः, ब्राह्मणायुधधारिभिः परिवृताः, संहर्ता भविष्यति। ये च धर्मातिक्रान्ताः, धर्मद्विषः, उत्तरदेशे, मध्यदेशे, विन्ध्यपश्चिमे च, दक्षिणे च, द्रविडसिंहलाः, गान्धाराः, पारदाः, पल्लवाः, यवनाः, शाकाः, तुषाराः, बार्बराः, पुलिन्दाः, दरदाः, खासाः, लम्पाकाः, अन्धकाः, रुद्राः, किराताः च, तान् प्रभुः संहरिष्यति। स चक्रशक्त्या महाबलः म्लेच्छनाशकः, सर्वभूतैः अदृश्यः, भूमौ विचरिष्यति। स पुरुषः देवांशस्य अंशेन जातः; पूर्वे जन्मनि विष्णुः प्रमिति नाम्ना वीर्यवान् आसीत्। स सोमसदृशरूपः, कल्युगान्ते प्रकटितः, एते दशावताराः देवस्य स्मृताः। यदा यदा कालहेतुकारणानुसारं, स त्रिषु लोकेषु तेषु तेषु गर्भेषु अंशेन प्रविश्य तिष्ठति। पञ्चविंशतितमे युगे, पञ्चविंशतिवर्षाणि, स सर्वाणि भूतानि, विशेषतः मानवजातिं, विनाशयिष्यति। केवलं बीजानि अवशिष्य, भूमौ क्रूरकर्मणा, बहिर्वर्णान्, विशेषतः अधार्मिकान्, नाशयित्वा। ततः कल्किः स्वकार्यं सेनया सहितः सम्पाद्य, तेन हतानां सिद्धिः भविष्यति, पुनः स्वेच्छया। सहसा मोहिताः ते परस्परं रोषेण युयुत्सवः स्युः; तेषां भाव्यहेतोः प्रेरितानां सर्वेषां विनाशात्, कार्यं सम्पूर्णं भविष्यति।